 |
| Mục tiêu tăng trưởng cao trong nửa cuối năm 2026 sẽ tạo ra áp lực lớn với công tác kiểm soát lạm phát và mặt bằng giá. Ảnh: Nhật Minh |
Theo dự báo của Bộ Tài chính, trong 6 tháng cuối năm 2026, mặt bằng giá tiếp tục chịu tác động từ cả yếu tố quốc tế và trong nước. Nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài, giá năng lượng, chi phí vận tải và nguyên vật liệu nhập khẩu có thể tiếp tục tăng, kéo theo lạm phát nhập khẩu. Trong nước, việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công khiến nhu cầu vật liệu xây dựng tăng cao cùng lộ trình tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế, giáo dục, điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1/7/2026 và nguy cơ thiên tai, dịch bệnh đều có thể tạo thêm sức ép lên mặt bằng giá.
Dù vậy, áp lực lạm phát sẽ được giảm bớt nhờ các chính sách miễn, giảm thuế, phí; điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt; nguồn cung lương thực, thực phẩm được bảo đảm; cùng với quyết tâm của Chính phủ trong việc ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Điều hành giá cuối tháng 6, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá, trong 6 tháng vừa qua, lạm phát đang được kiểm soát theo mục tiêu của cả năm. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố khách quan, dư địa điều hành lạm phát còn rất hạn hẹp.
Để hoàn thành đồng thời mục tiêu tăng trưởng và kiểm soát lạm phát, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm. Cụ thể là đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu kỳ, đồng thời điều tiết nhịp độ giải ngân hợp lý giữa các tháng, các quý, tránh tình trạng dồn khối lượng giải ngân vào cuối năm gây áp lực lên thị trường vật liệu xây dựng, lao động và mặt bằng giá cả.
Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ chủ động linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa, theo dõi sát diễn biến lạm phát cơ bản, kiểm soát hợp lý tăng trưởng tín dụng, điều hành tỉ giá linh hoạt nhằm hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu, góp phần ổn định thị trường tài chính tiền tệ và kiểm soát kỳ vọng lạm phát.
Đối với lĩnh vực y tế và giáo dục, Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát lại lộ trình và cơ cấu giá, phạm vi và mức độ điều chỉnh giá. Từ nay đến cuối năm, phải thường xuyên theo dõi dư địa kiểm soát lạm phát. Nếu đến hết quý III/2026 vẫn còn dư địa thì có thể triển khai theo kế hoạch. Ngược lại, nếu dư địa không còn nhiều thì phải đánh giá lại cả phạm vi và mức tăng cho phù hợp.
TS. Lê Duy Bình, CEO Economica Việt Nam cho rằng, dù mức tăng chỉ số CPI nửa đầu năm vẫn trong phạm vi mục tiêu, song rủi ro lạm phát cao đang hiện hữu trong nửa cuối năm nay. Đặc biệt, mục tiêu tăng trưởng cao trong nửa cuối năm sẽ tạo ra áp lực với công tác kiểm soát mặt bằng giá. Do đó, cần các giải pháp điều hành thận trọng, trong đó chú trọng kiểm soát dòng tiền, nhất là nguồn vốn tín dụng đổ vào nền kinh tế. “Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, có thể phải tăng cung tiền trong nền kinh tế. Cần giải quyết được bài toán cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô để lợi ích của tăng trưởng thực sự ngấm vào từng người dân và doanh nghiệp”, ông Bình nhấn mạnh.
Theo TS. Nguyễn Đức Độ, nguyên Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính), mục tiêu lạm phát cả năm ở mức 4,5% là thách thức lớn trong bối cảnh địa chính trị thế giới vẫn còn nhiều yếu tố bất định, dư địa điều hành chính sách trong nước hạn hẹp. Để đạt mục tiêu này cần hội tụ nhiều điều kiện như giá dầu tiếp tục giảm mạnh; Nhà nước không điều chỉnh giá dịch vụ y tế, giáo dục và giá điện... Ông Độ dự báo khả năng cao lạm phát trung bình năm nay sẽ nằm trong khoảng 4,5% - 5%.
Tại Nghị quyết 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 về cập nhật kịch bản tăng trưởng và giải pháp trọng tâm trong các quý còn lại để thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, Chính phủ nêu rõ quan điểm kiên định mục tiêu tăng trưởng năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn.
Trong báo cáo kinh tế vĩ mô Việt Nam công bố mới đây, Ngân hàng Standard Chartered dự báo CPI tháng 6 vượt mục tiêu 4,5% của Chính phủ và xu hướng này sẽ tiếp tục trong nửa cuối năm. Lạm phát quý II/2026 dự báo tăng vượt mức 5% so với cùng kỳ (từ mức 3,5% của quý I), chủ yếu do giá dịch vụ vận chuyển, thực phẩm, nhà ở và vật liệu xây dựng tăng cao. Ông Tim Leelahaphan, Chuyên gia kinh tế cấp cao Việt Nam và Thái Lan, Ngân hàng Standard Chartered, chia sẻ: “Chỉ số kinh tế của Việt Nam trong nửa đầu năm 2026 thể hiện cả sự kiên cường lẫn những thách thức đang tiếp diễn. Chúng tôi dự báo lãi suất chính sách sẽ không thay đổi và động lực thúc đẩy lạm phát sẽ còn tiếp tục trong nửa cuối năm. Dù một số chỉ số có xu hướng giảm, kinh tế Việt Nam vẫn được đánh giá sẽ vượt qua những khó khăn với tăng trưởng ổn định”.
Tại cuộc họp báo thông tin kết quả điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng ngày 2/7, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, từ đầu năm đến nay kinh tế trong nước chịu nhiều tác động từ bất ổn địa chính trị thế giới, lạm phát toàn cầu có xu hướng gia tăng. Giá dầu có lúc lên đến 103 USD/thùng, các ngân hàng trung ương lớn có xu hướng đảo ngược chính sách tiền tệ theo hướng thắt chặt. Trước biến động đó, chính sách tiền tệ (CSTT) tại Việt Nam được điều hành với định hướng kiên quyết kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định tỷ giá, lãi suất. Đây là nhiệm vụ rất thách thức khi CPI tháng 6 dự kiến tăng ở mức 5,6% so với cùng kỳ năm trước, áp lực lạm phát từ nay đến cuối năm rất lớn khi bình quân hàng tháng chỉ được tăng 0,05%.
Thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục điều hành CSTT chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu CSTT; tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay của thị trường và của từng TCTD; điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, phối hợp đồng bộ với các công cụ CSTT nhằm ổn định thị trường ngoại tệ, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
