 |
| Hạ tầng được tăng tốc đầu tư kéo theo nhu cầu tái định cư, nhà ở cho công nhân, chuyên gia, lao động dịch vụ và dân cư mới tăng cao tại Bắc Ninh. Ảnh minh họa: Song Lê |
Nhà ở đi theo hạ tầng
Dự án Đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được Quốc hội khóa XV chấp thuận chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 256/2025/QH15 ngày 11/12/2025 với tổng vốn đầu tư khoảng 196.378 tỷ đồng, nhu cầu sử dụng đất khoảng 1.884,93 ha, triển khai theo 2 giai đoạn 2025 - 2030 và 2031 - 2050, riêng giai đoạn 2025 - 2027 phải hoàn thành các công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC năm 2027.
Ngoài sân bay Gia Bình, Bắc Ninh còn đồng thời triển khai hàng loạt dự án trọng điểm như: đường Vành đai 4, Vành đai 5, đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, với trung tâm hành chính - chính trị Tỉnh, đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, đường sắt đô thị...
Hạ tầng được tăng tốc đầu tư kéo theo nhu cầu tái định cư, nhà ở cho công nhân, chuyên gia, lao động dịch vụ và dân cư mới. Theo tính toán của Tỉnh, để tạo quỹ đất thanh toán các dự án BT và dự án hệ sinh thái hạ tầng kết nối sân bay Gia Bình, địa phương cần bổ sung khoảng 100 triệu m2 sàn nhà ở, tương đương 10.000 ha quỹ đất phát triển, đáp ứng quy mô dân số khoảng 1,3 triệu người.
So với Chương trình nhà ở đến năm 2030 đã được phê duyệt, quy mô dân số tăng 97%, diện tích sàn nhà ở tăng 178%, quỹ đất ở phát triển tăng 184%. Đây là mức tăng đột biến, mang tính đặc thù, thực hiện nhiệm vụ quốc gia hơn là nhu cầu nội tại của địa phương.
Đề xuất cơ chế tháo gỡ nút thắt
Theo UBND tỉnh Bắc Ninh, việc đầu tư phát triển dự án nhà ở trên địa bàn đang gặp khó khăn, điểm nghẽn là sự chênh lệch giữa chỉ tiêu nhà ở trong Chương trình nhà ở đến năm 2030 và Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2021 - 2030 đã được phê duyệt với nhu cầu diện tích đất và sàn nhà ở của các dự án phát sinh thực tế.
Luật Đầu tư yêu cầu khi thẩm định chủ trương đầu tư dự án nhà ở phải có đánh giá về sự phù hợp của dự án đầu tư với mục tiêu, định hướng phát triển đô thị, chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đã được phê duyệt. Luật Nhà ở năm 2023 nghiêm cấm quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng nhà ở không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị, chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đã được phê duyệt.
Điều đó có nghĩa là dự án nhà ở bị mắc kẹt nếu vượt tổng chỉ tiêu phát triển nhà ở đã được xác lập. Trước yêu cầu về tiến độ và tầm quan trọng của các dự án trọng điểm, vấn đề này trở thành bài toán cấp bách.
Cuối tháng 12/2025, Công ty CP Tập đoàn đầu tư Tây Bắc đã có văn bản gửi UBND Tỉnh đề xuất tháo gỡ khó khăn, xin chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư Dự án Khu nhà ở dự kiến hoàn trả Dự án Đầu tư xây dựng khu nhà hành chính xã Yên Phụ theo hợp đồng BT.
Để tháo gỡ điểm nghẽn này, UBND tỉnh Bắc Ninh vừa kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế linh hoạt.
Tỉnh đề xuất được phép triển khai ngay thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án khu đô thị tạo quỹ đất thanh toán cho các dự án BT trọng điểm: Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các tuyến đường kết nối, khu nhà ở tái định cư, khu đô thị dịch vụ phục vụ và tận dụng lợi thế của Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đã phù hợp với quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt, dù chỉ tiêu nhà ở phát sinh nằm ngoài tổng chỉ tiêu phát triển nhà ở theo Chương trình, Kế hoạch phát triển nhà ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021 - 2030. Các chỉ tiêu này sẽ được cập nhật, điều chỉnh tại chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở tỉnh Bắc Ninh sau năm 2030 theo thời kỳ quy hoạch được phê duyệt đến năm 2050.
Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm hai mục tiêu là không làm chậm tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia, nhưng vẫn giữ nguyên tắc điều chỉnh, tích hợp vào quy hoạch dài hạn; đồng thời tạo điều kiện để các thành phố lớn và địa phương lân cận huy động tối đa các nguồn lực công - tư triển khai đầu tư các dự án hạ tầng quy mô lớn, mang tính kết nối đồng bộ trong đô thị và trong các vùng kinh tế trọng điểm.
Đẩy nhanh lựa chọn nhà đầu tư phát triển nhà ở xã hội
Trong khi chờ cơ chế tổng thể, Bắc Ninh tiếp tục đẩy mạnh lựa chọn nhà đầu tư phát triển NOXH để đón đầu nhu cầu, mở ra nhiều cơ hội cho các nhà đầu tư.
Cuối tháng 2/2026, UBND Tỉnh công bố kêu gọi đầu tư 2 dự án NOXH quy mô lớn với tổng mức đầu tư hơn 6.200 tỷ đồng, cung cấp trên 4.000 căn hộ, gồm: Dự án Khu NOXH tại Khu đô thị mới Dĩnh Trì - Tân Dĩnh, phường Bắc Giang và xã Tân Dĩnh 4,99 ha, tổng mức đầu tư sơ bộ 3.197,9 tỷ đồng, cung cấp khoảng 2.254 căn hộ; Dự án Khu NOXH tại Khu đô thị phía Đông Bắc, phường Bắc Giang 3,67 ha, tổng mức đầu tư sơ bộ 3.091,8 tỷ đồng, cung cấp khoảng 1.900 căn. Thời gian tiếp nhận hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư là 30 ngày kể từ ngày UBND tỉnh Bắc Ninh quyết định công bố thông tin. Nhà đầu tư được bố trí tối đa 20% tổng diện tích sàn nhà ở của dự án cho kinh doanh, thương mại nhằm bảo đảm hiệu quả tài chính, nhưng vẫn giữ trọng tâm là NOXH.
Trước đó, hàng loạt dự án NOXH khác đã được Tỉnh giao chủ đầu tư với quy mô từ vài trăm cho đến hàng nghìn căn hộ mỗi dự án. Trong đó, Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc được giao thực hiện Dự án Đầu tư xây dựng khu NOXH phường Phượng Mao (2), thị xã Quế Võ (nay là phường Phương Liễu) với diện tích 17.223 m2, tổng mức đầu tư dự kiến 1.408,833 tỷ đồng, cung cấp khoảng 1.062 căn hộ. Công ty CP Đầu tư và Phát triển nhà đất Thành Đô được giao làm chủ đầu tư Dự án Khu NOXH tại xã Đại Đồng, huyện Tiên Du (nay là xã Đại Đồng, tỉnh Bắc Ninh) với diện tích 4,94 ha, tổng mức đầu tư dự kiến 1.401,6 tỷ đồng. Công ty CP NODECO được giao thực hiện Dự án Khu NOXH tại Khu đô thị số 19 thuộc Phân khu số 2, phường Bắc Giang (2,68 ha, tổng mức đầu tư dự kiến 2.756,8 tỷ đồng, xây dựng 1.640 căn hộ chung cư NOXH để bán)…
Tỉnh đã thành lập Tổ công tác liên ngành rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện dự án khu đô thị, khu dân cư, khu nhà ở và các dự án thương mại dịch vụ không sử dụng vốn đầu tư công trên địa bàn; đồng thời có chủ trương hỗ trợ cán bộ, công chức, viên chức chưa có nhà ở hoặc đã có nhà ở thuộc sở hữu của mình nhưng cách xa địa điểm làm việc tiếp cận NOXH.
