(BĐT) - Từ năm 2019, nhiều chủ đầu tư/bên mời thầu đẩy mạnh đấu thầu qua mạng và đạt được hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, tại nhiều gói thầu diễn ra tình trạng chỉ có 1 nhà thầu tham dự và trúng thầu, tập trung chủ yếu ở những gói thầu xây lắp. Khảo sát một số chủ đầu tư/bên mời thầu trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, tình trạng này càng rõ nét.
Tại  Bắc Giang nhiều gói thầu diễn ra tình trạng chỉ có 1 nhà thầu tham dự và trúng thầu, tập trung chủ yếu ở những gói thầu xây lắp. Ảnh chỉ mang tính minh họa. Nguồn Internet

Tại Bắc Giang nhiều gói thầu diễn ra tình trạng chỉ có 1 nhà thầu tham dự và trúng thầu, tập trung chủ yếu ở những gói thầu xây lắp. Ảnh chỉ mang tính minh họa. Nguồn Internet

Tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng (QLDA ĐTXD) huyện Việt Yên, từ năm 2019 đến nay, bên mời thầu này tổ chức lựa chọn nhà thầu qua mạng đối với 37 gói thầu xây lắp. Đáng chú ý, dù là đấu thầu rộng rãi hay chào hàng cạnh tranh, gần 80% số gói thầu (29 gói thầu) chỉ có 1 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu/hồ sơ đề xuất và trúng thầu. Chỉ 3 gói thầu có 2 nhà thầu tham dự, 5 gói thầu còn lại phải hủy thầu do không lựa chọn được nhà thầu đáp ứng yêu cầu.

Trong số những gói thầu lựa chọn được nhà thầu, Công ty CP Xây dựng và Thương mại Miền Bắc (địa chỉ tại huyện Việt Yên) trúng 6 gói thầu.

Trao đổi với phóng viên Báo Đấu thầu, đại diện Ban QLDA ĐTXD huyện Việt Yên cho biết, tình trạng các gói thầu xây lắp lựa chọn nhà thầu qua mạng chỉ có 1 nhà thầu tham dự chủ yếu do khoảng thời gian trên là thời điểm chuyển giao từ khuyến khích đến bắt buộc áp dụng lựa chọn nhà thầu qua mạng đối với những gói thầu nằm trong hạn mức quy định. Do đó, nhiều nhà thầu còn lạ lẫm, chưa tiếp cận kịp thời với các thủ tục lựa chọn nhà thầu qua mạng. Bên mời thầu khẳng định, việc lập hồ sơ mời thầu hoàn toàn tuân thủ quy định, không có tình trạng cài cắm tiêu chí trong hồ sơ mời thầu để hạn chế sự tham dự của nhà thầu. Đồng thời, bên mời thầu này cho rằng, trong thời gian tới, các gói thầu xây lắp lựa chọn nhà thầu qua mạng sẽ thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà thầu hơn, khi nhà thầu có thời gian bắt nhịp với quy định mới.

Từ ngày 1/1/2019 đến ngày 18/6/2020, Ban QLDA ĐTXD huyện Hiệp Hòa đã mở 23 gói thầu xây lắp qua mạng. Trong đó, 1 gói bị hủy thầu do không có nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu; 2 gói có trên 1 nhà thầu tham dự; 20 gói thầu còn lại chỉ có 1 nhà thầu tham dự và trúng thầu. Bên cạnh những gói thầu quy mô nhỏ, xuất hiện gói thầu quy mô lớn chỉ có 1 nhà thầu tham dự và trúng thầu. Đơn cử như Gói thầu Xây lắp + thiết bị công trình (giai đoạn 1) thuộc Dự án Trường Mầm non Hoa Phượng, thị trấn Thắng, huyện Hiệp Hòa có giá gói thầu 34,275 tỷ đồng, Công ty TNHH Xây dựng Tân Thịnh (địa chỉ tại TP. Bắc Giang) là nhà thầu duy nhất tham dự và trúng thầu, với giá trúng thầu là 33,511 tỷ đồng (giảm giá 2,2%).

Câu chuyện tương tự xảy ra tại Ban QLDA ĐTXD huyện Lạng Giang, cùng trong khoảng thời gian nói trên, bên mời thầu này áp dụng lựa chọn nhà thầu qua mạng đối với 29 gói thầu. Trong đó, 19 gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham dự và trúng thầu, 7 gói thầu có hơn 1 nhà thầu tham dự, 3 gói thầu phải hủy thầu và mời thầu lại.

Chung tình trạng như 3 bên mời thầu trên, từ năm 2019 đến thời điểm hiện tại, Ban QLDA ĐTXD huyện Yên Thế mở 18 gói thầu xây lắp qua mạng, trong đó 12 gói thầu chỉ thu hút 1 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu và trúng thầu.

Cho dù là nguyên nhân khách quan hay chủ quan, hiện tượng chỉ có 1 nhà thầu tham dự thầu cũng dẫn đến lo ngại về tình trạng kém cạnh tranh trong đấu thầu qua mạng.

Liên quan tới thực trạng này, tháng 5/2019, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành Chỉ thị số 03/CT-BKHĐT về việc chấn chỉnh công tác đấu thầu, tăng cường hiệu lực, hiệu quả và đẩy lùi tình trạng tiêu cực, vi phạm trong đấu thầu. Theo đó, Chỉ thị đề nghị các bộ, ngành, địa phương và tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước thường xuyên giám sát việc triển khai đấu thầu qua mạng tại các tổ chức, đơn vị trong phạm vi quản lý của mình. Thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với những gói thầu chỉ có duy nhất 1 nhà thầu tham dự, xử lý nghiêm chủ đầu tư, bên mời thầu và các bên liên quan nếu phát hiện hành vi vi phạm, không bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu.