 |
| Sản lượng thực hiện của Dự án Mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành đạt khoảng 54% kế hoạch. Ảnh: Song Lê |
Theo VEC, Dự án có tổng chiều dài khoảng 22 km, tổng mức đầu tư hơn 16.300 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư công là 6.500 tỷ đồng và vốn VEC huy động hơn 9.800 tỷ đồng. Sau khi hoàn thành và đưa vào khai thác, Dự án góp phần hoàn chỉnh tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, rút ngắn thời gian, giảm chi phí vận tải, kết nối thuận lợi với Cảng hàng không quốc tế Long Thành và TP.HCM.
Theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Dự án phải hoàn thành quý I/2027 để đồng bộ với sân bay Long Thành. Báo cáo mới nhất của VEC cho thấy, sản lượng thực hiện của Dự án đạt khoảng 54%, đáp ứng cơ bản tiến độ yêu cầu. Tuy nhiên, khối lượng của Dự án còn rất lớn, trong khi thời gian thực tế không còn nhiều.
Chủ đầu tư cho biết, trong quá trình triển khai, Dự án gặp nhiều khó khăn. Đầu tiên là mặt bằng, dù thời gian không còn nhiều, nhưng cả TP.HCM và Đồng Nai đều chưa hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Cụ thể, TP.HCM bàn giao được khoảng 95% mặt bằng còn Đồng Nai đạt khoảng 90%. Để bảo đảm tiến độ tổng thể, VEC cùng các nhà thầu kiến nghị hai địa phương bàn giao toàn bộ mặt bằng trước tháng 6/2026 để dồn lực thi công bù tiến độ.
Khó khăn tiếp theo là quy định của hợp đồng các gói thầu, việc điều chỉnh giá áp dụng phương pháp sử dụng hệ số điều chỉnh, trong đó các yếu tố điều chỉnh cơ bản là cát, đá, thép, xi măng, nhựa đường, nhân công và ca máy thi công. Việc điều chỉnh giá dựa trên chỉ số giá do Sở Xây dựng địa phương công bố. Riêng nội dung này vướng 2 bất cập. Đầu tiên là dự án đi qua 2 địa bàn, có 2 chỉ số giá được công bố khác nhau. Thứ 2 là chỉ số giá do Sở Xây dựng địa phương công bố không theo kịp biên độ tăng mạnh của nhiên, nguyên vật liệu nên không bù đắp đủ chi phí thực tế của nhà thầu.
Theo chia sẻ của các nhà thầu, tại TP.HCM và Đồng Nai, chỉ số giá hiện nay cập nhật trễ từ 1 - 2 tháng, trong khi đó, báo giá của các mỏ cũng trễ 1 - 2 tháng. Từ thực tế trên, đại diện VEC kiến nghị địa phương kịp thời cập nhật, điều chỉnh giá nguyên nhiên, vật liệu, chỉ số giá xây dựng đối với khu vực thực hiện Dự án, phù hợp thị trường và tình hình biến động giá trong khu vực.
Theo Liên danh Công ty CP Tư vấn thiết kế xây dựng công trình giao thông miền Bắc - Công ty CP Tư vấn xây dựng công trình giao thông 2 - nhà thầu tư vấn giám sát - cho biết, giá nhựa đường tăng khoảng 30% - 50%, trở thành rủi ro lớn nhất đối với các gói thầu thảm bê tông nhựa mặt đường cao tốc. Bên cạnh đó, giá cát, đá tăng từ 13,5 - 23,3%, xi măng và thép tăng từ 2% - 10% khiến chi phí của nhà thầu bị đội lên khoảng 12%.
Khó khăn thứ ba chính là dự án được triển khai trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng trọng điểm tại khu vực đang tăng tốc, dẫn tới khan hiếm nguồn cung vật liệu. Nhà thầu rất nỗ lực để tìm kiếm, duy trì các nguồn mỏ thương mại, chấp nhận mua với chi phí cao để duy trì tiến độ sản xuất.
Tại dự án này, Gói thầu XL01 Thi công đường cao tốc đoạn Km 4+000 - Km 13+900 do Liên danh Công ty CP Tập đoàn Đèo Cả - Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Trung Chính - Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành - Công ty CP Xây lắp 368 - Công ty CP Đầu tư Xây dựng hạ tầng Khang Nguyên thi công với thời gian thực hiện hợp đồng 18 tháng. Gói thầu XL02 Thi công đường cao tốc đoạn Km 13+900 - Km 25+920 do Liên danh Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn - Tổng công ty CP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - Tổng công ty Thăng Long - Công ty CP Xây lắp 368 thi công với thời gian thực hiện hợp đồng 17 tháng. Theo các nhà thầu, bị tác động bởi những yếu tố bất lợi, có thời điểm nhiều đơn vị bị nhắc nhở do chậm tiến độ so với kế hoạch tổng thể. Xây lắp 368 và Trung Chính là những nhà thầu hiếm hoi duy trì được nhịp độ thi công đáp ứng hoặc vượt mức kế hoạch.
Theo ông Phạm Hồng Quang, Tổng giám đốc VEC, để tháo gỡ khó khăn cho nhà thầu, ngoài gỡ khó về GPMB, cập nhật đơn giá nguyên nhiên liệu, đối với khối lượng thi công trong giai đoạn biến động giá bất thường, cần có cơ chế cho phép điều chỉnh giá theo phương pháp bù trừ trực tiếp đối với các chi phí biến động này.
