 |
| Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu khai mạc Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 - Ảnh: VGP/Phương Nguyên |
Hội nghị là sáng kiến do Thành phố Hà Nội và Bộ Ngoại giao Việt Nam phối hợp tổ chức nhằm thúc đẩy hợp tác giữa các đô thị ASEAN, tạo không gian trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ giải pháp phát triển và tăng cường kết nối trong quá trình xây dựng Cộng đồng ASEAN đến năm 2045.
Đô thị là nền tảng cho năng lực tự cường của ASEAN
Theo Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, ASEAN đang bước vào giai đoạn bản lề để hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 trong bối cảnh môi trường quốc tế có nhiều biến động. Cạnh tranh chiến lược gia tăng, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo và công nghệ mới cùng những thách thức về biến đổi khí hậu, an ninh phi truyền thống đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực tự cường của khu vực.
Trong bối cảnh đó, các đô thị ASEAN đóng vai trò đặc biệt quan trọng khi là nơi tập trung dân cư, nguồn lực, công nghệ, đổi mới sáng tạo và các động lực tăng trưởng mới. Năng lực tự cường của đô thị được xem là nền tảng cho năng lực tự cường của mỗi quốc gia và của toàn ASEAN.
Hiện nay, các thành phố trong khu vực đang đối mặt với nhiều áp lực từ quá trình đô thị hóa nhanh, yêu cầu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng hiện đại và thích ứng với biến đổi khí hậu. Vì vậy, việc tăng cường hợp tác giữa các đô thị ASEAN cần được xem là một ưu tiên chiến lược nhằm chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực và xây dựng các giải pháp phát triển bền vững.
Bốn định hướng phát triển đô thị ASEAN
Tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực đề xuất bốn định hướng hợp tác lớn cho các đô thị ASEAN trong giai đoạn tới.
Thứ nhất, xây dựng các đô thị tự cường, lấy người dân làm trung tâm. Các thành phố cần chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động chuẩn bị cho tương lai, hình thành hệ sinh thái đô thị có khả năng chống chịu cao trước các cú sốc kinh tế, xã hội và môi trường.
Thứ hai, tăng cường huy động và kết nối các nguồn lực phát triển. Các đô thị cần chủ động xây dựng các dự án chất lượng cao để tận dụng hiệu quả các nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản trị từ các đối tác quốc tế, đặc biệt trong khuôn khổ Kế hoạch chiến lược Kết nối ASEAN giai đoạn 2026-2035.
Thứ ba, xây dựng mạng lưới tri thức và đổi mới sáng tạo giữa các thành phố ASEAN. Theo Phó Thủ tướng, sự đa dạng trong mô hình phát triển đô thị của ASEAN chính là lợi thế lớn cần được khai thác thông qua các chương trình chia sẻ kinh nghiệm, đào tạo nguồn nhân lực và hợp tác triển khai các dự án thí điểm.
Thứ tư, cụ thể hóa các cam kết thành các chương trình hành động và dự án hợp tác thực chất, mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân.
Đô thị hóa sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng của ASEAN
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, hơn một nửa dân số ASEAN hiện đang sinh sống tại các đô thị và tỷ lệ này dự kiến sẽ đạt gần 70% vào năm 2050. Quá trình đô thị hóa sẽ không chỉ diễn ra tại các siêu đô thị mà còn lan rộng tới các thành phố vừa và nhỏ trong khu vực.
Trong bối cảnh đó, các thành phố sẽ là nơi trực tiếp hiện thực hóa các mục tiêu phát triển của ASEAN, đồng thời đóng vai trò tiên phong trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng xanh.
Là địa phương đăng cai hội nghị, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định Hà Nội đang nỗ lực xây dựng đô thị xanh, thông minh, hiện đại và đáng sống hơn. Tương lai của ASEAN sẽ được kiến tạo từ chính các thành phố - nơi hội tụ nguồn lực, tri thức, công nghệ và khát vọng đổi mới.
Các phiên thảo luận tại hội nghị tập trung vào các chủ đề như quản trị đô thị thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số lấy người dân làm trung tâm, phát triển đô thị xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Những nội dung này được kỳ vọng sẽ mở ra các cơ hội hợp tác mới, góp phần xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, phát triển bền vững và thịnh vượng trong tương lai.
