 |
| Chủ đầu tư không được đưa ra yêu cầu hợp đồng tương tự đối với hạng mục trong trường hợp gói thầu chỉ gồm công trình hoặc cả công trình và hạng mục theo quy định của pháp luật về xây dựng. Ảnh minh họa: Nhã Chi |
Từ ngày 26/3 đến ngày 14/4/2026, Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Yên Thế, tỉnh Bắc Ninh mời thầu rộng rãi Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự án Chỉnh trang vỉa hè khu trung tâm xã Yên Thế. Theo yêu cầu tại HSMT, “trường hợp gói thầu chỉ bao gồm các hạng mục công việc A1, A2, A3… (không phải là công trình theo pháp luật xây dựng), nhà thầu đã hoàn thành toàn bộ hoặc hoàn thành phần lớn tối thiểu 1 hạng mục có tính chất tương tự với hạng mục A1 loại kết cấu lát hè (hoặc lát sân), thoát nước, lắp đặt bó vỉa, cây xanh đô thị, cấp III, có giá trị là 3,016 tỷ đồng; 1 hạng mục có tính chất tương tự với hạng mục A2 loại kết cấu đường dây trung thế, hạ thế, hệ thống chiếu sáng, thông tin liên lạc, có giá trị là 21,32 tỷ đồng”.
Theo phản ánh của nhà thầu, tiêu chí trên liệt kê quá chi tiết toàn bộ các hạng mục công việc của Gói thầu, kể cả những phần việc không mang tính cốt lõi hoặc có giá trị nhỏ. Nhà thầu cho rằng, HSMT chỉ nên yêu cầu kinh nghiệm tương tự đối với các hạng mục chính, quyết định bản chất kỹ thuật của gói thầu thay vì “bóc tách” toàn bộ các hạng mục để yêu cầu riêng lẻ. Việc đưa ra quá nhiều điều kiện chi tiết khiến khả năng đáp ứng của nhà thầu bị thu hẹp.
Theo kết quả được phê duyệt ngày 29/4/2026, nhà thầu duy nhất tham dự và trúng thầu là Công ty CP Đầu tư xây dựng Hải Long, với giá trúng thầu 48,186 tỷ đồng (giá dự toán 49,678 tỷ đồng).
Tại TP.HCM, Gói thầu Thi công xây lắp thuộc Dự án Nâng cấp, mở rộng đường Mạc Vân (giá gói thầu 9,485 tỷ đồng) cũng phát sinh loạt phản ánh của nhà thầu xoay quanh yêu cầu phức tạp về hợp đồng tương tự. Theo phản ánh, tiêu chí về kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tương tự tại HSMT được xác định: “Trường hợp gói thầu gồm tổ hợp nhiều công trình (ví dụ gồm tổ hợp 3 công trình: A1, A2, A3), nhà thầu đã hoàn thành toàn bộ hoặc hoàn thành phần lớn tối thiểu 2 công trình có loại kết cấu đường giao thông, cấp IV; 2 công trình có loại kết cấu cống thoát nước, cấp IV; 2 công trình có loại kết cấu hào kỹ thuật hoặc cống cáp hoặc tuy nen, cấp IV; 2 công trình có loại kết cấu hệ thống chiếu sáng đường bộ, cấp IV”.
Một số nhà thầu cho rằng, về bản chất, dự án nêu trên là công trình giao thông, cấp IV, các công tác còn lại như cống thoát nước, hào kỹ thuật, chiếu sáng chỉ là các hạng mục trên tuyến, không phải công trình độc lập theo quy định pháp luật xây dựng. Do đó, việc xác định gói thầu đang xét gồm tổ hợp nhiều công trình và yêu cầu về kinh nghiệm tương tự theo công trình là không đúng bản chất của Gói thầu, chưa phù hợp quy định, có thể gây hạn chế cạnh tranh. Thực tế, Gói thầu chỉ thu hút 1 nhà thầu dự và trúng thầu, đó là Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Dịch vụ Nguyên Ngọc, giá trúng thầu 9,476 tỷ đồng.
Tại Lâm Đồng, Trường Cao đẳng Công nghệ và Kinh tế Bảo Lộc đang lựa chọn nhà thầu thực hiện Gói thầu GT21 Thi công xây dựng và thiết bị phần điều chỉnh thuộc Dự án thành phần 5 - Dự án Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất cho khối trường khu vực TP.HCM và Tây Nguyên (giá gói thầu 26,998 tỷ đồng).
HSMT yêu cầu nhà thầu đã hoàn thành toàn bộ hoặc phần lớn tối thiểu 4 hợp đồng như sau: 1 hạng mục có tính chất tương tự với hạng mục A1 cải tạo, sửa chữa nền, mái, tường, hệ thống điện, nước, phòng cháy chữa cháy...; 1 hạng mục có tính chất tương tự với hạng mục A2 cải tạo, sửa chữa nền sân đường kết cấu nền móng cấp phối đá dăm, bê tông xi măng; 1 hạng mục có tính chất tương tự với hạng mục A3 xây hàng rào hoặc kè các loại; 1 hạng mục có tính chất tương tự với hạng mục A4 cung cấp, lắp đặt thiết bị”.
Kiến nghị đến Chủ đầu tư, Công ty CP Đầu tư và Xây dựng An Thuận chỉ ra, căn cứ quy định tại Thông tư số 06/2021/TT-BXD về phân cấp công trình xây dựng và hướng dẫn áp dụng trong quản lý hoạt động đầu tư xây dựng, hạng mục A1 và A3 của gói thầu này được xác định thuộc công trình xây dựng dân dụng. Việc yêu cầu hợp đồng tương tự phải đáp ứng các hạng mục chi tiết riêng lẻ có thể thu hẹp sự tham dự của các nhà thầu.
Chuyên gia đấu thầu cho biết, Thông tư số 79/2025/TT-BTC đã hướng dẫn nguyên tắc xác định hợp đồng tương tự đối với công trình xây dựng. Theo đó, trường hợp gói thầu chỉ gồm công trình hoặc cả công trình và hạng mục theo quy định của pháp luật về xây dựng, chủ đầu tư không được đưa ra yêu cầu hợp đồng tương tự đối với hạng mục chi tiết. Trong trường hợp gói thầu bao gồm các hạng mục không phải là công trình theo pháp luật xây dựng, HSMT chỉ nên tập trung yêu cầu về tính tương tự đối với các hạng mục kỹ thuật chính, mang tính cốt lõi, quyết định bản chất của gói thầu, thay vì yêu cầu dàn trải theo toàn bộ các hạng mục thành phần, kể cả các hạng mục nhỏ hoặc phụ trợ, khiến khả năng đáp ứng của nhà thầu bị hạn chế, từ đó ảnh hưởng đến tính hiệu quả, cạnh tranh.
