 |
| Ảnh chỉ mang tính minh họa |
Thực tế này khiến không ít nhà thầu băn khoăn đâu là ranh giới giữa bảo đảm chất lượng dịch vụ và tạo rào cản cạnh tranh.
Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Nguyệt Hóa, tỉnh Vĩnh Long đang lựa chọn nhà thầu thực hiện Gói thầu Quản lý, chăm sóc cây xanh, thảm cỏ công viên năm 2026 trên địa bàn. Theo phản ánh, HSMT yêu cầu nhà thầu lập giải pháp tổ chức mặt bằng công trường với đầy đủ nội dung như: thiết bị thi công; kho bãi tập kết vật liệu; bố trí rào chắn, biển báo; tổ chức phân luồng giao thông; cấp điện, cấp nước, thoát nước, thông tin liên lạc; kèm theo sơ đồ bố trí các mũi thi công và bản vẽ thuyết minh chi tiết. Về nguyên tắc, việc yêu cầu nhà thầu trình bày giải pháp tổ chức thực hiện không phải là điều bất hợp lý. Tuy nhiên, với đặc thù của gói thầu bao gồm các hạng mục duy trì, chăm sóc cây xanh như tưới nước, bón phân, cắt tỉa, phun thuốc…, thì việc yêu cầu lập bản vẽ mặt bằng thi công chi tiết như một công trình xây dựng là vượt quá tính chất công việc thực tế. Nói cách khác, hiện tượng “xây lắp hóa” yêu cầu trong dịch vụ không chỉ làm phức tạp thủ tục dự thầu, mà còn tiềm ẩn nguy cơ loại bỏ các đơn vị có năng lực thực tế.
Bất cập liên quan đến yêu cầu về kỹ thuật cũng được ghi nhận tại Gói thầu Cung cấp dịch vụ giặt ủi đồ vải bệnh viện và cho thuê đồ vải năm 2026 - 2027 tại Bệnh viện Nguyễn Trãi (TP.HCM). Nhiều nhà thầu phản ánh, HSMT đi quá sâu vào các yêu cầu kỹ thuật, làm thu hẹp phạm vi tham dự. Cụ thể, về yêu cầu nhà xưởng, HSMT chỉ định địa điểm bố trí nhà xưởng trong khu công nghiệp. Trong khi đó, các nhà thầu cho biết, bảo vệ môi trường là yêu cầu tuân thủ bắt buộc của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này theo quy định pháp luật về môi trường, không liên quan đến việc nhà xưởng nằm trong hay ngoài khu công nghiệp. Yêu cầu về vị trí nhà xưởng không phản ánh năng lực cung cấp dịch vụ mà đây có thể trở thành tiêu chí loại trừ nhiều nhà thầu đáp ứng yêu cầu pháp lý. Đáng chú ý, đối với trường hợp thuê nhà xưởng, ngoài các tài liệu như hợp đồng thuê, tài liệu thể hiện diện tích, địa điểm, công suất, HSMT yêu cầu nhà thầu phải chứng minh bằng giấy phép xây dựng nhà xưởng, trong khi trên thực tế, đây là tài liệu pháp lý thuộc về bên cho thuê, không phải nghĩa vụ trực tiếp của doanh nghiệp đi thuê.
Cá biệt tại Gói thầu Cung cấp dịch vụ giặt công nghiệp đồ vải y tế năm 2026 - 2027 cho Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, kinh nghiệm và uy tín của nhà thầu còn được đánh giá thông qua việc thực hiện sửa chữa máy giặt, máy sấy khi xảy ra sự cố về máy móc nhằm đáp ứng tính liên tục cung cấp dịch vụ cho bệnh viện (chứng minh bằng hợp đồng sửa chữa máy móc với bệnh viện, cán bộ kỹ thuật phụ trách vận hành thiết bị công ty được đào tạo chứng nhận sửa chữa vận hành máy giặt máy sấy của một hãng máy giặt, máy sấy). Trong khi đó, mục tiêu chính của Gói thầu là cung cấp dịch vụ giặt công nghiệp đồ vải y tế đạt yêu cầu chất lượng, an toàn và đúng tiến độ. Việc mở rộng yêu cầu sang lĩnh vực kỹ thuật chuyên sâu không chỉ làm tăng chi phí đáp ứng mà còn thu hẹp số lượng nhà thầu đủ điều kiện tham dự.
Chuyên gia đấu thầu nhìn nhận, trong lĩnh vực dịch vụ phi tư vấn, năng lực cốt lõi của nhà thầu cần được đánh giá thông qua khả năng tổ chức nhân sự, xây dựng và vận hành quy trình cung cấp dịch vụ, giải pháp kiểm soát chất lượng, phương án bảo đảm an toàn và duy trì tính liên tục của sản phẩm dịch vụ đầu ra. Việc mở rộng tiêu chuẩn đánh giá sang những điều kiện không trực tiếp quyết định chất lượng dịch vụ làm tiềm ẩn rủi ro phát sinh kiến nghị, làm giảm tính cạnh tranh của cuộc thầu.
