Armephaco trước áp lực cạnh tranh thị phần thiết bị y tế

0:00 / 0:00
0:00

(BĐT) - Thị trường thiết bị y tế (TBYT) tại Việt Nam đang vận hành theo mô hình hai tầng, trong đó các tập đoàn đa quốc gia nắm giữ công nghệ và tiêu chuẩn, doanh nghiệp trong nước chủ yếu tham gia phân phối, đấu thầu và triển khai. Dù có lợi thế về hệ thống phân phối, tiếp cận thị trường TBYT, Công ty CP Armephaco (AMP) đang ngày càng phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc mở rộng thị phần.

Doanh thu năm 2025 của Armephaco đạt 1.385 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hơn 4 tỷ đồng. Ảnh minh họa: Hoài Tâm
Doanh thu năm 2025 của Armephaco đạt 1.385 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hơn 4 tỷ đồng. Ảnh minh họa: Hoài Tâm

Cạnh tranh gia tăng

Armephaco từng là nhà thầu “đánh đâu thắng đó”, thậm chí trúng thầu mà không có đối thủ. Đơn cử, tại Gói thầu số 4 Mua sắm TBYT từ nguồn kinh phí kết dư quỹ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế quân nhân giai đoạn 2019 - 2023 của Bệnh viện Quân y 6, Liên danh Armephaco - AMB là nhà thầu duy nhất tham dự và trúng thầu với giá 39,284 tỷ đồng (giá gói thầu là 39,6 tỷ đồng).

Tương tự, Armephaco không gặp đối thủ và trúng thầu cung cấp hệ thống máy xạ áp sát suất liều cao ≥ 24 kênh Bravos của hãng Varian Medical Systems Haan GmbH sản xuất tại Đức với giá 21,186 tỷ đồng (Gói thầu MSHH 01 Cung cấp, lắp đặt thiết bị chẩn đoán hình ảnh và hệ thống xạ trị áp sát thuộc Dự án Đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức).

Trong năm 2025, AMP không gặp trở ngại nào để thắng thầu cung cấp hệ thống thiết bị SPECT/CT và các thiết bị phụ trợ AnyScan DUO SPECT/CT Mediso do hãng Medical Imaging Systems Ltd sản xuất tại Hungary (máy chính) với giá 23,916 tỷ đồng (Dự án Đầu tư hệ thống thiết bị kỹ thuật cao sử dụng trong chẩn đoán và điều trị ung thư phổi của Bệnh viện Phổi Trung ương) hay Phần bộ nội soi cột sống 2 cổng (Dự toán Mua vật tư y tế lần 4 năm 2025 của Bệnh viện Đa khoa Trung ương Huế) với giá 44,7 tỷ đồng…

AMP cũng đang một mình tham dự Gói thầu TB178G1 Mua sắm hệ thống chụp cộng hưởng từ 5.0 Tesla của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội với giá chào 132,4 tỷ đồng, giảm 0,75% so với giá gói thầu.

Tuy nhiên, thị trường phân phối TBYT thời gian gần đây có chiều hướng gia tăng cạnh tranh rõ rệt.

Tại Gói thầu Mua sắm bàn mổ tổng quát, bộ phụ kiện kê chân trong phẫu thuật tiêu hóa và bộ phụ kiện trong phẫu thuật tim kèm dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng 36 tháng bao gồm thay thế linh kiện, phụ kiện mà Bệnh viện Chợ Rẫy vừa mở thầu, có tới 8 nhà thầu tham dự, trong đó Armephaco có giá dự thầu thấp nhất, song khoảng cách so với các đối thủ không đáng kể.

Ở nhiều gói thầu khác, vị thế của AMP cũng không còn áp đảo như trước. Tại Gói thầu số 5 Thiết bị chẩn đoán hình ảnh thuộc Dự toán Mua sắm TBYT tại Trung tâm Y tế huyện Đức Trọng, AMP không thể cạnh tranh với đối thủ có giá thấp hơn. Hay tại Gói số 6 Thiết bị kiểm soát nhiễm khuẩn thuộc Dự án Đầu tư trang thiết bị cho Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Long (giai đoạn 2), Armephaco không được lựa chọn khi đối mặt với nhà thầu có mức giá cạnh tranh hơn.

Tại một số gói thầu lớn như hệ thống chụp mạch số hóa nền (DSA) hay hệ thống SPECT/CT, AMP bị loại do không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, cho thấy hạn chế nhất định của doanh nghiệp trong việc tiếp cận phân khúc thiết bị công nghệ cao.

Bài toán nâng cấp năng lực

Tiền thân là doanh nghiệp dược và trang thiết bị y tế quân đội, Armephaco được thành lập năm 1996 và chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần từ năm 2010. Doanh nghiệp có thế mạnh về các hệ thống khí y tế, hệ thống phòng mổ, hệ thống vận chuyển đường ống, giường bệnh…, từng thực hiện nhiều hợp đồng lớn như: thiết bị xạ trị cho Bệnh viện K trị giá 52,9 tỷ đồng; thiết bị dạy học, thí nghiệm cho Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Kạn (nay là Thái Nguyên) trị giá gần 95 tỷ đồng; máy PET/CТ cho Sở Y tế tỉnh Kiên Giang (nay là An Giang) trị giá 78,95 tỷ đồng… Quy mô tài sản của Armephaco đã tăng hơn gấp đôi từ 742,128 tỷ đồng năm 2015 lên 1.528 tỷ đồng vào cuối năm 2025.

Tuy nhiên, hiệu quả kinh doanh lại chưa tương xứng. Năm 2024, doanh thu của Armephaco đạt 1.024 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ ở mức 3,6 tỷ đồng, tương ứng với biên lợi nhuận khoảng 0,34%. Áp lực tài chính là một vấn đề đáng lưu ý của Công ty khi tổng nợ phải trả chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu vốn, chủ yếu là nợ ngắn hạn (993,673 tỷ đồng/994,608 tỷ đồng tổng số nợ).

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2025, doanh thu năm 2025 của Armephaco đạt 1.385 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hơn 4 tỷ đồng. Tổng nợ phải trả tăng lên 1.323 tỷ đồng/1.528 tỷ đồng tổng tài sản. Doanh nghiệp phải duy trì nhiều hạn mức tín dụng tại các ngân hàng để phục vụ hoạt động nhập khẩu, bảo lãnh và triển khai hợp đồng (Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội cấp 250 tỷ đồng; Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thành Đô cấp 80 tỷ đồng; Ngân hàng TMCP Tiên Phong cấp hạn mức 600 tỷ đồng; Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng cấp 200 tỷ đồng…).

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2025, lãnh đạo AMP đã nhận diện, so với các đối thủ cạnh tranh cùng ngành, doanh thu của Armephaco lớn hơn, song tỷ lệ lợi nhuận/doanh thu thấp hơn; giá vốn bán hàng cao, lợi nhuận tài chính liên tục âm, dẫn đến lợi nhuận thấp. Tổng nợ lớn dẫn đến chi phí lãi vay lớn, hàng chậm luân chuyển khó tiêu thụ, hàng tồn kho kém phẩm cấp, công nợ khó đòi lớn ảnh hưởng đến nguồn vốn lưu động cho hoạt động sản xuất kinh doanh…

Cuối năm 2025, lượng hàng tồn kho của Công ty tăng lên 407,002 tỷ đồng từ mức 277,5 tỷ đồng vào cuối năm 2024. Làm thế nào xử lý hàng tồn kho, giảm nợ và giữ vững thị phần TBYT là những câu hỏi mở các cổ đông chờ đợi lãnh đạo Armephaco giải đáp trong Đại hội đồng cổ đông 2026 tới đây.

Kết nối đầu tư