 |
| Dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi) cắt giảm mạnh điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể liên quan trực tiếp đến dự án đầu tư như chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn. Ảnh: Quốc Ân |
Luật Xây dựng năm 2014 được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 62/2020/QH14 có 8 nhóm thủ tục hành chính: thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng; thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở; cấp giấy phép xây dựng; kiểm tra công tác nghiệm thu; cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng cho tổ chức; cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng cho cá nhân; công nhận tổ chức xã hội nghề nghiệp đủ điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề; công nhận tổ chức xã hội - nghề nghiệp đủ điều kiện cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng.
Dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi) đề xuất bãi bỏ 3 nhóm thủ tục: thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở; cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng cho tổ chức; công nhận tổ chức xã hội - nghề nghiệp đủ điều kiện cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng. Đối với các thủ tục hành chính còn lại, Dự thảo Luật sửa đổi theo hướng cắt giảm đối tượng, đơn giản hóa thủ tục.
Trong đó, về thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, Dự thảo Luật đơn giản hóa nội dung thẩm định, cơ quan chuyên môn ngành xây dựng chỉ kiểm soát về an toàn xây dựng, phòng cháy chữa cháy, tuân thủ quy chuẩn tiêu chuẩn, sự phù hợp với quy hoạch làm cơ sở lập dự án, các nội dung khác phân quyền người quyết định đầu tư, chủ đầu tư thực hiện. Đồng thời, đơn giản hóa nội dung thẩm định của người quyết định đầu tư với dự án đầu tư công, thống nhất nội dung thẩm định dự án PPP với pháp luật về PPP; đối với dự án đầu tư kinh doanh, giao người quyết định đầu tư quyết định trình tự, nội dung thẩm định.
Bên cạnh đó, cơ quan chuyên môn về xây dựng không thực hiện thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, giao chủ đầu tư thực hiện. Nâng cao vai trò, trách nhiệm của tư vấn thiết kế, tư vấn thẩm tra trong các nội dung về chuyên môn (an toàn chịu lực, an toàn phòng cháy và chữa cháy, tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật).
Về cấp giấy phép xây dựng, Dự thảo Luật sửa đổi quy định theo hướng mở rộng đối tượng được miễn giấy phép xây dựng, đơn giản hóa thủ tục. Cụ thể, công trình thuộc đối tượng thẩm định tại cơ quan chuyên môn về xây dựng thì không phải cấp giấy phép xây dựng (công trình thuộc dự án đầu tư công, dự án PPP, dự án đầu tư kinh doanh quy mô lớn hoặc có công trình có ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng). Đối với các công trình còn lại, cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng thực hiện quản lý thông qua thủ tục cấp giấy phép xây dựng. Đồng thời, đơn giản hóa tối đa về điều kiện, trình tự, thủ tục cấp phép xây dựng theo hướng tất cả các đối tượng công trình này đủ điều kiện để thực hiện thủ tục trực tuyến toàn trình, đơn giản hóa về hồ sơ và̀ điều kiện phải phù hợp với quy hoạch và mục đích sử dụng đất, nâng cao trách nhiệm của tư vấn thiết kế về bảo đảm an toàn công trình, cơ quan cấp phép chỉ thực hiện kiểm tra kết quả thực hiện của tư vấn. Thời gian thực hiện cấp giấy phép dự kiến tối đa 7 ngày.
Cùng với việc đơn giản hóa các bước trước khi xây dựng, về xây dựng công trình, Dự thảo Luật sửa đổi quy định về điều kiện khởi công theo hướng giảm bớt một số điều kiện cụ thể thực hiện trong quá trình triển khai thi công (có bản vẽ thiết kế thi công, biện pháp thi công); rà soát, cắt giảm đối tượng phải thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu; phân định rõ nội dung kiểm tra của cơ quan chuyên môn về xây dựng và 13 trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu thi công, tư vấn giám sát.
Về quản lý năng lực hoạt động xây dựng, bãi bỏ yêu cầu về điều kiện năng lực và chứng chỉ năng lực của doanh nghiệp, giảm điều kiện kinh doanh; cắt giảm điều kiện đối với quy định chứng chỉ hành nghề: không yêu cầu chứng chỉ hành nghề đối với chức danh quản lý dự án, chỉ quy định chứng chỉ hành nghề đối với chức danh giám sát trưởng; đối với chức danh giám sát thi công xây dựng, chỉ quy định về điều kiện kinh nghiệm nghề nghiệp.
Theo một số chuyên gia, Dự thảo Luật đã có nhiều bước cắt giảm mạnh điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể liên quan trực tiếp đến dự án đầu tư như chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn. Đặc biệt, về cấp giấy phép xây dựng, Dự thảo Luật thực hiện nguyên tắc từ giai đoạn chuẩn bị đến thời điểm khởi công xây dựng, cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng chỉ kiểm soát một lần đối với mỗi dự án, công trình xây dựng (mỗi công trình, dự án chỉ phải thực hiện 1 thủ tục hành chính), nếu dự án đã được thẩm định ở bước báo cáo nghiên cứu khả thi thì không cần thực hiện thêm thủ tục cấp giấy phép xây dựng, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư.
Thống nhất với việc cắt giảm các thủ tục hành chính như Dự thảo, Sở Xây dựng tỉnh Ninh Bình đề nghị bổ sung quy định về thời gian thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi. Sở Xây dựng Hưng Yên nhất trí với chủ trương đơn giản hóa tối đa thủ tục cấp giấy phép xây dựng, đặc biệt là nguyên tắc "cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng chỉ kiểm soát một lần đối với mỗi dự án, công trình xây dựng". Quy định này sẽ giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý. Đồng thời, Sở Xây dựng Hưng Yên đề nghị Luật quy định rõ hơn về cơ chế phối hợp và phân định trách nhiệm của UBND cấp xã trong việc quản lý trật tự xây dựng đối với các công trình được miễn giấy phép xây dựng nhưng thuộc đối tượng thẩm định tại cơ quan chuyên môn, nhằm bảo đảm sự giám sát chặt chẽ và đồng bộ tại địa phương.
Về yêu cầu điều kiện năng lực hoạt động xây dựng của cá nhân, Sở Xây dựng Hưng Yên đề nghị nghiên cứu, tiếp tục cắt giảm đối tượng phải cấp chứng chỉ hành nghề khi tham gia hoạt động xây dựng. Cụ thể, chỉ yêu cầu chứng chỉ hành nghề xây dựng với các cá nhân làm chủ trì, chủ nhiệm phần công việc thuộc các dự án có công trình xây dựng từ cấp II trở lên nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết đối với các công trình quy mô nhỏ.
