Ông Huw Pill, Kinh tế trưởng của BoE, cho biết kể từ sau cuộc trưng cầu dân ý rời EU, các nhà hoạch định chính sách ngày càng gặp nhiều khó khăn trong việc kiểm soát tốc độ tăng giá.
Theo ông, quyết định rời EU cách đây một thập kỷ đã khiến nước Anh phải đối mặt với áp lực "tăng giá tự phát". Ông Pill nhận định, nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ các rào cản thương mại mới thiết lập và việc chấm dứt chính sách tự do dịch chuyển lao động sau khi Anh rời khối.
"Chúng tôi vẫn đang tiếp tục tìm hiểu và thích nghi với những thay đổi về mặt cấu trúc trong thị trường lao động và hàng hóa do Brexit gây ra. Quan điểm cá nhân của tôi là những thay đổi này đã tạo ra một cấu trúc kinh tế dễ rơi vào trạng thái bão giá tự phát, dẫn đến tình trạng lạm phát kéo dài dai dẳng hơn", ông Pill cho biết.
Kể từ cuộc bỏ phiếu Brexit vào tháng 6/2016, tỷ lệ lạm phát trung bình của Anh duy trì ở mức khoảng 3,6%. Trong suốt 5 năm qua, chỉ duy nhất có một tháng lạm phát của nước này giảm xuống dưới mức mục tiêu 2% mà BoE đề ra. Để so sánh, tỷ lệ lạm phát trung bình cùng kỳ của Đức là 2,5% và Pháp là 1,9%.
Về mặt pháp lý, Anh chính thức rời EU vào năm 2020, ngay trước thời điểm đại dịch Covid-19 bùng phát khiến phần lớn nền kinh tế phải đóng cửa. Chính phủ Anh sau đó đã tung ra hàng loạt gói cứu trợ cho người dân và doanh nghiệp, vô tình kích thích giá cả leo thang.
Lạm phát tại Anh đã chạm đỉnh 41 năm vào tháng 10/2022. Nguyên nhân do dòng tiền tiết kiệm của người dân trong giai đoạn phong tỏa được tung ra thị trường, trùng thời điểm cuộc xung đột Nga - Ukraine nổ ra gây nên cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Tốc độ tăng giá tại Anh năm đó lập đỉnh ở mức 11,1%, cao hơn đáng kể so với mức đỉnh 8,8% của Đức và 6,3% của Pháp.
Phát biểu của ông Pill được đưa ra chỉ vài tuần sau khi Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh Andrew Bailey tuyên bố rằng, những cảnh báo trước đây của BoE về việc Brexit sẽ tàn phá nền kinh tế là hoàn toàn có cơ sở.
Ông Bailey khẳng định, thực tế đã chứng minh nhận định lâu nay của BoE là đúng: việc giảm giao thương với EU sẽ kìm hãm đà tăng trưởng kinh tế.
Tôi cho rằng quy mô hoạt động và tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế đã bị thu hẹp. Lý do rất đơn giản: khi bạn thu hẹp thị trường giao thương, đồng nghĩa với việc thu hẹp thị trường xuất khẩu, điều đó chắc chắn sẽ tác động tiêu cực đến tăng trưởng, năng suất và quy mô thị trường", Thống đốc BoE phân tích.
Tuần trước, nước Anh vừa đánh dấu cột mốc 10 năm kể từ cuộc trưng cầu dân ý rời EU năm 2016. Trong báo cáo đánh giá tác động của Brexit, Goldman Sachs chỉ ra rằng các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều nhất vào lao động EU "đang chứng kiến tỷ lệ vị trí việc làm bị bỏ trống tăng mạnh nhất kể từ sau đại dịch". Nguyên nhân do những thay đổi trong chính sách nhập cư đã dẫn đến tình trạng khan hiếm nguồn nhân lực.
Chuyên gia kinh tế James Moberly nhận định, tình trạng này có thể tiếp tục đẩy lạm phát lên cao. Các doanh nghiệp buộc phải trả lương cao hơn để tuyển dụng nhân sự, và sau đó sẽ chuyển phần chi phí phát sinh này sang tay người tiêu dùng dưới hình thức tăng giá bán.
"Trong tương lai, việc dòng người di cư không còn biến động linh hoạt theo chu kỳ kinh tế như thời kỳ trước Brexit có thể khiến thị trường lao động rơi vào trạng thái căng thẳng và áp lực lạm phát nội địa sẽ biến động mạnh hơn", ông Moberly phân tích thêm rằng Brexit đã "gây áp lực nặng nề lên hiệu suất kinh tế của Anh so với các nền kinh tế tiên tiến khác".
