 |
| Chi phí đầu vào của nhà thầu tăng đáng kể tại các công trình hạ tầng sử dụng lượng lớn máy móc chạy dầu diesel. Ảnh: Thu Huyền |
Chi phí sản xuất tăng cao
Theo dữ liệu thị trường năng lượng quốc tế, trong phiên giao dịch đầu tuần (9/3), giá dầu Brent giao dịch quanh 109,5 USD/thùng, dầu WTI của Mỹ vượt 109 USD/thùng. Đây là mức cao nhất của thị trường kể từ năm 2022 và chưa có dấu hiệu dừng lại. Tại Việt Nam, giá xăng dầu cũng liên tiếp được điều chỉnh tăng, ảnh hưởng bất lợi đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (DN) nói chung và các nhà thầu nói riêng.
Trao đổi với phóng viên Báo Đấu thầu chiều 9/3/2026, ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC), Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc GP.Invest cho biết, giá xăng dầu tăng cao khiến nhiều nhà thầu gặp khó khăn, đặc biệt là các nhà thầu ký hợp đồng theo đơn giá cố định hoặc hợp đồng trọn gói, vốn không cho phép điều chỉnh giá khi thị trường biến động.
Theo ông Hiệp, kể từ khi xung đột bùng phát, giá dầu diesel - loại nhiên liệu sử dụng phổ biến cho máy móc thi công - đã tăng mạnh, ảnh hưởng lớn đến các nhà thầu tham gia triển khai các gói thầu dùng nhiều máy móc có sử dụng nhiên liệu này. “Nếu như ngày 28/2/2026, giá dầu diesel khoảng 19.279 đồng/lít thì hiện nay đã vượt trên 30.000 đồng/lít. Với các công trình hạ tầng sử dụng lượng lớn máy móc chạy dầu diesel, chi phí đầu vào của nhà thầu tăng đáng kể, buộc nhà thầu thi công cầm chừng để giảm áp lực chi phí”, ông Hiệp cho biết.
Đại diện Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Trường Thịnh - nhà thầu hoạt động trong lĩnh vực xây dựng giao thông - cho biết, giá dầu tăng đột biến khiến nhiều hoạt động thi công phụ thuộc vào máy móc của DN phải tạm dừng. DN hiện chỉ triển khai các công việc sử dụng nhân công nhằm giảm áp lực chi phí nhiên liệu. “Chúng tôi đang thi công một số tuyến đường qua khu vực đồi núi, yêu cầu mức độ cơ giới hóa cao. Tuy nhiên, trước tình hình giá dầu tăng mạnh, nhiều hạng mục phải tạm dừng, chỉ thực hiện những vị trí thực sự cần thiết”, đại diện Trường Thịnh cho biết.
Tương tự, ông Nguyễn Văn Chiến, Giám đốc Công ty TNHH MTV Hoàng Gia (Lai Châu) chia sẻ, cuối tháng 1 vừa qua, DN vui mừng khi trúng một số gói thầu vận chuyển san lấp mặt bằng trên địa bàn, loại hợp đồng theo đơn giá cố định. Tuy nhiên, việc giá xăng dầu tăng mạnh khiến DN gặp nhiều khó khăn. Hầu hết các phương tiện thi công đều sử dụng dầu diesel nên DN buộc phải thi công cầm chừng để hạn chế chi phí, chờ thị trường nhiên liệu ổn định trở lại.
Nhà thầu sản xuất, cung ứng vật liệu cũng bị tác động nặng nề. Đại diện Công ty CP Việt Vương - nhà thầu chuyên sản xuất, cung cấp cột thép cho các công trình hạ tầng lưới điện cho hay, hoạt động sản xuất kinh doanh của DN bị tác động mạnh khi giá xăng dầu tăng cao kéo chi phí vận chuyển cũng như chi phí sản xuất tăng theo. Nhiều hợp đồng đơn giá cố định DN ký đầu năm 2026 đã thấy “lỗ ngay lập tức”.
Cần sớm có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp
Trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng thế giới, đại diện Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam cho rằng, các cơ quan quản lý, đặc biệt là Bộ Xây dựng, cần sớm xây dựng cơ chế hỗ trợ nhà thầu trong trường hợp bất khả kháng. “Chúng tôi đề nghị các chủ đầu tư xem xét thích đáng khó khăn khách quan hiện nay và có phương án hỗ trợ phù hợp cho các nhà thầu bị ảnh hưởng do giá nhiên liệu đầu vào sản xuất tăng cao, qua đó mới có thể bảo đảm tiến độ thi công của các dự án, đặc biệt là các dự án đầu tư công”, ông Hiệp nói.
Đại diện Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Trường Thịnh cho biết, phần lớn các công trình nhà thầu đang thực hiện là dự án đầu tư công sử dụng vốn ngân sách nhà nước. Trong trường hợp giá xăng dầu tiếp tục tăng cao và kéo dài, nhà thầu sẽ phải đề xuất với chủ đầu tư để trình cấp có thẩm quyền xem xét các giải pháp hỗ trợ đối với các hợp đồng đơn giá cố định hoặc trọn gói.
Được biết, trong giai đoạn dịch Covid-19 năm 2020 - 2021, giá sắt thép xây dựng từng tăng mạnh khiến nhiều nhà thầu gặp khó khăn. Khi đó, Bộ Xây dựng đã có hướng dẫn tháo gỡ cho nhà thầu bị ảnh hưởng. Trước tình hình giá xăng dầu tăng cao hiện nay, các nhà thầu mong muốn Chính phủ và các cơ quan chức năng sớm có giải pháp hỗ trợ nhằm vơi bớt gánh nặng chi phí.
Ông Nguyễn Minh Ngọc - Chủ tịch Công ty CP Tư vấn đầu tư Bluechip IB gợi ý, Nhà nước nên xem xét sử dụng công cụ thuế thông qua giảm thuế nhập khẩu với các mặt hàng hoặc khu vực chưa thuộc phạm vi điều chỉnh của các hiệp định thương mại tự do, giảm thuế giá trị gia tăng với hàng nhập khẩu. “Trong bối cảnh hiện nay, sử dụng chính sách tài khóa, cụ thể là chính sách thuế, sẽ tác động đến đúng đối tượng cần tác động mà không gây phản ứng phụ quá lớn tới nền kinh tế. Không nên dùng chính sách tiền tệ vì chính sách tiền tệ tác động tới cả nền kinh tế, kể cả các DN không bị ảnh hưởng, dễ gây ra tác dụng phụ tiêu cực”, ông Ngọc nói.
Mới đây, Chính phủ đã thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp tại Trung Đông. Bộ Tài chính đã xây dựng Dự thảo Nghị định sửa đổi thuế nhập khẩu ưu đãi với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu sản xuất xăng dầu, trong đó đề xuất giảm thuế nhập khẩu xăng dầu để ứng phó biến động năng lượng.
