(BĐT) - Chỉ huy trưởng công trình của nhà thầu xây lắp có vai trò rất quan trọng nên việc áp dụng quy định đối với nhân sự này tác động trực tiếp đến khả năng dự thầu của nhà thầu.
Một số gói thầu bị các nhà thầu phản ứng khi hồ sơ mời thầu
đưa ra yêu cầu chỉ huy trưởng công trình phải có chứng chỉ hành nghề giám sát
thi công xây dựng. Ảnh: Nhã Chi

Một số gói thầu bị các nhà thầu phản ứng khi hồ sơ mời thầu đưa ra yêu cầu chỉ huy trưởng công trình phải có chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng. Ảnh: Nhã Chi

Các bên mời thầu/chủ đầu tư (BMT/CĐT) đưa ra yêu cầu đối với nhân sự chủ chốt này đa phù hợp quy định hiện hành?

Thay đổi quy định từ năm 2018

Theo một số nhà thầu, quy định về điều kiện đối với chỉ huy trưởng công trường tại Nghị định số 59/2015/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng (NĐ59) đã được thay thế bằng quy định tại Nghị định số 100/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng (NĐ100).

Cụ thể, tại Điều 53 NĐ59 quy định về điều kiện đối với chỉ huy trưởng công trường tương ứng với hạng I, II và III. Tuy nhiên, tại Điều 53 NĐ100, các điều kiện này đã được lược bỏ rất nhiều.

Theo NĐ100, cá nhân đảm nhận chức danh chỉ huy trưởng công trường phải đáp ứng các điều kiện tương ứng với các hạng như sau: Đối với hạng I, điều kiện là có chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng hạng I hoặc đã làm chỉ huy trưởng công trường ít nhất 1 công trình từ cấp I hoặc 2 công trình từ cấp II cùng loại trở lên. Đối với hạng II, điều kiện là có chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng hạng II hoặc đã làm chỉ huy trưởng công trường ít nhất 1 công trình từ cấp II hoặc 2 công trình từ cấp III cùng loại trở lên. Đối với hạng III, điều kiện là có chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng hạng III hoặc đã trực tiếp tham gia thi công xây dựng ít nhất 1 công trình từ cấp III hoặc 2 công trình từ cấp IV cùng loại trở lên.

Như vậy, từ khi NĐ100 có hiệu lực thi hành (ngày 15/9/2018), đến nay, nhân sự chỉ huy trưởng công trình sẽ không cần chứng chỉ hành nghề an toàn lao động. Đặc biệt, theo NĐ100, nhân sự này chỉ cần đáp ứng một trong hai điều kiện: chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng hoặc đã làm chỉ huy trưởng công trình.

“Hoặc” không phải “và”

Trao đổi với Báo Đấu thầu, nhiều nhà thầu trong lĩnh vực xây lắp khẳng định, NĐ100 đã “cởi trói” rất nhiều cho các nhà thầu khi dự thầu, tạo ra sự cạnh tranh, hiệu quả khi đấu thầu. Tuy nhiên, thực tế, một số BMT/CĐT, hoặc đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu (HSMT) không hiểu cố tình hay vô ý mà bỏ luôn chữ “hoặc” trong các mục trên, mặc nhiên sử dụng chữ “và” hoặc dùng dấu “,” và bắt buộc nhà thầu phải đáp ứng cả hai điều kiện cùng lúc, dẫn đến rất nhiều kiến nghị.

Trao đổi với Báo Đấu thầu, đại diện một đơn vị tư vấn đấu thầu cho biết: “Hơn 3 năm sau khi NĐ59 được ban hành và đi vào thực tiễn, một số quy định tại Nghị định đã không còn phù hợp, tạo ra nhiều rào cản cho các nhà thầu xây lắp khi dự thầu. Giai đoạn 2015 - 2018, rất nhiều nhà thầu trượt thầu ấm ức chỉ vì quy định chỉ huy trưởng công trình phải đáp ứng cả hai điều kiện là chứng chỉ hành nghề giám sát và từng làm chỉ huy trưởng công trình tương tự. Do đó, khi NĐ100 ra đời, các đơn vị xây lắp rất vui mừng. Nhưng hiện nay, các BMT phải tỉnh táo để áp dụng các quy định về chỉ huy trưởng công trình. Bởi nếu xét từ góc độ quản lý dự án đầu tư xây dựng, vị trí chỉ huy trưởng công trình của nhà thầu xây lắp chỉ cần đáp ứng một trong hai điều kiện trên là hoàn toàn đáp ứng yêu cầu của gói thầu.

Công việc của chỉ huy trưởng công trình gắn với công tác thi công, đảm bảo công trình xây dựng đúng tiến độ, chất lượng. Còn công việc giám sát thi công xây dựng, thuộc về đội ngũ tư vấn giám sát, hoạt động độc lập, chịu trách nhiệm báo cáo với CĐT về mọi hoạt động xây lắp của nhà thầu tại công trình”.

Cũng theo một đơn vị tư vấn, nhiều CĐT/BMT cho rằng, chỉ huy trưởng công trình phải có chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng mà không cho nhà thầu chứng minh bằng kinh nghiệm của chỉ huy trưởng là đang áp đặt lý lẽ riêng. Điều này lý giải tại sao trong thời gian gần đây, một số gói thầu xây lắp kè quy mô lớn tại TP. Cần Thơ bị các nhà thầu phản ứng dữ dội khi đưa ra các yêu cầu chỉ huy trưởng công trình phải có đến 3 chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng. Một số gói thầu tại Bến Tre, Tây Ninh cũng có hiện tượng tương tự, khi HSMT yêu cầu chỉ huy trưởng phải có chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng.