 |
| Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công - Ảnh: VGP/Nhật Bắc |
Sáng 16/1, tại Hà Nội, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) chính thức khởi công dự án Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Dự lễ khởi công có Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo. Cùng dự có nhiều đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành Trung ương, địa phương, đại diện cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác trong nước, quốc tế.
Hoàn thiện khâu then chốt của chuỗi giá trị bán dẫn
Dự án nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao do Viettel triển khai theo nhiệm vụ được Bộ Quốc phòng giao, trên cơ sở Nghị quyết của Chính phủ. Nhà máy được xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trên diện tích 27 ha, định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn.
Khi đi vào hoạt động, nhà máy sẽ phục vụ nhu cầu của nhiều ngành công nghiệp trọng điểm như hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ô tô, thiết bị y tế, tự động hóa và các lĩnh vực công nghệ cao khác.
Theo Viettel, một sản phẩm chip bán dẫn hoàn chỉnh phải trải qua sáu công đoạn chính gồm: định nghĩa sản phẩm, thiết kế hệ thống, thiết kế chi tiết, chế tạo chip, đóng gói - đo kiểm và tích hợp - thử nghiệm. Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước tham gia vào năm công đoạn, riêng công đoạn chế tạo chip - khâu phức tạp và then chốt nhất - vẫn chưa thể thực hiện trong nước. Việc xây dựng nhà máy chế tạo chip sẽ giúp khép kín toàn bộ quy trình sản xuất chip bán dẫn ngay tại Việt Nam.
Dự án được triển khai trong giai đoạn 2026–2030, với lộ trình từ xây dựng nhà máy, tiếp nhận công nghệ đến hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả vận hành. Về dài hạn, nhà máy tại Hòa Lạc được quy hoạch mở rộng, tạo nền tảng để Việt Nam từng bước tiếp cận các công nghệ bán dẫn tiên tiến hơn.
Dấu mốc chiến lược trong phát triển công nghiệp bán dẫn
Phát biểu tại lễ khởi công, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, đây không chỉ là một dự án đầu tư, mà là dấu mốc chiến lược, thể hiện quyết tâm của Việt Nam tham gia sâu và thực chất vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, nhằm hiện thực hóa các mục tiêu của Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050.
Thủ tướng nêu rõ, trong bối cảnh hiện nay, những con chip dù nhỏ bé nhưng lại giữ vai trò quyết định các năng lực then chốt của mỗi quốc gia, từ năng lực kinh tế, công nghiệp đến quốc phòng – an ninh và vị thế quốc gia. Nhiều lĩnh vực của đời sống, từ thiết bị gia dụng, phương tiện giao thông, thiết bị thông minh đến các hệ thống trí tuệ nhân tạo phức tạp đều gắn chặt với công nghiệp bán dẫn.
Quy mô ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu hiện đạt khoảng 2,3 nghìn tỷ USD và không còn thuần túy là một ngành kinh tế, mà đã trở thành vấn đề địa chính trị, an ninh quốc gia và biểu tượng sức mạnh công nghệ của mỗi quốc gia.
“Trong bối cảnh đó, mỗi quốc gia đều phải trả lời những câu hỏi căn bản: đứng ở đâu trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, lựa chọn phụ thuộc hay làm chủ công nghệ. Việt Nam lựa chọn con đường khó nhưng bền vững: từng bước làm chủ công nghệ lõi, chủ động tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu trên cơ sở hợp tác bình đẳng, cùng có lợi”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Nền tảng chính trị – pháp lý và những bước tiến đã đạt được
Thủ tướng khẳng định, Đảng và Nhà nước luôn xác định công nghiệp bán dẫn là một đột phá quan trọng và đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhất quán, có chiều sâu và lộ trình rõ ràng. Trong đó, các nghị quyết của Bộ Chính trị qua các thời kỳ đã từng bước xác định công nghiệp công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông và mới đây là bán dẫn, là các lĩnh vực ưu tiên chiến lược.
Cùng với đó, Quốc hội đã ban hành hệ thống 12 luật nhằm thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó có 4 luật liên quan trực tiếp đến công nghiệp bán dẫn, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho lĩnh vực này.
Theo Thủ tướng, sau nhiều năm nỗ lực, ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận: hình thành các doanh nghiệp có năng lực thiết kế chip; trở thành trung tâm đóng gói, kiểm thử chip; phát triển đội ngũ gần 6.000 kỹ sư bán dẫn; từng bước thu hút các tập đoàn công nghệ lớn như Intel, NVIDIA, Samsung, Qualcomm, Amkor, ASML… tham gia chuỗi giá trị tại Việt Nam.
Tuy nhiên, Việt Nam vẫn thiếu một mắt xích then chốt là năng lực chế tạo chip. Việc khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao được kỳ vọng sẽ khắc phục điểm nghẽn này, tạo bước chuyển từ tham gia sang làm chủ trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Hướng tới làm chủ công nghệ lõi
Thủ tướng nhấn mạnh 5 ý nghĩa quan trọng của dự án, trong đó nổi bật là từng bước làm chủ công nghệ lõi; bảo đảm an ninh và độ tin cậy công nghệ; xây dựng hệ sinh thái bán dẫn quốc gia; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; thu hút doanh nghiệp tư nhân và FDI tham gia sâu vào chuỗi cung ứng công nghệ cao.
Giao nhiệm vụ triển khai dự án, Thủ tướng yêu cầu Bộ Quốc phòng, Tập đoàn Viettel và các bộ, ngành liên quan phối hợp chặt chẽ, bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả và tuân thủ pháp luật; đồng thời nhấn mạnh mục tiêu đến năm 2030 tập trung làm chủ công nghệ cốt lõi, hướng tới hình thành hệ sinh thái bán dẫn làm chủ vào giai đoạn tiếp theo.
Thủ tướng tin tưởng, với tinh thần tự chủ chiến lược, tự lực, tự cường và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam sẽ đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành công nghiệp bán dẫn quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.
