 |
| Ảnh chỉ mang tính minh họa |
Chi phí tăng, nhiều gói thầu bị hủy ngang
Cuối tháng 3/2026, nhiều gói thầu xây lắp trên cả nước phải tạm dừng hoặc hủy thầu khi đang trong quá trình phát hành HSMT. Một số gói thầu vắng bóng nhà thầu do dự toán không phù hợp với thực tế triển khai.
Tại Khu Quản lý đường bộ III (Cục Đường bộ Việt Nam, Bộ Xây dựng), hàng loạt gói thầu sửa chữa đường bộ đã phải hủy để điều chỉnh lại phương án tổ chức lựa chọn nhà thầu. Trong đó, có thể kể đến Gói thầu Thi công xây dựng công trình thuộc Dự án Sửa chữa mặt đường một số đoạn đường Hồ Chí Minh, tỉnh Quảng Ngãi, giá gói thầu hơn 52,5 tỷ đồng; Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự toán Sửa chữa hư hỏng nền, mặt đường, hệ thống thoát nước một số đoạn đường Trường Sơn Đông, tỉnh Gia Lai (15 tỷ đồng); Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự toán Sửa chữa mặt đường đoạn Km1603+00 - Km1604+500 (P), đường Hồ Chí Minh, tỉnh Gia Lai (11,6 tỷ đồng).
Tại Quảng Ninh, một số gói thầu xây lắp cấp xã cũng rơi vào tình trạng tương tự. Gói thầu số 03 thuộc Dự án Nâng cấp, mở rộng tuyến đường vào xóm 26 hộ thôn Thán Phún Xã, xã Hải Sơn (13,6 tỷ đồng) phải hủy vì không có nhà thầu tham dự. Gói thầu Xây lắp công trình thuộc Dự án Xây mới phòng học, nhà bếp và phòng làm việc tại điểm trường Quảng Nghĩa 3, xã Hải Ninh (12,7 tỷ đồng) cũng phải hủy để điều chỉnh dự toán...
Theo phản ánh từ một số doanh nghiệp xây dựng, biến động giá nhiên liệu, vật liệu đã tạo sức ép lớn lên chi phí thi công. Trong khi đó, nhiều gói thầu đang áp dụng hợp đồng theo đơn giá cố định hoặc hợp đồng trọn gói, khiến nhà thầu phải tự chịu rủi ro khi giá đầu vào biến động. Đối với các dự án có thời gian thực hiện kéo dài, khối lượng thi công phụ thuộc nhiều vào điều kiện thực tế hiện trường, việc áp dụng loại hợp đồng thiếu linh hoạt có thể làm giảm sức hút của gói thầu, thậm chí dẫn đến tình trạng không có nhà thầu tham dự.
Điều chỉnh dự toán, loại hợp đồng
Trước những khó khăn phát sinh, nhiều chủ đầu tư đã chủ động rà soát kế hoạch lựa chọn nhà thầu, điều chỉnh loại hợp đồng, giá gói thầu theo hướng phù hợp hơn với tính chất công việc và mức độ biến động giá.
Tại Khu Quản lý đường bộ III, sau khi điều chỉnh dự toán và chuyển loại hợp đồng từ đơn giá cố định sang đơn giá điều chỉnh, nhiều gói thầu đã nhanh chóng hoàn tất lựa chọn được nhà thầu.
Cụ thể, ngày 1/6/2026, Liên danh Công ty CP Quản lý và Xây dựng đường bộ Kon Tum - Công ty CP Công nghệ bảo trì và nâng cấp đường bộ Việt Nam được lựa chọn thực hiện Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự toán Sửa chữa mặt đường đoạn Km1603+00 - Km1604+500 (P), đường Hồ Chí Minh, tỉnh Gia Lai với giá gần 11,6 tỷ đồng. Trước đó, Chủ đầu tư đã phê duyệt điều chỉnh dự toán và chuyển loại hợp đồng từ đơn giá cố định sang đơn giá điều chỉnh.
Ngày 4/6/2026, hợp đồng Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự toán Sửa chữa hư hỏng nền, mặt đường, hệ thống thoát nước và hệ thống ATGT đường Trường Sơn Đông, tỉnh Gia Lai được trao cho Công ty CP Quản lý và Sửa chữa đường bộ Gia Lai với giá 19,992 tỷ đồng.
Ngày 9/6/2026, Gói thầu Thi công xây dựng công trình thuộc Dự toán Sửa chữa mặt đường đoạn Km1567+300 - Km1568+800, Km1569+300 - Km1569+900 đường Hồ Chí Minh, tỉnh Gia Lai được trao cho Liên danh Công ty CP Quản lý và Sửa chữa đường bộ Gia Lai - Công ty CP Đầu tư và Xây dựng cầu đường Kon Tum - Công ty CP Cơ khí và Xây dựng Hà Thái - Công ty CP Công nghệ bảo trì và nâng cấp đường bộ Việt Nam, giá trúng thầu 36,862 tỷ đồng...
Không chỉ các gói thầu sửa chữa đường bộ, nhiều dự án đầu tư công quy mô lớn cũng được các chủ đầu tư linh hoạt điều chỉnh loại hợp đồng ngay từ bước chuẩn bị đấu thầu.
Tại Dự án Cầu qua phá Tam Giang nối thị trấn Phú Đa đi xã Vinh Xuân, TP. Huế, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông TP. Huế vừa phê duyệt điều chỉnh loại hợp đồng của gói thầu xây lắp chính từ hợp đồng trọn gói sang hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh. Gói thầu dự kiến tổ chức lựa chọn nhà thầu trong quý III/2026.
Tại Bình Dương, ngày 11/6/2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Phú Giáo điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu Dự án Chỉnh trang suối Vàm Vá, theo đó tăng dự toán gói thầu xây lắp chính từ 324,8 tỷ đồng lên 382,1 tỷ đồng.
Tại Khánh Hòa, Gói thầu số 10 Thi công xây dựng công trình thuộc Dự án Đầu tư hạ tầng kỹ thuật Khu tái định cư Mỹ Phước được điều chỉnh tăng dự toán từ 55,8 tỷ đồng lên 62,4 tỷ đồng.
Ghi nhận từ thực tế cho thấy, sau khi Bộ Xây dựng ban hành Văn bản số 6761/BXD-KTQLXD ngày 8/5/2026 về việc điều chỉnh hợp đồng xây dựng khi có biến động giá xăng dầu, vật liệu xây dựng, nhiều địa phương đã ban hành văn bản chỉ đạo các chủ đầu tư rà soát việc áp dụng loại hợp đồng đối với dự án đầu tư công. Trong đó, UBND TP. Hà Nội yêu cầu các chủ đầu tư khi triển khai các dự án, gói thầu mới cần đánh giá tính chất công việc, khả năng xác định khối lượng, tiến độ giải phóng mặt bằng và mức độ biến động giá để lựa chọn hình thức hợp đồng phù hợp.
Việc lựa chọn đúng loại hợp đồng ngay từ đầu không chỉ giúp hạn chế tranh chấp trong quá trình thực hiện mà còn nâng cao tính hấp dẫn của gói thầu. Trong bối cảnh đẩy mạnh đầu tư công, đây được xem là một trong những giải pháp thiết thực nhằm bảo đảm tiến độ triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm.
