 |
| Sau khi tiếp thu nhiều ý kiến từ các hiệp hội, chuyên gia, doanh nghiệp và người dân, Bộ Xây dựng đã đưa đề xuất quy định quyền sở hữu nhà chung cư có thời hạn ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi). Ảnh: Bảo Tín |
Điều chỉnh dự thảo theo hướng tập trung vào quản lý công trình
Đề xuất quy định quyền sở hữu nhà chung cư gắn với thời hạn sử dụng công trình từng là một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm khi hồ sơ thẩm định dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) do Bộ Xây dựng chủ trì soạn thảo được Bộ Tư pháp công bố.
Theo phương án được đưa ra trước đó, quyền sở hữu căn hộ được xác lập khi Nhà nước công nhận quyền sở hữu và chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng hoặc thuộc trường hợp buộc phải phá dỡ theo quy định của pháp luật. Cơ quan soạn thảo kỳ vọng quy định này sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho công tác cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ đang gặp nhiều vướng mắc.
Tuy nhiên, theo thông tin mới nhất từ Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), nội dung về quyền sở hữu chung cư có thời hạn đã được đưa ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi). Dự thảo hiện vẫn tiếp tục được nghiên cứu, chỉnh sửa và trình cấp có thẩm quyền theo đúng tiến độ.
Đáng chú ý, việc bỏ quy định về thời hạn sở hữu không đồng nghĩa với việc bỏ các quy định liên quan đến vòng đời của công trình chung cư.
Theo dự thảo mới nhất, thời hạn sử dụng nhà chung cư vẫn được xác định căn cứ vào hồ sơ thiết kế và thời gian sử dụng thực tế theo kết luận kiểm định chất lượng công trình. Thời hạn sử dụng được tính từ thời điểm công trình được nghiệm thu đưa vào sử dụng.
Khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế hoặc chưa hết thời hạn nhưng bị hư hỏng, có nguy cơ sập đổ, không bảo đảm an toàn, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức kiểm định, đánh giá chất lượng công trình theo quy định của pháp luật về xây dựng. Việc công bố nhà chung cư hết thời hạn sử dụng cũng được thực hiện theo quy định của Luật Nhà ở và pháp luật về xây dựng.
Có thể thấy, dự thảo mới tập trung vào việc quản lý thời hạn sử dụng của công trình thay vì quy định thời hạn quyền sở hữu của người dân đối với căn hộ.
Mục tiêu cải tạo chung cư cũ vẫn được đặt ra
Trong quá trình lấy ý kiến dự thảo, nhiều tổ chức, chuyên gia và doanh nghiệp đã góp ý đối với nội dung sở hữu chung cư có thời hạn.
Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) là một trong những đơn vị có văn bản góp ý sớm. Hiệp hội đề nghị không quy định quyền sở hữu nhà chung cư chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng, đồng thời tiếp tục duy trì nguyên tắc quyền sở hữu nhà chung cư không xác định thời hạn đối với nhà ở gắn với đất ở ổn định lâu dài theo Luật Nhà ở 2023 và Luật Đất đai 2024.
Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, việc gắn thời hạn sở hữu căn hộ với tuổi thọ công trình có thể tạo tâm lý bất an đối với người dân, đồng thời chưa bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Thay vào đó, Hiệp hội đề nghị tiếp tục duy trì hai cơ chế sở hữu đã được Luật Nhà ở 2023 quy định, gồm sở hữu không xác định thời hạn đối với nhà ở trên đất ở ổn định lâu dài và sở hữu có thời hạn đối với trường hợp các bên có thỏa thuận hoặc nhà ở xây dựng trên đất có thời hạn sử dụng.
Ở góc độ khác, nhiều chuyên gia cũng cho rằng, việc nghiên cứu cơ chế gắn với thời hạn sử dụng công trình xuất phát từ yêu cầu tháo gỡ những vướng mắc trong cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ. Tuy nhiên, nếu xây dựng chính sách theo hướng này thì cũng cần có quy định đầy đủ về tái định cư để bảo đảm quyền lợi của người dân.
Việc đưa đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) cho thấy quá trình xây dựng chính sách vẫn đang được cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện trên cơ sở tiếp thu ý kiến từ các hiệp hội, chuyên gia và thị trường. Trong thời gian tới, cùng với việc bảo đảm quyền sở hữu hợp pháp của người dân, bài toán cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ vẫn sẽ là một trong những nội dung trọng tâm cần được hoàn thiện về cơ chế và tổ chức thực hiện trước khi dự thảo được trình cấp có thẩm quyền xem xét.
