 |
| Đến hết ngày 25/12/2025, TP.HCM giải ngân được 82.005,004 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 68,1% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Ảnh: Tiên Giang |
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025 của các địa phương là 866.172,084 tỷ đồng. Trong đó, kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao là 695.877,755 tỷ đồng, kế hoạch địa phương triển khai tăng thêm là 170.294,329 tỷ đồng. Nhiều địa phương chủ động mở rộng quy mô kế hoạch vốn phản ánh quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu rất cao về năng lực tổ chức thực hiện. Đến hết ngày 25/12/2025, tổng số vốn giải ngân của các địa phương đạt 512.617,451 tỷ đồng, tương ứng 73,7% kế hoạch Thủ tướng giao và chỉ đạt 59,2% tổng kế hoạch vốn. Khoảng chênh lệch lớn cho thấy một thực tế là năng lực hấp thụ vốn của nhiều địa phương chưa theo kịp tốc độ mở rộng kế hoạch.
Nếu lấy tỷ lệ giải ngân bình quân 73,7% theo kế hoạch Thủ tướng giao và 59,2% tổng kế hoạch làm tham số phân loại, bức tranh giải ngân tại các địa phương phân hóa thành 3 nhóm rõ nét.
Theo đó, nhóm địa phương đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung, thậm chí vượt kế hoạch Thủ tướng giao cho thấy năng lực điều hành và tổ chức thực hiện dự án được cải thiện rõ rệt. Nhóm này có nhiều địa phương mang đến gam màu sáng rõ rệt như Hà Tĩnh với giá trị giải ngân 6.188,682 tỷ đồng, đạt 128,8% kế hoạch Thủ tướng giao; Ninh Bình giải ngân được 35.330,083 tỷ đồng, đạt 122,6%; Thanh Hóa giải ngân 15.361,893 tỷ đồng, đạt 112,8%. Đáng chú ý, một số địa phương có quy mô vốn lớn như Hải Phòng đã giải ngân 34.884,800 tỷ đồng, đạt 97,2% kế hoạch Thủ tướng giao và 88,8% tổng kế hoạch; TP. Hà Nội đã giải ngân 76.396,722 tỷ đồng (tổng kế hoạch vốn là 83.678,234 tỷ đồng), đạt 91,3% kế hoạch. Bên cạnh đó, các tỉnh Phú Thọ, Tây Ninh, Gia Lai, Nghệ An và Quảng Ninh đạt tỷ lệ giải ngân từ 73,7% đến 86,3%.
Theo một số chuyên gia, điểm chung của nhóm này là công tác chuẩn bị đầu tư được triển khai từ sớm, nhiều dự án đủ điều kiện thực hiện giúp giải ngân được đẩy nhanh. Ngoài ra, sự vào cuộc quyết liệt và khả năng phối hợp nhịp nhàng giúp tháo gỡ kịp thời các vướng mắc về thủ tục, mặt bằng, vật liệu, tạo ra kết quả tích cực, thậm chí vượt kế hoạch được giao.
Chiếm tỷ trọng lớn nhất trong bức tranh chung là nhóm địa phương có tỷ lệ giải ngân cận mức 73,7%. Nhóm này có thể đẩy mạnh giải ngân ở tháng cuối để cải thiện kết quả. Đáng chú ý nhất trong nhóm này là TP.HCM, địa phương có quy mô vốn lớn nhất cả nước. Với tổng kế hoạch vốn 152.836,061 tỷ đồng, trong đó Thủ tướng giao 120.353,01 tỷ đồng, đến hết ngày 25/12/2025, Thành phố đã giải ngân được 82.005,004 tỷ đồng, đạt 68,1% kế hoạch Thủ tướng giao và 53,7% tổng kế hoạch vốn. Phát biểu tại một hội nghị ngày 6/1/2026, ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP.HCM nhìn nhận, chậm giải ngân là một tồn tại, dù kết quả đến cuối tháng 12/2025 khá hơn nhưng chưa đạt yêu cầu. Thành phố thừa vốn nhưng giải ngân không được. Giải phóng mặt bằng chậm là nguyên nhân quan trọng đòi hỏi phải suy nghĩ tìm giải pháp tháo gỡ trong thời gian tới.
Cũng có quy mô vốn lớn, Đồng Nai giải ngân được 19.317,282 tỷ đồng, đạt 60,7% theo kế hoạch Thủ tướng giao và 52,4% tổng kế hoạch; Hưng Yên giải ngân được 26.713,484 tỷ đồng, đạt 66,1% kế hoạch Thủ tướng giao và 50,2% tổng kế hoạch.
Các địa phương khác trong nhóm này là: Đồng Tháp, Cà Mau, Quảng Ngãi, Lai Châu, An Giang, TP. Huế, TP. Đà Nẵng… có tỷ lệ giải ngân nằm trong dải từ 50% đến 69,6% so với kế hoạch Thủ tướng giao, cần nỗ lực rất lớn trong quỹ thời gian ít ỏi còn lại của niên độ tài chính 2025.
Đáng lo ngại nhất là nhóm địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới 50% kế hoạch, phản ánh rõ nét khoảng cách giữa kế hoạch và thực thi, cho thấy khả năng hấp thụ vốn đầu tư công đáng báo động. Thấp nhất là Tuyên Quang với giá trị giải ngân trong kỳ báo cáo là 4.540,009 tỷ đồng, đạt 29,3% kế hoạch Thủ tướng giao và 23,8% tổng kế hoạch. Tiếp đó, Sơn La đạt 37,9%; Cần Thơ đạt 47,3% kế hoạch Thủ tướng giao và 46,2% tổng kế hoạch. Vĩnh Long, Đắk Lắk cũng ở mức dưới 50% tổng kế hoạch.
Nguyên nhân chậm giải ngân khá quen thuộc như: dự án khởi công muộn; thủ tục đầu tư, đấu thầu kéo dài; vướng mắc giải phóng mặt bằng chưa được xử lý dứt điểm. Nhóm này cũng có một điểm chung là nhiều địa phương được bổ sung, điều chỉnh tăng kế hoạch vốn sau mốc 30/9/2025, do quỹ thời gian còn lại không đủ để hoàn tất các thủ tục đầu tư và tổ chức thi công, dẫn đến khả năng giải ngân thấp. Với mức giải ngân lẹt đẹt, nhóm địa phương này không chỉ bị ảnh hưởng về hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công mà còn tạo áp lực điều chỉnh, kéo dài kế hoạch sang năm 2026.
Một lãnh đạo Ban Quản lý dự án giao thông tỉnh Vĩnh Long cho biết, là đơn vị được giao lượng vốn lớn, tỷ lệ giải ngân chưa như kỳ vọng đè nặng áp lực lên lãnh đạo Ban. Để cải thiện tình hình, 2 tháng qua, Ban đã tăng tốc lựa chọn nhà thầu hàng loạt gói thầu xây lắp hạ tầng giao thông với giá trị hàng nghìn tỷ đồng với kỳ vọng tiến độ giải ngân chuyển biến.
Bước sang năm 2026, năm tăng tốc thực hiện các mục tiêu phát triển giai đoạn mới với quy mô vốn đầu tư công lớn, yêu cầu đặt ra là phân bổ vốn gắn chặt hơn với năng lực hấp thụ thực tế, siết kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện. Chỉ khi dòng vốn đầu tư công chảy nhanh và hiệu quả mới thực sự phát huy vai trò dẫn dắt, tạo động lực lan tỏa cho tăng trưởng kinh tế địa phương.
