 |
| Ảnh chỉ mang tính minh họa |
Cuối tháng 9/2026, Ban Quản lý dự án xây dựng Liên Bão (Bắc Ninh) công khai kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 04 Mua sắm, lắp đặt thiết bị thuộc Dự án Mua sắm, lắp đặt thiết bị nhà văn hóa thôn Na, thôn Hoài Thượng, thôn Đông Sơn, thôn Liên Ấp, thôn Long Khám - xã Liên Bão. Sau đó, Công ty TNHH Thương mại Thiết bị Bình Minh có văn bản kiến nghị Chủ đầu tư xem xét, đánh giá lại HSDT vì cho rằng việc bỏ qua bước làm rõ đã ảnh hưởng đến kết quả lựa chọn nhà thầu.
Theo báo cáo đánh giá HSDT, nhà thầu Bình Minh bị loại do không đính kèm catalogue hoặc tài liệu kỹ thuật của hàng hóa chào thầu do hãng sản xuất hoặc đơn vị phân phối của hãng sản xuất phát hành. Tuy nhiên, theo nhà thầu, khoản 3 Điều 30 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định: “Đối với nội dung về tư cách hợp lệ, việc làm rõ phải bảo đảm nguyên tắc không làm thay đổi bản chất của nhà thầu tham dự thầu. Đối với các nội dung về tính hợp lệ của HSDT (trừ nội dung về tư cách hợp lệ), đề xuất về kỹ thuật, tài chính, việc làm rõ phải bảo đảm nguyên tắc không làm thay đổi nội dung cơ bản của HSDT đã nộp, không thay đổi giá dự thầu”.
Nhà thầu cho rằng, hình ảnh/catalogue/tài liệu kỹ thuật là tài liệu nhằm đánh giá tính đáp ứng về kỹ thuật của hàng hóa, dựa trên những thông tin nhà thầu đã kê khai trong HSDT, việc bổ sung các tài liệu này không làm thay đổi cơ bản HSDT cũng như giá dự thầu. Việc Chủ đầu tư, Tổ chuyên gia không yêu cầu nhà thầu làm rõ đối với nội dung này là không phù hợp với quy định, nhất là khi nhà thầu có giá dự thầu thấp nhất.
Một trường hợp khác xảy ra tại Gói thầu số 01 Mua sắm thiết bị thuộc Dự toán Mua sắm, bổ sung trang thiết bị nhà văn hóa các thôn xã Phước Sơn, do Văn phòng HĐND và UBND xã Phước Sơn, TP. Đồng Nai tổ chức lựa chọn nhà thầu vào đầu tháng 9/2026. Gói thầu chỉ có Công ty TNHH MTV Quảng cáo Đại Tây Dương tham dự, nhưng nhà thầu này bị đánh giá không đáp ứng yêu cầu do không có bản cam kết thực hiện trách nhiệm của nhà thầu khi triển khai giải pháp kỹ thuật, biện pháp tổ chức cung cấp, lắp đặt hàng hóa theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu (HSMT). Kết quả, Gói thầu bị hủy thầu ngày 4/9/2026.
Vào tháng 8/2026, Gói thầu Dịch vụ công ích đô thị trên địa bàn xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ cũng phát sinh kiến nghị liên quan đến kết quả lựa chọn nhà thầu. Báo cáo đánh giá HSDT xác định Công ty CP Môi trường và Đô thị Vĩnh Phúc không đáp ứng yêu cầu do một số nội dung trong đề xuất kỹ thuật chưa phù hợp, trong đó có giải pháp sửa chữa hệ thống điện chiếu sáng chưa hợp lý; hợp đồng nguyên tắc thuê bãi tập kết phương tiện không nêu rõ mục đích thuê để phục vụ gói thầu...
Không đồng tình với kết quả đánh giá, nhà thầu viện dẫn quy định tại Chương I - HSMT, theo đó, đối với các yêu cầu về cam kết, hợp đồng nguyên tắc thuê thiết bị, máy móc, bảo hành, bảo trì, duy tu, bảo dưỡng, trường hợp HSDT chưa đính kèm các tài liệu này thì Chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu làm rõ, bổ sung trong một khoảng thời gian phù hợp nhưng không ít hơn 3 ngày làm việc để làm cơ sở đánh giá. Từ quy định này, Nhà thầu cho rằng việc thiếu hợp đồng nguyên tắc không nên trở thành căn cứ loại HSDT khi chưa thực hiện bước làm rõ.
Chia sẻ với phóng viên, nhiều nhà thầu cho biết, khi đánh giá HSDT, hầu hết chủ đầu tư, tổ chuyên gia không cho phép nhà thầu làm rõ, bổ sung bất kỳ nội dung nào liên quan đến yếu tố kỹ thuật vì cho rằng sẽ làm thay đổi bản chất của HSDT. Cách tiếp cận này khiến nhà thầu khó có cơ hội giải trình, làm rõ những thông tin còn thiếu, đồng thời làm gia tăng nguy cơ phát sinh kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà thầu.
Trao đổi với phóng viên, một chuyên gia đấu thầu cho biết, pháp luật hiện hành cho phép làm rõ các thông tin trong HSDT nhằm chứng minh tính hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm và mức độ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, với điều kiện không làm thay đổi nội dung cơ bản của HSDT đã nộp và không thay đổi giá dự thầu, trong đó bao gồm cả các dạng cam kết/hợp đồng nguyên tắc (ngay cả khi các cam kết này nằm trong nội dung đánh giá về kỹ thuật).
Bên cạnh đó, các tài liệu đề xuất về kỹ thuật của hàng hóa, bao gồm catalogue, hình ảnh sản phẩm là một trong những căn cứ đánh giá bổ sung về tính đáp ứng của hàng hóa chào thầu, không phải lý do loại bỏ HSDT.
Chuyên gia đấu thầu khuyến nghị, khi tổ chức đấu thầu, chủ đầu tư, tổ chuyên gia cần đề cao hơn nữa vai trò của khâu làm rõ HSDT, đánh giá tài liệu bổ sung, thay thế một cách khách quan, hiệu quả, tránh bỏ sót nhà thầu đủ năng lực, giảm thiểu kiến nghị trong đấu thầu.
