Bản tin thời sự sáng 05/5

(BĐT) - Một số sự kiện nổi bật 24 giờ qua thu hút sự quan tâm của dư luận là: Hơn 119.000 doanh nghiệp gia nhập, tái gia nhập thị trường trong 4 tháng đầu năm 2026; Áp lực tài khóa gia tăng, Chính phủ huy động hơn 132.000 tỷ đồng trong 4 tháng; Đề xuất 5 giải pháp thúc đẩy giải ngân đầu tư công, gỡ điểm nghẽn “ì ạch” đầu năm; Hà Nội thu hồi hơn 10.000 m² đất dự án treo tại Hòa Lạc; Gỡ vướng dự án Bạch Mai, Việt Đức cơ sở 2, phấn đấu vận hành trong quý II/2026...

Hơn 119.000 doanh nghiệp gia nhập, tái gia nhập thị trường trong 4 tháng đầu năm 2026

Bất chấp áp lực từ chi phí đầu vào và sức mua biến động, khu vực doanh nghiệp trong 4 tháng đầu năm 2026 vẫn duy trì đà phục hồi tích cực, với hơn 119.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.

1.png
Tình hình đăng ký doanh nghiệp bốn tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025.

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), riêng tháng 4/2026 có gần 20.400 doanh nghiệp thành lập mới. Dù số lượng giảm nhẹ 7,1% so với tháng trước, nhưng tổng vốn đăng ký đạt gần 246,8 nghìn tỷ đồng, tăng 9,7%. So với cùng kỳ năm 2025, số doanh nghiệp tăng 33,9% và vốn đăng ký tăng mạnh tới 84,6%, cho thấy xu hướng gia tăng quy mô đầu tư.

Tính chung 4 tháng, bình quân mỗi tháng có khoảng 29.900 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường. Tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt gần 1,9 triệu tỷ đồng, tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng sản xuất, kinh doanh.

Xét theo lĩnh vực, khu vực dịch vụ tiếp tục dẫn dắt với khoảng 58.100 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 48,7%. Khu vực công nghiệp và xây dựng đạt 18.900 doanh nghiệp, tăng 56,6%, trong khi nông, lâm nghiệp và thủy sản dù quy mô nhỏ nhưng tăng mạnh nhất, tới 66,7%. Đáng chú ý, lĩnh vực lưu trú và ăn uống tăng đột biến 121,3%, cho thấy tín hiệu phục hồi rõ nét của du lịch và tiêu dùng nội địa.

Ở chiều ngược lại, quá trình sàng lọc doanh nghiệp vẫn diễn ra mạnh mẽ với 108.900 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 12,8%. Bình quân mỗi tháng có khoảng 27.200 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động hoặc giải thể. Trong đó, số doanh nghiệp giải thể tăng tới 98,7%, tập trung nhiều ở lĩnh vực bán buôn, bán lẻ và bất động sản.

Diễn biến này cho thấy môi trường kinh doanh đang dần phân hóa, với sự gia tăng của các doanh nghiệp có tiềm lực, đồng thời loại bỏ những đơn vị kém hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng nền kinh tế.

Áp lực tài khóa gia tăng, Chính phủ huy động hơn 132.000 tỷ đồng trong 4 tháng

Trong 4 tháng đầu năm 2026, tổng vốn vay của Chính phủ đạt 132.641 tỷ đồng, tương đương 13,7% kế hoạch năm, trong khi nghĩa vụ trả nợ lên tới 172.865 tỷ đồng, cho thấy áp lực tài khóa gia tăng trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động. Tuy nhiên, các chỉ tiêu an toàn nợ công vẫn được kiểm soát trong giới hạn cho phép.

59be53860ccc4d6d900c0220ff3fed39-87078.jpg
Phát hành trái phiếu Chính phủ tiếp tục là kênh huy động vốn chủ đạo

Theo Bộ Tài chính, phát hành trái phiếu Chính phủ tiếp tục là kênh huy động vốn chủ đạo. Riêng tháng 4/2026, khối lượng phát hành đạt 45.455 tỷ đồng, tương đương 9,1% kế hoạch năm. Tính đến ngày 27/4, tổng khối lượng gọi thầu đạt 58.000 tỷ đồng, song giá trị đăng ký dự thầu chỉ hơn 37.000 tỷ đồng, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước những bất ổn địa chính trị toàn cầu.

Các chỉ tiêu phát hành có xu hướng điều chỉnh, với kỳ hạn bình quân đạt gần 10 năm và lãi suất phát hành ở mức 4,09%/năm, tăng so với cuối năm 2025. Đối với nguồn vốn vay nước ngoài, trong tháng 4 không phát sinh khoản vay mới; lũy kế từ đầu năm, Chính phủ ký một hiệp định vay trị giá khoảng 323,2 triệu USD.

Về nghĩa vụ trả nợ, riêng tháng 4, tổng số tiền trả nợ đạt hơn 32.000 tỷ đồng, chủ yếu là trả nợ trực tiếp của ngân sách trung ương. Lũy kế 4 tháng, nghĩa vụ trả nợ đã đạt 32,5% kế hoạch năm, tạo áp lực đáng kể lên cân đối ngân sách.

Dù vậy, Bộ Tài chính khẳng định các chỉ tiêu nợ công vẫn nằm trong ngưỡng an toàn. Tỷ lệ nợ công ước khoảng 35–36% GDP, thấp hơn nhiều so với trần cho phép 60%; nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với thu ngân sách ở mức 20–21%, vẫn dưới ngưỡng cảnh báo 25%.

Trong bối cảnh nợ công toàn cầu gia tăng và rủi ro địa chính trị chưa hạ nhiệt, việc duy trì kỷ luật tài khóa, quản lý nợ chặt chẽ và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay tiếp tục là yêu cầu cấp thiết trong thời gian tới.

Đề xuất 5 giải pháp thúc đẩy giải ngân đầu tư công, gỡ điểm nghẽn “ì ạch” đầu năm

Trong 4 tháng đầu năm 2026, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tiếp tục chậm, mới đạt 144.282,9 tỷ đồng, tương đương 14,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trước thực trạng này, Bộ Tài chính đã đề xuất 5 nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy tiến độ, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn.

cao-toc-dong-dang-tra-linh-2.jpg
Gỡ khó giải phóng mặt bằng, tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công cho các dự án trọng điểm

Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được Quốc hội giao lên tới 1,08 triệu tỷ đồng – mức cao nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, nhiều vướng mắc đã ảnh hưởng đến tiến độ triển khai, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng, thiếu hụt vật liệu xây dựng và chi phí đầu vào tăng cao, buộc nhiều dự án phải điều chỉnh hợp đồng.

Bên cạnh đó, việc lập kế hoạch chưa sát thực tế, chất lượng chuẩn bị đầu tư còn hạn chế khiến một số dự án phải điều chỉnh hoặc hoàn trả vốn. Ở giai đoạn đầu năm, nhiều dự án vẫn trong quá trình hoàn thiện thủ tục, đấu thầu nên chưa phát sinh khối lượng nghiệm thu, thanh toán.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương khẩn trương phân bổ chi tiết toàn bộ kế hoạch vốn năm 2026; trường hợp chưa hoàn thành trước ngày 10/5 phải báo cáo rõ nguyên nhân, trách nhiệm. Đồng thời, cần phát huy vai trò người đứng đầu trong chỉ đạo, tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm tiến độ thực hiện.

Một trọng tâm khác là đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, kiểm soát giá và nguồn cung vật liệu xây dựng theo các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, nhất là trong bối cảnh biến động địa chính trị toàn cầu. Song song đó, cần siết chặt kỷ luật, nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu; xử lý nghiêm các trường hợp trì trệ, thiếu trách nhiệm.

Ngoài ra, Bộ Tài chính yêu cầu cập nhật đầy đủ dữ liệu giải ngân trên hệ thống thông tin để phục vụ theo dõi, đánh giá bằng bộ công cụ KPI, qua đó tăng tính minh bạch và hiệu quả điều hành. Việc đẩy nhanh giải ngân được kỳ vọng sẽ tạo động lực lan tỏa cho tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.

Hà Nội thu hồi hơn 10.000 m² đất dự án treo tại Hòa Lạc

UBND TP Hà Nội vừa ban hành quyết định thu hồi hơn 10.000 m² đất tại khu dân cư Bắc Phú Cát, xã Hòa Lạc do Công ty Cổ phần Constrexim - Meco quản lý, nhằm xử lý dứt điểm tình trạng dự án chậm triển khai kéo dài.

Khu đất này thuộc dự án do Constrexim - Meco (tiền thân là Công ty Cổ phần Xây lắp cơ giới và Đầu tư thương mại Constrexim) thực hiện. Tuy nhiên, trong thời gian dài, dự án không được triển khai theo đúng tiến độ cam kết, gây lãng phí tài nguyên đất đai và ảnh hưởng đến quy hoạch phát triển khu vực.

Việc thu hồi được thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai đối với các trường hợp vi phạm tiến độ sử dụng đất. Đây cũng là động thái mạnh tay của Hà Nội trong việc xử lý các dự án “treo”, dự án chậm triển khai – vấn đề tồn tại nhiều năm tại các khu vực phát triển đô thị mới như Hòa Lạc.

Thời gian qua, thành phố đã liên tục rà soát, kiểm tra và thu hồi nhiều dự án vi phạm nhằm đưa quỹ đất vào sử dụng hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện thu hút nhà đầu tư có năng lực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Động thái này được kỳ vọng sẽ góp phần siết chặt kỷ cương trong quản lý đất đai, hạn chế tình trạng đầu cơ, giữ đất nhưng không triển khai dự án, đồng thời tăng nguồn cung quỹ đất sạch phục vụ các mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới.

Gỡ vướng dự án Bạch Mai, Việt Đức cơ sở 2, phấn đấu vận hành trong quý II/2026

Bộ Y tế cho biết các vướng mắc chính tại dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 cơ bản đã được tháo gỡ, mục tiêu đưa vào sử dụng trong quý II/2026.

y-te.jpg
Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận chia sẻ thông tin tại họp báo chiều 4-5. Ảnh: Đình Hiệp

Thông tin được Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận nêu tại họp báo Chính phủ thường kỳ ngày 4/5. Theo đó, đây là hai dự án y tế quy mô lớn, hiện đại nhưng từng gặp nhiều khó khăn kéo dài trong quá trình triển khai.

Các vướng mắc chủ yếu liên quan đến thẩm tra, phê duyệt dự toán cho khối lượng công việc từ giai đoạn 2018–2019; thay đổi thiết kế dẫn đến điều chỉnh hàng loạt hạng mục như phòng cháy chữa cháy, cấp thoát nước, môi trường. Bên cạnh đó, việc mua sắm thiết bị y tế cũng phải điều chỉnh toàn diện để phù hợp với công nghệ hiện đại, thay vì theo cấu hình ban đầu từ giai đoạn 2014–2015. Khó khăn tài chính của nhà thầu cũng là một điểm nghẽn đáng kể.

Thời gian qua, Chính phủ đã ban hành cơ chế đặc thù để xử lý tồn tại, đồng thời Bộ Y tế phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan thúc đẩy tiến độ. Các nhà thầu được tạo điều kiện thanh toán linh hoạt, tạm ứng tới 90% khối lượng hoàn thành; các thủ tục điều chỉnh hợp đồng cũng được xử lý theo hướng thuận lợi hơn.

Hiện các đơn vị đang tập trung hoàn thiện các hạng mục quan trọng như hệ thống phòng cháy chữa cháy, xử lý nước thải, môi trường – điều kiện cần để cấp phép hoạt động.

Việc sớm đưa hai bệnh viện vào vận hành được kỳ vọng sẽ giảm tải cho hệ thống y tế tuyến trung ương, đồng thời nâng cao năng lực khám chữa bệnh chất lượng cao cho khu vực phía Bắc.

Hà Nội sắp hoàn tất giải phóng mặt bằng cầu Trần Hưng Đạo, đạt 99% đồng thuận

Hà Nội đang tiến gần mốc hoàn tất bàn giao mặt bằng dự án cầu Trần Hưng Đạo khi phường Hồng Hà đạt tỷ lệ 99% hộ dân, tổ chức đồng thuận, tạo tiền đề quan trọng để triển khai thi công công trình giao thông trọng điểm này.

104351-ha-noi-du-an-cau-tran-hung-dao-tang-toc-quyet-tam-ve-dich-dung-ke-hoach.jpg
Trụ TC8 dưới nước và đường dẫn phía phố Nguyễn Sơn, phường Long Biên được nhà thầu Đạt Phương tăng tốc thi công đảm bảo tiến độ đề ra.

Dự án có tổng diện tích thu hồi trên địa bàn phường hơn 44.486 m², liên quan 335 trường hợp, gồm 9 tổ chức và 326 hộ dân. Đến nay, đã có 8 tổ chức và 324 hộ gia đình, cá nhân chấp thuận bàn giao mặt bằng, nhiều trường hợp tự nguyện bàn giao trước thời hạn.

Để đạt kết quả này, chính quyền địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, đặc biệt chú trọng công tác dân vận với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, đối thoại trực tiếp, giải quyết kịp thời kiến nghị của người dân. Toàn bộ phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cũng đã được phê duyệt, bảo đảm đúng quy định.

Trong dịp nghỉ lễ vừa qua, lực lượng chức năng và nhà thầu duy trì thi công liên tục theo mô hình “3 ca, 4 kíp”, huy động hàng chục máy móc, phương tiện cùng hàng trăm nhân lực để đẩy nhanh tiến độ phá dỡ, bàn giao mặt bằng. Công tác đảm bảo an ninh trật tự, hỗ trợ người dân di dời tài sản cũng được triển khai đồng bộ.

Dự án cầu Trần Hưng Đạo được kỳ vọng là trục kết nối quan trọng giữa trung tâm Hà Nội với khu vực phía Đông, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông, tạo động lực phát triển đô thị, thương mại và dịch vụ. Việc sớm hoàn tất giải phóng mặt bằng được xem là bước “then chốt” để bảo đảm tiến độ thi công, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một công trình biểu tượng mới của Thủ đô.

Kết nối đầu tư