 |
| Tốc độ tăng CPI các tháng năm 2026 và năm 2025 so với cùng kỳ năm trước. Nguồn: Cục Thống kê |
Lực đẩy chính của CPI tháng 8 là nhóm giao thông với mức tăng mạnh 4,09% so với tháng trước, đóng góp tới 0,41 điểm phần trăm vào mức tăng CPI chung. Giá của nhóm giao thông leo dốc bắt nguồn từ việc giá nhiên liệu trong nước được điều chỉnh theo đà tăng thế giới, khiến giá dầu diesel tăng 22,15% và giá xăng tăng 9,53%. Ở chiều ngược lại, yếu tố chính giúp giảm bớt sức ép cho CPI chung trong tháng 8 đến từ nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống khi giảm 0,03%, khiến CPI chung giảm 0,01 điểm phần trăm.
Trước những biến động giá cả phức tạp, kết quả điều tra kỳ vọng lạm phát tháng 8 do Vụ Dự báo, Thống kê (Ngân hàng Nhà nước) thực hiện đối với các tổ chức tín dụng đưa ra dự báo CPI bình quân năm 2026 sẽ tăng 4,28% so với năm 2025 và đạt 4,08% trong năm 2027. Nhìn nhận về rủi ro dài hạn, nhóm nghiên cứu của Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng, mặc dù lạm phát trong nước có dấu hiệu hạ nhiệt ngắn hạn, những biến động khó lường của giá dầu thế giới vẫn tiềm ẩn rủi ro tác động đến lạm phát nhập khẩu qua kênh năng lượng, qua đó VCBS dự báo lạm phát năm 2026 có thể đạt quanh ngưỡng 4,6 - 5,1%.
Đánh giá tích cực về diễn biến thị trường hàng hóa - dịch vụ trong những tháng gần đây, TS. Nguyễn Đức Độ, chuyên gia kinh tế - tài chính nhận định, giá các mặt hàng tiêu dùng cơ bản đang tăng chậm lại. Tuy nhiên, tình hình lạm phát vẫn phụ thuộc rất lớn vào biến động của giá dầu thế giới. Nếu giá dầu ổn định và không bùng phát căng thẳng, giá dịch vụ vận chuyển sẽ giảm, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm soát CPI chung.
Theo TS. Nguyễn Đức Độ, nhằm giữ vững mục tiêu kiểm soát lạm phát dưới mức 4,5%, Nhà nước cần thận trọng xem xét duy trì chính sách ưu đãi thuế đối với xăng dầu bởi đây là công cụ điều tiết hiệu quả để can thiệp giá nhiên liệu trong điều kiện hiện nay. Về quản lý giá dịch vụ công, cơ quan quản lý chưa nên điều chỉnh tăng giá dịch vụ y tế và giáo dục ở thời điểm hiện tại. Bên cạnh đó, đối với chính sách tiền tệ, mặc dù hạ lãi suất sẽ tạo cú huých tốt cho tăng trưởng kinh tế song rất khó thực hiện ở giai đoạn hiện nay. Việc duy trì mặt bằng lãi suất thực dương tương đối cao và giữ tỷ giá ổn định như thời gian qua là một trong những yếu tố hỗ trợ kiểm soát lạm phát.
Từ góc độ cơ quan quản lý, Bộ Tài chính nhận định, sức ép trong những tháng cuối năm là rất lớn do lạm phát thường có xu hướng tăng vào thời điểm này, xung đột tại Trung Đông còn phức tạp, khiến giá dầu thế giới tiếp tục biến động cùng yếu tố tâm lý và kỳ vọng lạm phát.
Bộ Tài chính nêu rõ nhiệm vụ quản lý hiệu quả giá cả, thị trường, nghiên cứu, tính toán kỹ lưỡng mức độ, phạm vi, thời điểm điều chỉnh giá các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quản lý để kiểm soát lạm phát. Rà soát kịch bản điều hành giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý, giá dịch vụ y tế, giáo dục để đánh giá kỹ lưỡng, thận trọng tác động lên lạm phát.
Đồng thời, các cơ quan phối hợp điều tiết sản xuất, bảo đảm nguồn cung hàng hóa tại các địa bàn chịu tác động bởi thiên tai và phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong dịp cuối năm. Tăng cường quản lý giá cả, thị trường, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng thiên tai, dịch bệnh hoặc biến động thị trường để đầu cơ, găm hàng, thao túng và tăng giá bất hợp lý. Đối với giá xăng dầu, cơ quan quản lý giá sẽ rà soát, cập nhật kịch bản điều hành giá xăng dầu, phương án sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu từ nguồn ngân sách nhà nước tạm ứng để thực hiện bình ổn giá xăng dầu trong nước.
Bộ Tài chính cũng kiến nghị cần bảo đảm cung ứng đủ điện, xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt; tiếp tục triển khai các giải pháp đa đạng hóa nguồn cung nhập khẩu; tối ưu công suất của các nhà máy lọc dầu, bảo đảm vận hành an toàn, ổn định, không để đứt gãy nguồn cung; theo dõi sát tình hình thị trường, điều tiết hiệu quả nguồn cung giữa các vùng, miền. Đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm ngành điện; thực hiện sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả. Tháo gỡ dứt điểm khó khăn, vướng mắc, sớm khôi phục hoạt động các nhà máy sản xuất xăng sinh học, đẩy nhanh tiến độ các dự án dầu khí trọng điểm.
