 |
| Gói thầu T24 Cung cấp thiết bị, thi công xây dựng, lắp đặt, giám sát và phối hợp trong quá trình chạy thử hệ thống nước làm mát thuộc Dự án Nhà máy nhiệt điện Long Phú 1 có giá 484,779 tỷ đồng. Ảnh minh họa: Phúc An |
Dự án nêu trên được HĐQT Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (PVN) phê duyệt từ năm 2010, khởi công vào năm 2015 nhưng buộc phải tạm dừng vì Liên danh tổng thầu EPC Power Machines (Nga) - Tổng công ty CP Dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam (PTSC) chấm dứt hợp đồng do vướng mắc liên quan đến lệnh cấm vận của Mỹ. Sau thời gian “đóng băng”, “siêu” dự án này đã trải qua một đợt điều chỉnh tổng thể vào ngày 17/1/2025, tổng mức đầu tư được đẩy lên gần gấp đôi, từ gần 30.000 tỷ đồng lên trên 51.130 tỷ đồng. Khi dòng vốn được khơi thông, Dự án lại gặp khó khăn khi bước vào giai đoạn lựa chọn nhà thầu các hạng mục then chốt.
Minh chứng rõ nét nhất là việc Ban Quản lý dự án Điện lực dầu khí Long Phú 1 vừa ra quyết định hủy thầu Gói thầu T24 Cung cấp thiết bị, thi công xây dựng, lắp đặt, giám sát và phối hợp trong quá trình chạy thử hệ thống nước làm mát (cửa nhận, trạm bơm, nhà điện trạm bơm, kênh xả và cửa xả).
Gói thầu này có giá dự toán 484,779 tỷ đồng, được gộp lại từ hai gói thầu cũ (Gói thầu T24 Cung cấp, lắp đặt, giám sát và phối hợp trong quá trình chạy thử thiết bị cửa nhận nước có giá 179,641 tỷ đồng và Gói thầu T25 Thi công xây dựng các hạng mục thuộc hệ thống nước làm mát có giá 305,138 tỷ đồng), nhằm tối ưu hóa tính đồng bộ kỹ thuật.
Mặc dù Chủ đầu tư đã gia hạn thời điểm đóng thầu từ giữa tháng 4/2026 sang ngày 25/5/2026 theo kiến nghị của các nhà thầu, song kết quả, hai nhà thầu tham dự đều bị loại vì không đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu (HSMT), trong đó có nhà thầu mắc lỗi sơ đẳng.
Đối với Liên danh Tổng công ty CP Xây lắp dầu khí Việt Nam (Petrocons) - PTSC, Nhà thầu cung cấp 2 bảo lãnh dự thầu của 2 thành viên. Trong đó, bảo lãnh dự thầu của PTSC do Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam (Maritime Bank) - Chi nhánh TP.HCM phát hành ngày 12/2/2026 không đáp ứng yêu cầu của HSMT. Cụ thể, thời điểm phát hành bảo lãnh dự thầu trước thời điểm phát hành HSMT (ngày 14/4/2026). Bảo lãnh dự thầu trên được phát hành cho Gói thầu T24 nhưng ở lần đấu thầu trước (kết quả lựa chọn nhà thầu đã được ban hành ngày 26/3/2026) nên bảo lãnh dự thầu đã hết hiệu lực, trước thời điểm phát hành Thư sửa đổi bảo lãnh số 02 (ký ngày 23/5/2026, sửa đổi hiệu lực là 180 ngày, kể từ ngày 25/5/2026). Nếu sử dụng Thư sửa đổi bảo lãnh số 02 thì có thể gây bất lợi cho Chủ đầu tư trong trường hợp thu hồi giá trị từ bảo lãnh dự thầu.
Đối với Công ty CP Fecon, trong danh mục hàng hóa đề xuất, Nhà thầu kê khai nhiều hãng sản xuất cho cùng một đơn vị tính của hàng hóa (bộ, lot…). Ví dụ, bộ dầm nâng cửa phai chắn nước phù hợp với kích thước các loại cửa Stop Log gates (1 lot) hay giá đỡ lưu trữ (1 bộ), Nhà thầu đều đề xuất 5 hãng sản xuất là ETEC/Sao Mai/Cơ khí Đông Anh/Zhejiang Hailu Zhongling iEnergy Technology/Donguang Shenglong Enviromental Protection Technology. Theo quy định, trường hợp này sẽ không được xem xét, đánh giá.
Bên cạnh lỗi hồ sơ, cả hai nhà thầu đều đồng loạt chào vượt giá dự toán từ 40 - 42%. Cụ thể, Liên danh Petrocons - PTSC chào thầu 679,371 tỷ đồng, Fecon chào thầu 689,939 tỷ đồng. Điều này cho thấy một thực tế đáng quan ngại, đó là sự chênh lệch rất lớn giữa đơn giá định mức của Chủ đầu tư và chi phí thực tế của thị trường xây lắp.
Hệ thống nước làm mát được ví như “mạch máu” của nhà máy nhiệt điện. Khi hạng mục này chậm hoàn thành, các cấu phần khác khó có thể khớp nối, tạo hiệu ứng domino làm chậm tiến độ triển khai Dự án.
Chuyên gia đấu thầu cho rằng, việc Gói thầu T24 phải hủy là một bài học về công tác quản trị rủi ro của cả chủ đầu tư lẫn các nhà thầu. Đối với một dự án năng lượng trọng điểm quốc gia, chỉ cần một sai sót nhỏ trong việc lập bảo lãnh dự thầu hay sự chủ quan trong kê khai thiết bị kỹ thuật… đều phải trả giá bằng thời gian và cơ hội của nền kinh tế.
Cũng theo ý kiến chuyên gia, nếu PVN và các bộ, ngành không sớm có giải pháp tháo gỡ nút thắt về giá dự toán, sẽ khó thu hút các nhà thầu có năng lực, ảnh hưởng đến mục tiêu hoàn thành Dự án.
