 |
| Thị trường vàng trong nước biến động theo giá vàng thế giới và có xu hướng thu hẹp khoảng cách về giá so với nửa đầu năm 2025. Ảnh: Ngọc Thắng |
Giá vàng liên tục lập đỉnh
Đến 16h ngày 26/1, giá vàng miếng SJC mua vào - bán ra niêm yết ở mức 175 - 177 triệu đồng/lượng, tăng gần 3 triệu đồng/lượng so với giá vàng ngày 25/1, tăng 25 triệu đồng/lượng so với đầu năm 2026, tương ứng mức tăng khoảng 14%.
Cùng thời điểm, trên sàn giao dịch Kitco, giá vàng giao ngay được niêm yết ở mức 5.090 USD/oz, tương ứng mức tăng khoảng 2% so với phiên giao dịch trước đó. Đây là mức kỷ lục của giá vàng từ trước đến nay.
Giới phân tích thế giới nhận định, giá vàng tăng vọt trong bối cảnh các điểm nóng gần đây như “Greenland”, “Venezuela” và “Trung Đông” làm trầm trọng thêm các rủi ro địa chính trị. Ngân hàng HSBC nhận định, các vấn đề địa kinh tế liên quan đến Greenland là một trong những nguyên nhân chính cho đà tăng mới nhất của giá vàng và bạc.
Các nhà phân tích tại Union Bancaire Privée (UBP) - một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất Thụy Sĩ - dự báo vàng sẽ tiếp tục có một năm thăng hoa nhờ nhu cầu bền vững từ các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư nhỏ lẻ. UBP dự báo giá vàng cuối năm là 5.200 USD/ounce. Ngân hàng Goldman Sachs nâng dự báo giá vàng cho tháng 12/2026 lên mức 5.400 USD/ounce (so với dự báo 4.900 USD trước đó).
Nguyên nhân tăng giá vàng trên thị trường thế giới chủ yếu do các quỹ ETF phương Tây tăng mức nắm giữ thêm khoảng 500 tấn kể từ đầu năm 2025, nhu cầu tăng mạnh từ các gia đình có khối tài sản siêu lớn cũng trở thành nguồn lực quan trọng. Bên cạnh đó, ước tính các ngân hàng trung ương đang mua vào trung bình 60 tấn vàng/tháng, cao gấp nhiều lần so với mức trung bình 17 tấn/tháng trước năm 2022. Khác với các đợt phòng vệ rủi ro theo mùa bầu cử thường kết thúc nhanh chóng, Goldman Sachs cho rằng, các lo ngại về tính bền vững tài khóa toàn cầu sẽ vẫn duy trì ít nhất đến hết năm 2026.
Với thị trường trong nước, theo đánh giá của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), từ tháng 4/2025 đến nay, giá vàng thế giới liên tục biến động, chủ yếu theo xu hướng tăng do căng thẳng địa chính trị, ngoại giao, xung đột vũ trang tại nhiều quốc gia trên thế giới leo thang.
Trả lời kiến nghị của cử tri TP. Hà Nội về biến động giá vàng, NHNN cho biết, giá vàng miếng SJC trong nước tăng cao theo đà tăng của giá vàng thế giới. Nhiều thời điểm, giá vàng trong nước tăng mạnh hơn giá vàng thế giới do nhiều dự báo cho thấy giá vàng thế giới tiếp tục tăng khiến người nắm giữ vàng hạn chế bán ra, trong khi các kênh đầu tư khác ở trong nước kém hấp dẫn như thị trường trái phiếu doanh nghiệp ảm đạm, bất động sản giá cao, mặt bằng lãi suất huy động ở mức thấp… làm tăng tâm lý đầu cơ, tích trữ vàng. Việt Nam không phải là quốc gia sản xuất vàng, do vậy nguồn cung vàng chủ yếu từ nhập khẩu. Tuy nhiên, nguồn cung vàng miếng nhập khẩu từ NHNN hạn chế do cần tập trung ngoại tệ cho các nhu cầu thiết yếu hơn.
Thời điểm thuận lợi thành lập sàn giao dịch vàng
NHNN đã phối hợp cùng các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp bình ổn thị trường vàng, xử lý tình trạng chênh lệch ở mức cao giữa giá vàng miếng trong nước và vàng quốc tế. Trong đó, Nghị định số 232/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng đã xóa bỏ cơ chế độc quyền Nhà nước một cách có kiểm soát trên nguyên tắc Nhà nước vẫn quản lý hoạt động sản xuất vàng miếng. Ngoài ra, trên cơ sở phối hợp với các bộ, ngành, ngày 10/11/2025, NHNN đã có Tờ trình Thủ tướng Chính phủ báo cáo về việc nghiên cứu, đề xuất thành lập sở/sàn giao dịch vàng tại Việt Nam.
Về việc thành lập sàn giao dịch vàng, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nhiều lần chỉ đạo và đốc thúc việc nghiên cứu, đề xuất thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia. Mới đây, tại Công điện số 06/CĐ-TTg ngày 24/1/2026 về việc đẩy mạnh một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026, Thủ tướng yêu cầu NHNN khẩn trương hoàn thiện hồ sơ nghiên cứu, đánh giá, xem xét đề xuất thành lập sàn/sở giao dịch vàng quốc gia, báo cáo Thường trực Chính phủ trong tháng 1/2026.
Nhiều chuyên gia đánh giá, thị trường vàng trong nước biến động theo giá vàng thế giới và có xu hướng thu hẹp khoảng cách về giá so với nửa đầu năm 2025. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là cách thức giao dịch vàng vẫn còn phổ biến tình trạng xếp hàng dài và giới hạn số lượng giao dịch. Do đó, việc thành lập và vận hành sàn giao dịch vàng sẽ giúp giải tỏa tình trạng xếp hàng chờ mua, bán vàng, giúp thị trường phát triển minh bạch, lành mạnh hơn.
TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính (Học viện Tài chính) đánh giá cao quyết tâm xây dựng sàn giao dịch vàng, bởi đây là giải pháp giúp thị trường minh bạch, hạn chế giao dịch phi chính thức và thuận lợi cho công tác quản lý. Tuy nhiên, sàn giao dịch vàng chỉ thực sự mang lại hiệu quả khi được vận hành khoa học, có cơ chế giám sát rủi ro và thí điểm ở quy mô hợp lý. Bên cạnh đó, để giảm sức cầu về vàng, hướng người dân chú trọng hơn vào các kênh đầu tư khác, theo ông Độ, cần tạo lập môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, kiểm soát tốt lạm phát, tỷ giá, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Ông Đinh Tuấn Minh, Giám đốc nghiên cứu Trung tâm Nghiên cứu giải pháp thị trường cho các vấn đề kinh tế và xã hội (MASSEI) cho rằng, việc thành lập sàn giao dịch vàng ở thời điểm hiện nay có nhiều điểm thuận lợi nhờ có thể học hỏi từ mô hình đã phát triển nhiều năm của các nước trên thế giới, đồng thời, mức độ sẵn sàng của người dân đã rất cao. “Việc thành lập sàn vàng có lợi cho cả cơ quan quản lý và người dân. Điều cần quan tâm là lựa chọn thời điểm phù hợp, sau đó, vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Dần dần, sàn giao dịch vàng vận hành minh bạch, hiệu quả sẽ có sức hút với người dân, dòng tiền được đưa vào giao dịch sẽ có lợi cho nền kinh tế”, ông Minh nhấn mạnh.
