 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình các ý kiến đại biểu Quốc hội nêu |
Phân cấp, phân quyền đi đôi với trách nhiệm trong đấu thầu
Phát biểu giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội nêu tại phiên thảo luận ở Hội trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan soạn thảo để làm rõ phạm vi áp dụng của luật cũng như đồng bộ với các luật chuyên ngành khác.
Về các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, lần sửa đổi này mở rộng nhiều hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, trong đó ngoài đấu thầu cạnh tranh còn có đàm phán cạnh tranh, chỉ định thầu.
về việc phải có tiêu chuẩn, tiêu chí quy định, phải kiểm tra, giám sát để việc lựa chọn nhà thầu thực sự công khai, minh bạch, tránh lợi dụng chính sách, Bộ trưởng cho biết đây là nội dung được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm cho ý kiến, cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu để đảm bảo bổ sung vào dự án luật.
Về hiệu quả và chất lượng của công tác đấu thầu, đồng tình ý kiến đại biểu về tình trạng khi đấu thầu thì bỏ giá rất thấp, không quan tâm đến chất lượng và thời gian, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết trong dự thảo Luật đã có quy định bổ sung tập trung vào đánh giá về tiêu chí kỹ thuật hoặc kết hợp cả tiêu chí về kỹ thuật cũng như về giá, đảm bảo lựa chọn được nhà thầu chất lượng tốt để triển khai dự án.
“Bổ sung quy định về tăng cường sử dụng cơ sở dữ liệu, kết nối liên thông giữa các cơ quan có trách nhiệm để cung cấp giá phù hợp để có những căn cứ tham chiếu khi lựa chọn nhà thầu” - Bộ trưởng nêu rõ.
Bên cạnh đó, dự án luật lần này cũng có quy định đảm bảo tính linh hoạt trong việc mua sắm thiết bị y tế, đảm bảo kịp thời khám chữa bệnh trong thời gian vừa qua. Bộ trưởng cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Y tế để rà soát kỹ các điều khoản, đảm bảo tính khả thi nhưng vẫn đảm bảo tính chặt chẽ.
Về quy trình thủ tục lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, dự án luật cũng đẩy mạnh phân cấp phân quyền theo đúng tinh thần của Trung ương và Quốc hội trong thời gian tới. Đồng thời, cơ chế phân cấp, phân quyền phải gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát để đảm bảo tránh lạm dụng, nhằm lựa chọn thầu được chính xác.
“Phân cấp, phân quyền nhưng không có nghĩa là buông lỏng quản lý và đề cao trách nhiệm của người được quyết định” - Bộ trưởng nhấn mạnh.
Dẫn chứng trong 2025, đã có khoảng gần 600.000 gói thầu và đã phân cấp, phân quyền đến chỉ định khoảng gần 72%, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định đây là khối lượng rất lớn, việc phân cấp phân quyền đã có hiệu quả, và căn cứ vào điều kiện cụ thể, sẽ tiếp tục giao trách nhiệm cho người đứng đầu để quyết định và chịu trách nhiệm.
Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định sẽ tiếp thu tất cả những ý kiến tâm huyết, trách nhiệm và rất sát thực tiễn của các đại biểu Quốc hội để tiếp tục hoàn thiện dự án luật đảm bảo tính khả thi.
Tiếp tục rà soát kỹ quy định về hình thức, phương thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư
Phát biểu kết luận Phiên thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, hầu hết ý kiến thống nhất sự cần thiết sửa đổi Luật Đấu thầu và tán thành với nhiều nội dung của dự thảo luật.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
“Thực hiện nghiêm Quy định 178 về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật. Rà soát kỹ quy định chuyển tiếp, thời điểm có hiệu lực thi hành, bảo đảm đầy đủ khả thi và hiệu quả trong tổ chức thực hiện” - Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần tiếp tục rà soát, quy định rõ ngay trong luật các nguyên tắc, điều kiện, tiêu chí và giới hạn áp dụng đối với những nội dung quan trọng. Hạn chế việc giao quy định những nội dung có thể làm mở rộng các trường hợp hạn chế cạnh tranh tại văn bản dưới luật.
Nghiên cứu rà soát kỹ các quy định về hình thức, phương thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. Cân nhắc thận trọng việc mở rộng các trường hợp chỉ định thầu, chỉ định nhà đầu tư, nhà thầu trong trường hợp đặc biệt. Quy định rõ điều kiện, tiêu chí, giới hạn áp dụng và trách nhiệm giải trình, nhất là đối với trường hợp chỉ định thầu để đáp ứng yêu cầu về tiến độ, chất lượng hiệu quả, tránh lạm dụng, làm thu hẹp cạnh tranh.
“Tiếp tục rà soát, xác định rõ các hành vi bị cấm, chủ thể vi phạm và chế tài xử lý đủ mạnh trong hoạt động đấu thầu. Nhất là việc tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định được nguồn vốn. Bảo đảm phòng ngừa vi phạm từ sớm, không chỉ xử lý khi đã phát sinh hậu quả” - Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị.
Về các trường hợp được phép đấu thầu, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần phân định rõ các trường hợp được phép đấu thầu trước hoặc là thực hiện gói thầu khẩn cấp, cấp bách. Tăng cường kiểm soát việc sử dụng nhà thầu phụ trái quy định.
Cân nhắc quy định về việc nêu nhãn hiệu xuất xứ theo nhóm trong hồ sơ mời thầu. Ưu tiên xác định yêu cầu bằng tiêu chuẩn kỹ thuật, tính năng và mục đích sử dụng, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng, không tạo lợi thế cho một số nhãn hiệu xuất xứ hoặc là hạn chế sự tham gia của hàng hóa có chất lượng, tính năng tương đương.
Bên cạnh đó, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế lựa chọn nhà thầu cung cấp thuốc, hóa chất, vật tư, xét nghiệm và thiết bị y tế. Làm rõ phạm vi, điều kiện áp dụng cơ chế mua sắm vật tư, hóa chất gắn với thiết bị y tế tương thích, bảo đảm kiểm soát về giá, chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu chuyên môn, phù hợp với đặc thù của lĩnh vực y tế và không làm gián đoạn hoạt động khám chữa bệnh.
Về xác định giá gói thầu, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát, hoàn thiện các quy định về xác định giá gói thầu theo nguyên tắc linh hoạt, các nguồn thông tin giá, đơn giản hóa thủ tục, thu thập, báo giá nhưng phải bảo đảm căn cứ xác định giá khách quan, minh bạch, có thể kiểm chứng.
Quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc xác định, phê duyệt và giải trình về giá gói thầu, bảo đảm hiệu quả kinh tế, phòng ngừa nguy cơ nâng khống giá, thất thoát, lãng phí.
Rà soát, cân nhắc thận trọng quy định về ký kết thực hiện sửa đổi hợp đồng và chuyển nhượng dự án đầu tư kinh doanh. Nhất là việc cho phép các bên thỏa thuận những trường hợp làm thay đổi giá hợp đồng chọn gói, đơn giá cố định.
Quy định rõ nguyên tắc điều kiện và giới hạn điều chỉnh phù hợp với tính chất từng loại hợp đồng, bảo đảm không làm thay đổi các cam kết cơ bản làm căn cứ lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư hoặc là tạo kẽ hở để điều chỉnh giá không phù hợp sau đấu thầu.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội phối hợp với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính khẩn trương tổng hợp và gửi Chính phủ đầy đủ ý kiến của đại biểu Quốc hội để chỉ đạo tiếp thu, giải trình, hoàn thiện dự thảo luật, bảo đảm chất lượng, tiến độ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét thông qua vào cuối kỳ họp này.
