Yêu cầu sớm khắc phục điểm yếu trong thực thi pháp luật
Sáng 28/9, tại Hà Nội, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật tổ chức Phiên họp tháng 9/2026 dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Kết luận Phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh xây dựng và thực thi pháp luật phải được xem là một chỉnh thể thống nhất. Hiệu quả của công tác này cần được đo bằng khả năng tháo gỡ điểm nghẽn, giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực, tăng cường kỷ luật, kỷ cương và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, các cơ quan được yêu cầu tập trung xử lý những quy định đang cản trở đầu tư, sản xuất, kinh doanh hoặc làm gia tăng chi phí tuân thủ. Những bất cập đã rõ, đủ căn cứ cần được chủ động xử lý theo thẩm quyền, không chờ hoàn tất tổng rà soát.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các vướng mắc liên ngành phải được xử lý đồng bộ, tránh tình trạng mỗi cơ quan sửa một phần nhưng công việc vẫn ách tắc. Việc tinh gọn hệ thống văn bản cũng phải bảo đảm tính thống nhất, dễ tiếp cận và không tạo khoảng trống pháp lý.
Theo định hướng tại Phiên họp, đến năm 2030 cần tạo chuyển biến rõ nét trong thực thi pháp luật, khắc phục căn bản tình trạng thực thi pháp luật còn yếu và xử lý dứt điểm tình trạng chậm, nợ văn bản quy định chi tiết. Tầm nhìn đến năm 2045 là xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại, vận hành trên nền tảng dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu tổ chức thi hành pháp luật trở thành trách nhiệm xuyên suốt từ xây dựng chính sách đến đánh giá kết quả. Mỗi chính sách phải xác định rõ chủ thể thực hiện, nguồn lực, điều kiện và kết quả cần đạt; đồng thời khắc phục tình trạng chậm ban hành văn bản hướng dẫn, bổ sung điều kiện hoặc nghĩa vụ thông qua văn bản hành chính.
Các cơ quan được yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm rõ sản phẩm, thời hạn và trách nhiệm; những việc đã đủ căn cứ phải triển khai ngay, qua đó tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực và nâng hiệu quả thực thi pháp luật.
Rà soát cơ chế đặc thù, tạo động lực phát triển kinh tế cửa khẩu
Sáng 28/9, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về Đề án thí điểm cơ chế, chính sách áp dụng cho Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài và Đề án thí điểm xây dựng Khu hợp tác kinh tế qua biên giới tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ Lào Cai.
Phó Thủ tướng Thường trực cho biết, hai khu vực có vị trí quan trọng trong kết nối thương mại với Campuchia và Trung Quốc. Lào Cai có lợi thế kết nối với Vân Nam (Trung Quốc), trong khi Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài là đầu mối giao thương giữa Việt Nam với Campuchia và khu vực ASEAN.
Theo đó, các cơ chế, chính sách cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về thuế, hải quan, vận tải, logistics và hạ tầng, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, đồng thời góp phần mở rộng việc làm, sinh kế và nguồn thu ngân sách tại khu vực biên giới.
Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài được thành lập năm 1998, hiện có 59 dự án còn hiệu lực, gồm 25 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 488 triệu USD và 34 dự án trong nước với hơn 8.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, hạ tầng và kết nối chưa đồng bộ, thu hút đầu tư chưa tương xứng với tiềm năng.
Bộ Tài chính xác định 3 điểm nghẽn chính của Mộc Bài gồm hạ tầng kết nối; thiếu các dự án quy mô lớn dẫn dắt chuỗi giá trị; năng lực thông quan, logistics và liên thông với cửa khẩu Bavet (Campuchia) còn hạn chế.
Với Lào Cai, đề án khu hợp tác kinh tế qua biên giới được kỳ vọng khai thác lợi thế kết nối với Vân Nam, thúc đẩy công nghiệp, logistics và giao thương. Tỉnh đề nghị sớm hoàn thiện cơ sở pháp lý để mở rộng không gian phát triển và thu hút các dự án quy mô lớn.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu không tiếp tục đề xuất cơ chế riêng đối với những nội dung pháp luật đã quy định hoặc dự kiến được quy định trong các luật, nghị định mới. Cơ chế đặc thù chỉ tập trung vào những vấn đề thực sự cần thiết, pháp luật hiện hành chưa có công cụ xử lý.
Việc phát triển kinh tế cửa khẩu cũng phải gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh, quản lý biên giới và bảo vệ môi trường. Tây Ninh được yêu cầu xây dựng tờ trình về các cơ chế đặc thù cho Mộc Bài; Lào Cai tiếp tục hoàn thiện đề án khu hợp tác kinh tế qua biên giới trên cơ sở ý kiến của các bộ, ngành.
Đề xuất phân tầng ưu đãi thuế thu nhập cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
Tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, sáng 28/9, các đại biểu thảo luận dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó đề nghị rà soát chính sách thuế theo hướng hỗ trợ có trọng tâm, phù hợp với nguyên tắc thị trường.
Theo dự thảo, doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn mức thông thường. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Đại biểu Nguyễn Văn Huy (Hưng Yên) cho rằng cần cân nhắc quy định miễn thuế 3 năm cho toàn bộ doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập, bởi chính sách có thể tạo chi phí ngân sách lớn nhưng mức độ hỗ trợ giữa các nhóm doanh nghiệp không giống nhau.
Theo đại biểu, nhu cầu hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp sản xuất tham gia chuỗi cung ứng, doanh nghiệp công nghệ cao khác với doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực thông thường. Vì vậy, cơ quan soạn thảo được đề nghị nghiên cứu phân tầng chính sách thuế, theo đó mức ưu đãi cao hơn hoặc thời gian dài hơn có thể áp dụng có điều kiện đối với doanh nghiệp thuộc ngành ưu tiên, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sản xuất xanh, tham gia chuỗi giá trị, tạo nhiều việc làm hoặc có đóng góp lớn cho nền kinh tế.
Đại biểu cũng đề nghị bổ sung cơ chế ngăn việc lợi dụng chính sách thông qua chia, tách hoặc thành lập pháp nhân mới để tiếp tục hưởng ưu đãi, đồng thời rà soát sự thống nhất giữa dự thảo Luật với pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm tránh trùng lặp ưu đãi.
Về thời điểm miễn thuế, đại biểu Trần Văn Lâm (Bắc Ninh) đề nghị tính 3 năm ưu đãi từ khi doanh nghiệp bắt đầu phát sinh thu nhập chịu thuế, thay vì từ ngày đăng ký. Theo ông, những năm đầu doanh nghiệp thường phải đầu tư nhà xưởng, thiết bị, nhân lực và thị trường nên chưa có lãi hoặc lợi nhuận thấp, khiến thời gian ưu đãi có thể bị “trôi” trước khi doanh nghiệp phát sinh nghĩa vụ thuế.
Đại biểu Lã Thanh Tân (Hải Phòng) cũng đề nghị các mức thuế, thời điểm và phương pháp tính ưu đãi được quy định thống nhất trong luật thuế chuyên ngành, bảo đảm một chính sách được hiểu và thực hiện thống nhất.
Hà Nội giao hơn 273 ha đất xây khu đô thị đa mục tiêu tại Đông Anh
Hà Nội vừa quyết định giao 2,73 triệu m² đất (hơn 273 ha) đợt 2 tại xã Thư Lâm và xã Đông Anh cho Công ty cổ phần Tập đoàn Tương Lai Sông Hồng thực hiện Dự án khu đô thị đa mục tiêu.
Trong tổng diện tích đất được giao, hơn 384.000 m² dành để xây dựng nhà ở thương mại, gồm nhà ở cao tầng và thấp tầng. Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất; thời hạn sử dụng đến ngày 29/7/2076, theo thời hạn của dự án được xác định tại quyết định giao đất đợt 1.
Quỹ đất xây dựng nhà ở tái định cư có diện tích hơn 340.000 m², gồm khoảng 80.700 m² nhà ở tái định cư cao tầng và 259.500 m² nhà ở tái định cư thấp tầng. Phần đất này được giao không thu tiền sử dụng đất; người được giao đất, người mua nhà thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định và được sử dụng đất ổn định, lâu dài.
Dự án cũng dành hơn 25.300 m² đất xây dựng nhà ở xã hội. Chủ đầu tư được miễn tiền sử dụng đất đối với diện tích này theo quy định pháp luật về nhà ở.
Ngoài quỹ đất nhà ở, dự án bố trí khoảng 122.500 m² cho công trình thương mại, dịch vụ; hơn 208.000 m² xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội có mục đích kinh doanh, trong đó có khoảng 183.300 m² đất giáo dục và 24.750 m² đất bãi đỗ xe.
Phần diện tích còn lại hơn 1,65 triệu m² được sử dụng để xây dựng hạ tầng kỹ thuật, giao thông, cây xanh, sân chơi, khu vực thể dục thể thao và các công trình văn hóa phục vụ mục đích công cộng.
Trước đó, Hà Nội đã giao đợt 1 hơn 1,56 triệu m² đất tại xã Thư Lâm cho cùng chủ đầu tư để triển khai dự án. Quỹ đất này gồm các loại hình nhà ở thương mại, tái định cư, nhà ở xã hội, thương mại - dịch vụ, hạ tầng và các công trình phục vụ cộng đồng.
Việc phát triển khu đô thị đa mục tiêu được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu nhà ở ngày càng đa dạng, đồng thời hình thành không gian đô thị tích hợp, kết hợp giữa nhà ở, dịch vụ, hạ tầng và các công trình công cộng.
Gần 923.000 tỷ đồng được kêu gọi đầu tư cho 29 dự án cao tốc
Bộ Xây dựng xác định 29 dự án đường bộ cao tốc ưu tiên xúc tiến, kêu gọi đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) giai đoạn 2026-2030, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 922.812 tỷ đồng.
Trong danh mục này, 15 dự án thuộc nhóm ưu tiên 1, tập trung vào các tuyến có vai trò kết nối liên vùng, mở rộng các cao tốc hiện hữu và hoàn thiện mạng lưới giao thông tại các vùng động lực.
Một số dự án có quy mô vốn lớn gồm mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Quảng Ngãi - Dầu Giây từ 4 lên 6 làn xe, dài 551 km, tổng mức đầu tư hơn 78.200 tỷ đồng; đoạn Mai Sơn - Cam Lộ dài 415 km, mở rộng lên 6 làn xe, vốn gần 72.200 tỷ đồng.
Nhóm ưu tiên 1 cũng có dự án cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá đoạn Hà Tiên - Rạch Giá dài 87 km, vốn gần 56.000 tỷ đồng; cao tốc Vĩnh Long - Cần Thơ dài 77 km, vốn hơn 41.400 tỷ đồng; mở rộng Vành đai 3 TP. Hồ Chí Minh từ 4 lên 8 làn xe, vốn khoảng 38.000 tỷ đồng.
14 dự án thuộc nhóm ưu tiên 2, trong đó có cao tốc Cần Thơ - Cà Mau dài 133 km, vốn khoảng 70.000 tỷ đồng; cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Vĩnh Long dài 64 km, vốn 35.000 tỷ đồng; cao tốc Phú Yên - Buôn Hồ dài 125 km, vốn 35.000 tỷ đồng và cao tốc Hồng Ngự - Trà Vinh đoạn An Hữu - Trà Vinh dài 90 km, vốn 31.500 tỷ đồng.
Theo Bộ Xây dựng, việc lựa chọn dự án được căn cứ trên 7 nhóm tiêu chí, gồm nhu cầu mở rộng cao tốc 2 làn hoặc 4 làn hạn chế; thuộc các hành lang kinh tế, vùng động lực và cực tăng trưởng; nhu cầu vận tải dự kiến tăng cao; khả năng kết nối liên vùng, các trung tâm kinh tế, cảng biển, khu kinh tế.
Bộ cũng ưu tiên những tuyến có thể triển khai trước năm 2030, điều kiện thực hiện thuận lợi như đã giải phóng mặt bằng theo quy hoạch, đang triển khai đầu tư hoặc có nguồn vật liệu thuận lợi. Đáng chú ý, khả năng thu hút nguồn lực ngoài ngân sách hoặc địa phương chủ động bố trí thêm ngân sách cũng là một tiêu chí để xác định mức độ ưu tiên.
