 |
| Làn sóng chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững, tự chủ tại Việt Nam ngày càng rõ rệt với hàng loạt dự án điện gió, điện mặt trời quy mô lớn được triển khai. Ảnh: Tiên Giang |
Nhà đầu tư tư nhân tăng tốc nhập cuộc
Làn sóng chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững, tự chủ tại Việt Nam ngày càng rõ rệt với hàng loạt dự án điện gió, điện mặt trời quy mô lớn được triển khai đấu thầu, thu hút sự tham gia của nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước.
UBND tỉnh Gia Lai vừa chấp thuận Công ty CP Khu công nghiệp Sài Gòn - Bắc Giang (công ty con thuộc Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc) là nhà đầu tư thực hiện 2 dự án điện gió: Dự án Nhà máy điện gió (NMĐG) Vân Canh 1 với tổng vốn đầu tư 6.904,653 tỷ đồng, công suất thiết kế 160 MW, sản lượng điện khoảng 502 triệu kWh/năm; Dự án NMĐG Vân Canh 2 với tổng vốn đầu tư 7.771,23 tỷ đồng, công suất thiết kế 180 MW, sản lượng điện hàng năm khoảng 623,2 triệu kWh. Theo kế hoạch, các dự án sẽ được triển khai từ quý II/2026 và hoàn thành vào quý IV/2028, thời hạn hoạt động 50 năm.
Trước đó (cuối tháng 3/2026), UBND tỉnh Gia Lai đã phê duyệt kết quả mời quan tâm loạt dự án điện tái tạo khác. Trong đó, Dự án NMĐG Bờ Ngoong (hơn 3.760 tỷ đồng) thu hút 2 nhà đầu tư trong nước tham gia (Công ty CP Năng lượng VinEnergo thuộc Vin Group, Liên danh Công ty CP Điện gió Trung Nam Gia Lai - Bờ Ngoong - Công ty TNHH Đầu tư điện Ninh Thuận); Dự án NMĐG Xã Trang - giai đoạn 2 (hơn 3.350 tỷ đồng) thu hút 2 nhà đầu thư gồm: Công ty CP Điện gió Trung Nam Thuận Nam, Công ty CP Năng lượng VinEnergo; Dự án NMĐG Ia Blứ 1 (1.848 tỷ đồng) thu hút Liên danh Công ty CP Tập đoàn Tài Tâm - Công ty TNHH MTV ĐT Năng lượng Tài Tâm Quảng Trị tham gia; Dự án NMĐG Ia Hla (hơn 1.600 tỷ đồng) thu hút Liên danh Công ty CP Tư vấn đầu tư xây dựng và Phát triển An Phát - Leader Energy (VietNam) Pte. Ltd. nộp hồ sơ…
Tại Quảng Trị, đến thời điểm này, hàng loạt dự án điện tái tạo đã lựa chọn được nhà đầu tư thông qua đấu thầu như: Liên danh Công ty CP Đầu tư năng lượng tái tạo Win Quảng Trị - Win International Energy Pte., Ltd trúng thầu đầu tư Dự án NMĐG Quảng Trị Win 1 (1.758 tỷ đồng); Công ty CP Xuân Cầu Holdings trúng thầu đầu tư Dự án NMĐG Cam Lộ (6.500 tỷ đồng)…
Tương tự, tại Hà Tĩnh, VinEnergo được phê duyệt trúng thầu đầu tư 2 dự án điện gió ngoài khơi lớn (NMĐG Kỳ Anh và NMĐG Eco Wind Kỳ Anh) với tổng công suất khoảng 900 MW và vốn đầu tư hơn 39.000 tỷ đồng, đánh dấu bước tiến lớn trong lĩnh vực năng lượng tái tạo (NLTT)…
Tăng kỷ luật, sàng lọc nhà đầu tư
Nhiều chuyên gia năng lượng nhận xét, các doanh nghiệp trong nước đang chủ động tham gia tìm kiếm cơ hội đầu tư vào lĩnh vực năng lượng - “sân chơi” vốn do khu vực nhà nước chi phối trong thời gian dài.
Ông Bùi Văn Thịnh, chuyên gia năng lượng đánh giá: “Sự tham gia của đông đảo nhà đầu tư vào lĩnh vực này là tín hiệu tích cực, là cơ sở để kỳ vọng sự thành công của các dự án điện gió, từ đó hiện thực hóa mục tiêu tại Quy hoạch điện VIII điều chỉnh”.
Để duy trì đà tăng trưởng, các chuyên gia năng lượng cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý đầu tư NLTT, đồng thời, đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng truyền tải và bảo đảm tính ổn định của chính sách. Đây là yếu tố then chốt để thị trường NLTT phát triển bền vững, đồng thời tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Bởi thực tế cho thấy, nhiều dự án NLTT vẫn gặp vướng mắc do chưa có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu tại thời điểm được công nhận vận hành thương mại (COD).
Nhằm tối ưu hiệu quả của các dự án NLTT, một số ý kiến đề xuất siết quản lý đầu tư dự án với việc cấm mua bán, chuyển nhượng dự án dưới bất kỳ hình thức nào sau khi trúng thầu. Trường hợp nhà đầu tư vi phạm, dự án có thể bị chấm dứt và cơ quan có thẩm quyền không có nghĩa vụ bồi thường. Thực tế, một số địa phương như Gia Lai đã đưa ra quy định không cho phép chuyển nhượng dự án điện gió sau khi trúng thầu, nhằm bảo đảm lựa chọn được nhà đầu tư có năng lực thực sự. “Khi kỷ luật thị trường đủ nghiêm mới có thể sàng lọc được những nhà đầu tư thực sự có năng lực, bảo đảm dự án được triển khai đúng tiến độ và phát huy hiệu quả”, ông Trần Đình Thương, đại diện một nhà đầu tư năng lượng ở Vĩnh Long nói.
Trước áp lực cung ứng điện ngày càng lớn và rủi ro năng lượng toàn cầu, đấu thầu phát triển điện tái tạo không chỉ là một xu hướng, mà đang trở thành “đường băng” hút vốn chiến lược, mở rộng cơ hội cho các doanh nghiệp, nhất là khu vực tư nhân nâng cao năng lực cạnh tranh. Nếu tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn chính sách và hạ tầng, Việt Nam hoàn toàn có thể bứt tốc, vươn lên thành điểm sáng trên bản đồ năng lượng sạch khu vực.
