 |
| Bình quân 9 tháng năm 2026, chỉ số giá tiêu dùng tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 4,26% . Ảnh: Song Lê |
Trong phiên giao dịch đầu tuần ngày 5/10, giá dầu trên thị trường thế giới có xu hướng giảm nhẹ sau khi thị trường đón nhận báo cáo từ Công ty phân tích dữ liệu hàng hóa Kpler tiết lộ rằng lưu lượng dòng chảy qua eo biển Hormuz hiện đã vượt mức trước chiến tranh. Cụ thể, lúc 13h ngày 5/10 (giờ Việt Nam) giá dầu Brent được giao dịch ở mức 101 USD/thùng, tiếp tục giảm nhẹ so với mức trên 102 USD/thùng ngày 2/10.
Đây là chuyển biến tích cực trên thị trường năng lượng thế giới, giúp giảm áp lực với đà tăng giá hàng hóa đang diễn ra tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, một số phân tích ghi nhận một bộ phận giới giao dịch hàng hóa vẫn đang chờ đợi những bằng chứng chắc chắn hơn về sự cải thiện các luồng vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz. Bên cạnh đó, báo cáo của Ngân hàng Barclays dự báo, dù nguồn cung dầu thô từ Trung Đông được cải thiện song giá dầu Brent chuẩn toàn cầu sẽ tăng lên mức 115 USD/thùng.
Giá dầu là mối quan ngại khó lường nhất với lạm phát cả năm nay của Việt Nam. Số liệu của Cục Thống kê cho biết, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9/2026 tăng 0,62% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu trong nước điều chỉnh tăng theo giá nhiên liệu thế giới và một số trường đại học, trường dân lập, tư thục điều chỉnh tăng học phí năm học mới. CPI tháng 9 tăng 4,2% so với tháng 12/2025; tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 9 tháng năm 2026, CPI tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 4,26%.
Cục Thống kê nhận định, trong 9 tháng năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, triển vọng tăng trưởng toàn cầu còn nhiều yếu tố bất định và áp lực lạm phát có xu hướng tăng trở lại. Xung đột tại khu vực Trung Đông làm gia tăng rủi ro đối với an ninh hàng hải, nguồn cung năng lượng và các tuyến vận tải, thương mại quan trọng như Biển Đỏ và eo biển Hormuz. Sau khi hạ nhiệt tại một số thời điểm, giá dầu tăng trở lại từ đầu tháng 9/2026 do xung đột Mỹ - Iran và các cuộc tấn công nhằm vào kết cấu hạ tầng và tuyến vận chuyển dầu tại khu vực Trung Đông.
Bên cạnh đó, xu hướng gia tăng các biện pháp bảo hộ thương mại, tăng cường kiểm soát xuất nhập khẩu và tích trữ hàng hóa chiến lược tại một số nền kinh tế lớn, cùng với chi phí bảo hiểm và logistics tăng làm gia tăng nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Những yếu tố này tạo áp lực lên giá năng lượng, nguyên nhiên vật liệu và một số mặt hàng thiết yếu trên thị trường thế giới.
Trong nước, trước những biến động của kinh tế thế giới và áp lực lạm phát gia tăng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Đặc biệt, công tác điều hành thị trường xăng dầu được thực hiện chủ động, linh hoạt, bám sát diễn biến giá thế giới và cung - cầu trong nước, góp phần hạn chế tác động của giá năng lượng đến thị trường trong nước. Tuy nhiên, áp lực từ chi phí đầu vào, biến động giá năng lượng vẫn hiện hữu, đặt ra thách thức cho công tác điều hành trong thời gian tới.
TS. Nguyễn Đức Độ, chuyên gia kinh tế - tài chính cho rằng: “Giá xăng dầu tăng trong thời gian qua và tiếp tục neo ở mức cao khiến dư địa kiểm soát lạm phát trung bình cả năm dưới 4,5% ngày càng hẹp. Các giải pháp kiểm soát lạm phát từ nhiều yếu tố đều đã được thực thi. Trong đó, chính sách giữ nguyên hỗ trợ về thuế, không tăng giá điện là rất cần thiết và hiệu quả”.
Cùng quan điểm, MBS Research cho rằng, áp lực lạm phát nóng trở lại dưới áp lực từ giá dầu tăng cao. Theo đó, giá dầu thế giới đã rục rịch tăng trở lại từ nửa cuối tháng 7 đã có lúc lên mức 107 USD/thùng vào đầu tháng 9, tương ứng mức tăng 77% tính từ đầu năm do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Việt Nam là quốc gia nhập khẩu năng lượng ròng, việc giá dầu thế giới neo ở mức cao sẽ gây áp lực đáng kể lên giá xăng dầu nội địa. Bên cạnh đó, giá vật liệu xây dựng sẽ tăng do nhu cầu triển khai các công trình hạ tầng và bất động sản dân cư tăng mạnh, trong đó giá thép được dự báo tăng 7% so với cùng kỳ. Đồng thời, các tác động của yếu tố tỷ giá và tín dụng tăng trưởng mạnh trong năm 2025 sẽ dần phản ánh vào giá cả hàng hóa của năm 2026.
Trả lời tại họp báo Chính phủ ngày 3/10, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nêu rõ một trong những giải pháp điều hành trong thời gian tới là phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ, tài khóa và các chính sách vĩ mô khác để kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Bảo đảm an ninh năng lượng, tuyệt đối không để nền kinh tế thiếu điện và thiếu xăng dầu. Đồng thời, tiếp tục triển khai quyết liệt các giải pháp giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế, thúc đẩy đầu tư tư nhân và tháo gỡ, triển khai các dự án tồn đọng.
Chủ trì Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt chẽ giá cả, quyết tâm phấn đấu giữ mục tiêu lạm phát năm 2026 đã được Quốc hội thông qua, trong đó, bảo đảm nguồn cung các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện, lương thực, thực phẩm, vật liệu xây dựng, thuốc…; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm việc găm hàng, đầu cơ, buôn lậu; không tăng giá điện và tiếp tục nghiên cứu các giải pháp điều tiết phù hợp giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý như điện, xăng dầu. Thủ tướng cũng chỉ đạo loạt giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng; giữ ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, bảo đảm thanh khoản, phấn đấu giảm lãi suất cho vay, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn. Đồng thời, chủ động các kịch bản bảo đảm nguồn cung năng lượng, ứng phó nguy cơ gián đoạn; điều hành giá các mặt hàng thiết yếu phù hợp, sớm hoàn thiện Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu.
