 |
| Bất thường kiến nghị thiếu khối lượng sau mở thầu là một diễn biến đáng chú ý. Nếu xác định có những công việc thuộc phạm vi thiết kế nhưng không được đưa đầy đủ vào bảng khối lượng mời thầu thì mức độ ảnh hưởng thế nào tới việc lập giá của các nhà thầu trong điều kiện hợp đồng đơn giá cố định và phương pháp đánh giá tài chính là giá thấp nhất và giá dự thầu của 3 nhà thầu đang có khoảng cách đáng kể. Ảnh: Ngọc Tuấn |
Ba nhà thầu chờ cơ hội, giá dự thầu chênh nhau hơn 4,2 tỷ đồng
Theo hồ sơ, Gói thầu số 06 - Xây dựng công trình thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp đường trục Đoan Bái, xã Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Ninh có giá 32,102 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách xã và áp dụng loại hợp đồng đơn giá cố định, thời gian thực hiện 180 ngày.
Chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng (QLDA ĐTXD) xã Hiệp Hòa. Các đơn vị tư vấn tham gia gói thầu gồm: Công ty CP Tư vấn Đầu tư và Thiết kế Xây dựng Thanh Hà thực hiện thiết kế, lập thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở và dự toán; Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng ACR lập HSMT và đánh giá hồ sơ dự thầu (HSDT); Công ty TNHH Nguyệt Anh Bắc Giang thẩm định HSMT và thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Theo Biên bản mở thầu, Gói thầu đóng/mở thầu lúc 08h30 ngày 28/8/2026, có 3 nhà thầu tham dự. Trong đó, Liên danh đường Đoan Bái do Công ty TNHH Tập đoàn Xây dựng Kinh Bắc đứng đầu có giá dự thầu hơn 28,328 tỷ đồng, giảm giá 1,9%; giá dự thầu sau giảm còn khoảng 27,790 tỷ đồng. Công ty CP Đầu tư Nam - Invest dự thầu với giá 28,828 tỷ đồng. Liên danh Nhà thầu thi công đường Đoan Bái do Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng Ngọc Sơn đứng đầu có giá dự thầu 32,003 tỷ đồng.
Như vậy, so với giá gói thầu, giá dự thầu cao nhất và thấp nhất có sự chênh lệch lớn: 98,6 triệu đồng và 4,312 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ giảm giá 0,31% - 13,43%.
Tại Gói thầu trên, HSMT áp dụng phương pháp giá thấp nhất trong đánh giá tài chính. Nhà thầu được xếp hạng căn cứ trên giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ giảm giá và tính ưu đãi theo quy định.
Không làm rõ trước đóng thầu, kiến nghị thiếu khối lượng xuất hiện sau mở thầu
Điểm đáng chú ý của cuộc thầu nằm ở trình tự phát sinh vấn đề về khối lượng.
Theo hồ sơ thu thập được, trong thời gian chủ đầu tư phát hành HSMT không phát sinh yêu cầu làm rõ liên quan đến bảng khối lượng bị thiếu. Các nhà thầu hoàn thành nộp HSDT và Gói thầu được đóng/mở thầu ngày 28/8/2026. Tuy nhiên, sau thời điểm mở thầu đã phát sinh kiến nghị liên quan đến việc HSMT thiếu khối lượng.
Diễn biến hy hữu trên đặt ra vấn đề cần được làm rõ: khối lượng được kiến nghị là thiếu có thuộc phạm vi công việc phải thực hiện theo thiết kế, dự toán được phê duyệt hay không? Nếu kết quả đối chiếu xác định có những công việc thuộc phạm vi thiết kế nhưng không được đưa đầy đủ vào bảng khối lượng mời thầu thì giá trị phần công việc bị thiếu này có ảnh hưởng tới việc lập giá dự thầu của các nhà thầu hay không?
Như thông tin nêu trên, Gói thầu áp dụng hợp đồng đơn giá cố định và phương pháp đánh giá tài chính là giá thấp nhất. Trong khi đó, giá dự thầu của 3 nhà thầu đang có khoảng cách đáng kể.
Diễn biến cuộc thầu càng đáng chú ý khi tiêu chuẩn kỹ thuật của HSMT yêu cầu nhà thầu phải trình bày chi tiết biện pháp tổ chức thi công, giải pháp kỹ thuật đối với các công tác chính, tiến độ tổng thể, biểu đồ huy động nhân lực, hệ thống quản lý chất lượng, an toàn lao động và nhiều nội dung khác.
Ngoài vấn đề trên, qua rà soát cho thấy, HSMT có một số chi tiết đáng chú ý. Chẳng hạn, tại tiêu chí về vật liệu, nhà thầu phải kê khai đầy đủ nguồn gốc, xuất xứ và HSMT có yêu cầu không ghi cụm từ “tương đương”. Trong khi phần hướng dẫn xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật tại Chương III lại đề cập trường hợp nhà thầu có thể chào nhãn hiệu khác có chất lượng tương đương hoặc tốt hơn theo điều kiện tương ứng. Tiêu chí về uy tín nhà thầu cũng có sự không thống nhất về thời gian xem xét. Trong cùng tiêu chí, có nội dung đề cập các năm 2023, 2024, 2025, nhưng phần mô tả điều kiện “Đạt” lại yêu cầu cam kết đối với 2022, 2023, 2024...
Được biết, Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng ACR - đơn vị đảm nhiệm lập HSMT và đánh giá HSDT - cũng là đơn vị từng tham gia lập HSMT tại Gói thầu xây dựng Trường Tiểu học Nội Hoàng (phường Tiền Phong, tỉnh Bắc Ninh). Tại gói thầu này, trong quá trình lựa chọn nhà thầu, HSMT đã phải trải qua nhiều lần sửa đổi, trong đó có sửa đổi Chương III về tiêu chuẩn đánh giá kỹ thuật.
Liên quan đến Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng Ngọc Sơn, đơn vị đứng đầu Liên danh Nhà thầu thi công đường Đoan Bái, theo dữ liệu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, lúc 00h05 ngày 7/9/2026, Công ty Ngọc Sơn chuyển sang trạng thái tạm ngừng do nợ phí quá hạn. Lịch sử trạng thái trên Hệ thống cho thấy đây không phải lần đầu xảy ra tình trạng trên, trong các năm trước, Công ty đã nhiều lần bị tạm ngừng do nợ phí quá hạn, sau đó được khôi phục trạng thái hoạt động.
Theo ý kiến một chuyên gia đấu thầu tại TP.HCM, thời điểm đóng/mở thầu là 08h30 ngày 28/8/2026, khi đó Công ty Ngọc Sơn đang ở trạng thái hoạt động. Vì vậy, việc doanh nghiệp bị tạm ngừng từ ngày 7/9 chưa phải là căn cứ để kết luận Liên danh không đáp ứng tư cách hợp lệ tại thời điểm đóng thầu. Tuy nhiên, nếu chỉ kiểm tra trạng thái của nhà thầu vào ngày 28/8 là chưa đủ, bởi quá trình lựa chọn nhà thầu vẫn đang tiếp diễn.
Theo quy định về tư cách hợp lệ của nhà thầu tại Điều 5 Luật Đấu thầu, một trong các điều kiện đối với nhà thầu là tổ chức là có tên trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trước khi phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Hiện tại, HSMT của Gói thầu đường Đoan Bái đang trong quá trình chấm thầu, đặt ra câu hỏi về tính hợp lệ của HSDT, trong đó có nhà thầu đang trong trạng thái bị tạm ngừng, chấm dứt tham gia Hệ thống. Do nhà thầu Ngọc Sơn là thành viên đứng đầu một liên danh dự thầu, trạng thái của doanh nghiệp này trong quá trình đánh giá HSDT và trước thời điểm phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu là vấn đề cần được Chủ đầu tư, tổ chuyên gia kiểm tra, đánh giá theo quy định.
Tình huống nhà thầu/thành viên đứng đầu liên danh nhà thầu đáp ứng tư cách hợp lệ tại thời điểm đóng thầu, nhưng sau khi đóng thầu bị tạm ngừng tham gia Hệ thống sẽ được xem xét và xử lý như thế nào trong quá trình đánh giá HSDT và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đang là câu hỏi ngỏ. Diễn biến như tại gói thầu trên đòi hỏi Chủ đầu tư cần làm rõ căn cứ pháp lý để bảo đảm việc đánh giá, xét duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu tuân thủ HSMT và quy định của pháp luật về đấu thầu.
Chia sẻ qua điện thoại, ông Trương Đức Xuân, Giám đốc Ban QLDA ĐTXD xã Hiệp Hòa cho biết: Gói thầu Xây dựng công trình thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp đường trục Đoan Bái đang trong quá trình chấm thầu, các nội dung kiến nghị của nhà thầu cũng đang được giải quyết theo quy định. Chủ đầu tư sẽ có thông tin trả lời cho phóng viên Đấu thầu (thuộc Báo Tài chính - Đầu tư, cơ quan của Bộ Tài chính) các nội dung liên quan được đề nghị phát ngôn.
Với gói thầu hơn 32,102 tỷ đồng áp dụng phương pháp giá thấp nhất, trong khi mức giá của 3 nhà thầu chênh nhau hơn 4,2 tỷ đồng, cách giải quyết kiến nghị thiếu khối lượng sau mở thầu đang được nhiều chủ thể quan tâm. Nếu việc thiếu khối lượng được xác nhận, chủ đầu tư cần minh định phần thiếu bắt nguồn từ khâu nào; giá trị bao nhiêu; các nhà thầu có lập giá trên cùng một phạm vi công việc hay không; và việc xử lý sau khi giá dự thầu đã công khai sẽ được thực hiện thế nào để bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch trong lựa chọn nhà thầu.
