 |
| Quang cảnh phiên thảo luận tại hội trường chiều 29/10 - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc |
Chiều 29/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định theo hướng minh bạch, ổn định và sát với nhu cầu thực tế, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Làm rõ tiêu chí phân loại, bảo đảm chính sách hỗ trợ liên tục
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (TP. Hải Phòng) đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp khi sáp nhập, giải thể các quỹ hỗ trợ, làm rõ trách nhiệm tiếp nhận vốn, tài sản, công nợ, hợp đồng và hồ sơ đang xử lý. Theo đại biểu, cần bảo đảm các hợp đồng vay, bảo lãnh còn hiệu lực được tiếp tục thực hiện, đồng thời xác định rõ cơ quan tiếp nhận và cách giải quyết hồ sơ trong giai đoạn chuyển tiếp.
Về mua sắm công, đại biểu đề nghị thống nhất cách tính chỉ tiêu ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa theo giá trị mua sắm, phân biệt giá trị gói thầu dành cho nhóm doanh nghiệp này với giá trị hợp đồng thực tế được trao. Các trường hợp không đáp ứng tỷ lệ quy định cần có cơ chế giải trình, kiểm tra và công khai minh bạch.
Đại biểu Đào Chí Nghĩa (TP. Cần Thơ) cho rằng doanh thu, lao động và nguồn vốn có thể biến động khiến doanh nghiệp liên tục thay đổi nhóm quy mô. Vì vậy, dự thảo cần quy định rõ kỳ tính, căn cứ số liệu bình quân và cách xử lý doanh nghiệp mới thành lập hoặc biến động lớn về hoạt động. Cơ chế chuyển tiếp cũng cần tránh việc doanh nghiệp bị dừng hỗ trợ đột ngột khi vượt ngưỡng trong thời gian đang thụ hưởng chính sách.
Đại biểu Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa) nhấn mạnh doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm hơn 98% tổng số doanh nghiệp, đóng góp quan trọng vào tạo việc làm và ổn định xã hội. Tuy nhiên, khảo sát gần 500 doanh nghiệp được đại biểu dẫn từ báo cáo tổng kết của Bộ Tài chính cho thấy chỉ khoảng 9% phản hồi đã tiếp cận, thụ hưởng chính sách hỗ trợ.
Theo đại biểu, thời gian hỗ trợ hiện chưa theo kịp nhu cầu nâng cấp sản xuất của doanh nghiệp. Nhiều chương trình tập trung vào tư vấn, đào tạo, hội chợ, trong khi các hoạt động như sản xuất thử và kiểm định chưa được triển khai rộng rãi. Việc lựa chọn đơn vị thực hiện cần công khai, minh bạch và gắn thanh toán với kết quả nghiệm thu.
Dự thảo đề xuất 11 chính sách hỗ trợ chung
Giải trình tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết dự thảo xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo tiêu chí lao động bình quân không quá 300 người, tổng nguồn vốn tối đa 150 tỷ đồng hoặc doanh thu tối đa 400 tỷ đồng. Các ngưỡng này được xây dựng trên cơ sở kế thừa quy định hiện hành, tính đến tăng trưởng GDP, lạm phát và tham khảo kinh nghiệm quốc tế. Chính phủ sẽ quy định chi tiết tiêu chí phù hợp với từng ngành, lĩnh vực.
Dự thảo thiết kế 11 chính sách hỗ trợ chung và 4 chính sách hỗ trợ có trọng tâm. Trong đó, chính sách hỗ trợ thuế trong 3 năm kể từ khi doanh nghiệp được cấp phép hoạt động được kế thừa từ Nghị quyết số 198/2025/QH15, nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp mới thành lập.
Về mặt bằng sản xuất, dự thảo mở rộng cơ chế cho phép địa phương đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp và dành quỹ đất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo Bộ Tài chính, từ khi Nghị quyết số 198/2025/QH15 có hiệu lực, đã có 110 khu công nghiệp dành quỹ đất với hạ tầng đầy đủ để thu hút nhóm doanh nghiệp này.
Trong lĩnh vực mua sắm công, chính sách quy định dành tối thiểu 20% kinh phí mua sắm công cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, ưu tiên các gói thầu có giá trị từ 20 tỷ đồng trở xuống. Gần một năm triển khai, có gần 226.000 gói thầu dưới 20 tỷ đồng được dành cho nhóm doanh nghiệp này, với hơn 12.000 doanh nghiệp tham gia và tổng giá trị khoảng 126.000 tỷ đồng.
Bộ trưởng cũng cho biết việc cắt giảm thủ tục hành chính đã giúp giảm 53% thời gian tuân thủ và 54% chi phí. Dự thảo tiếp tục hướng tới giảm chi phí tuân thủ, thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo.
Đối với tình trạng mã số thuế tồn đọng, hiện còn khoảng 2,8 triệu mã số chưa đóng, trong đó khoảng 1,2 triệu thuộc doanh nghiệp và chi nhánh. Trong 8 tháng đầu năm 2026, cơ quan thuế đã đóng gần 600.000 mã số. Bộ Tài chính đang nghiên cứu chính sách đặc thù, trong đó có nội dung thuộc thẩm quyền Quốc hội, để xử lý số mã số thuế này.
