(BĐT) - Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực trong thời gian qua nhưng dư địa đẩy mạnh áp dụng đấu thầu qua mạng (ĐTQM) vẫn còn rất lớn. Nhiều địa phương đã tích cực đề xuất các giải pháp để tiếp tục áp dụng sâu rộng ĐTQM và nâng cao hiệu quả của công tác này.
Sở KH&ĐT tỉnh Bắc Ninh đề xuất, xem xét cơ chế khen thưởng các cá nhân, tổ chức thực hiện nghiêm lộ trình đấu thầu qua mạng, đồng thời có chế tài phù hợp đối với cơ quan, đơn vị thực hiện không đảm bảo quy định. Ảnh: Tiên Giang

Sở KH&ĐT tỉnh Bắc Ninh đề xuất, xem xét cơ chế khen thưởng các cá nhân, tổ chức thực hiện nghiêm lộ trình đấu thầu qua mạng, đồng thời có chế tài phù hợp đối với cơ quan, đơn vị thực hiện không đảm bảo quy định. Ảnh: Tiên Giang

Theo tìm hiểu, một số địa phương đã đề xuất giải pháp mạnh mẽ, quyết liệt hơn để đẩy mạnh việc áp dụng ĐTQM. Cụ thể, Sở KH&ĐT tỉnh Bắc Ninh đề xuất, xem xét đưa cơ chế khen thưởng các cá nhân, tổ chức thực hiện nghiêm lộ trình áp dụng ĐTQM, đồng thời có chế tài phù hợp, đủ mạnh đối với những cơ quan, đơn vị thực hiện không đảm bảo theo quy định.

Các Sở KH&ĐT Đà Nẵng và Quảng Trị đề nghị ban hành thêm chính sách, chế tài chặt chẽ mang tính bắt buộc để thúc đẩy các chủ đầu tư, đơn vị điều hành tích cực thực hiện đúng lộ trình áp dụng ĐTQM. Chế tài xử lý đối với các chủ đầu tư không thực hiện ĐTQM có thể kể tới như: không công nhận kết quả lựa chọn nhà thầu, không đăng tải thông báo mời thầu cho các gói thầu tiếp theo nếu không áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu qua mạng…

Xác định nhân tố con người đóng vai trò quan trọng trong việc đẩy mạnh thực hiện ĐTQM, Sở KH&ĐT Kon Tum đề xuất, cần tăng cường các lớp tập huấn, nâng cao năng lực, chuẩn hóa đội ngũ làm công tác đấu thầu theo hướng chuyên sâu và chuyên nghiệp hóa hơn nữa. Việc cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu cần được tăng cường, đảm bảo chuẩn hóa, đánh giá thực chất năng lực cán bộ làm công tác đấu thầu để các cán bộ này có đủ trình độ, kinh nghiệm và am hiểu sâu sắc về các quy định đấu thầu.

Sở KH&ĐT TP.HCM cho biết, ĐTQM đã giúp kết nối các nhà thầu với các gói thầu một cách rất hiệu quả. Nhà thầu chỉ cần truy cập Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia là có thể tiếp cận thông tin các gói thầu mọi lúc mọi nơi, không giới hạn về không gian và thời gian. Tính minh bạch trong các gói thầu được tăng cao. Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia đã tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các nhà thầu. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả toàn diện của ĐTQM, cần sự đồng thuận hơn từ tất cả các cấp, ngành và địa phương với quyết tâm cao nhất.

TP.HCM cũng đề xuất bổ sung quy định hướng dẫn về quy trình, biểu mẫu, danh mục hồ sơ kiểm tra công tác ĐTQM đối với các gói thầu lựa chọn nhà thầu qua mạng; nghiên cứu bổ sung nội dung về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bí mật thương mại trong hoạt động đấu thầu mua sắm hàng hóa qua mạng.

Trong khi đó, Sở KH&ĐT Lâm Đồng cho biết, việc truy cập, sử dụng Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để lựa chọn nhà thầu đến nay đã đi vào ổn định và đạt hiệu quả. Tuy nhiên, trong thời gian tới cần nâng cấp, hoàn thiện các tính năng, giao diện sử dụng thân thiện và tiện dụng hơn cũng như tích hợp tổng thể mọi tính năng và được liên kết với các hệ thống dữ liệu của ngân hàng, cơ quan thuế, địa phương; tăng cường tiện ích cho người dùng.

Một số địa phương khác cho rằng, hiện các chủ đầu tư chưa có nhiều kinh nghiệm thực hiện ĐTQM, phải thuê tư vấn đấu thầu, tuy nhiên các đơn vị tư vấn có kinh nghiệm trong lĩnh vực này trên địa bàn chưa nhiều; chủ đầu tư không kiểm soát được quá trình đấu thầu (do tư vấn đấu thầu chủ động thực hiện trên mạng). Bên cạnh đó, không ít nhà thầu địa phương chưa được tiếp cận và hiểu biết đầy đủ về ĐTQM nên còn lúng túng, e ngại tham gia; nhiều nhà thầu chưa cung cấp thông tin đầy đủ trên webform theo đúng quy định và yêu cầu của hồ sơ mời thầu… Nhiều sở KH&ĐT đều cho rằng, khắc phục được những tồn tại này sẽ đưa ĐTQM trở thành hoạt động đi đầu trong cuộc cách mạng số.

Tiết kiệm trên nhiều phương diện

Trong bối cảnh dịch Covid-19 tác động lớn đến các hoạt động tiếp xúc trực tiếp như đấu thầu truyền thống, đấu thầu qua mạng (ĐTQM) đang ngày càng phát huy hiệu quả. Hơn 40 ngàn bên mời thầu tham gia Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia đang là lực lượng người dùng tương tác thường xuyên và có nhiều ý kiến đóng góp thiết thực nhằm hoàn thiện hơn nữa Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Chia sẻ với Báo Đấu thầu, ông Nguyễn Điền Khoán, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Tiền Giang cho biết, Công ty bắt đầu thực hiện ĐTQM từ năm 2016, đến nay, 100% gói thầu chào hàng cạnh tranh và đấu thầu rộng rãi trong phạm vi áp dụng ĐTQM của Công ty đều được ĐTQM.

Theo ông Khoán, so với đấu thầu truyền thống, ĐTQM có những thuận lợi như số lượng nhà thầu tham gia đấu thầu nhiều hơn và đảm bảo được tính cạnh tranh cao hơn. Một số văn bản như: biên bản mở thầu, quyết định phê duyệt nhà thầu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật… được công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia đã đáp ứng được tính công khai, minh bạch. Bên cạnh đó, chủ đầu tư không phải lưu quá nhiều hồ sơ dự thầu (HSDT) như đấu thầu truyền thống. Để công việc ĐTQM tốt hơn, các đơn vị cần trang bị hệ thống mạng viễn thông đủ tốt nhằm đăng tải hồ sơ mời thầu (HSMT) lên mạng cũng như tải HSDT của nhà thầu được nhanh chóng, thuận lợi.

Đồng thuận quan điểm cho rằng so với đấu thầu truyền thống, ĐTQM có những thuận lợi và khó khăn nhất định như trên, đại diện Công ty CP Điện lực Khánh Hòa cho biết thêm, Công ty bắt đầu tham gia thực hiện ĐTQM từ năm 2018. Hiện 100% gói thầu chào hàng cạnh tranh và đấu thầu rộng rãi trong phạm vi ĐTQM của Công ty đã được áp dụng lựa chọn nhà thầu qua mạng.

Để công việc ĐTQM triển khai được tốt hơn, đại diện Công ty CP Điện lực Khánh Hòa và đại diện Công ty Lưới điện cao thế TP.HCM đồng quan điểm cho rằng, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cần được đầu tư nâng cấp...

Ở góc nhìn khác, đại diện Trung tâm Kinh doanh VNPT TP.HCM chia sẻ, so với đấu thầu truyền thống thì ĐTQM nhanh hơn, tốn ít giấy tờ. Tuy nhiên, khi phải làm việc với kiểm toán nhà nước thì vất vả hơn vì cơ quan này yêu cầu nhiều giấy tờ để chứng minh mà HSMT và HSDT đều ở trên mạng.

Thùy Dương