 |
| Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM còn phải giải ngân 13.779 tỷ đồng để hoàn thành kế hoạch năm 2026. Ảnh: Song Lê |
Điểm nhấn điều chuyển vốn
Với tỷ lệ giải ngân đạt 75,5% kế hoạch vốn 147.599,166 tỷ đồng được Thủ tướng Chính phủ giao năm 2026, TP.HCM vượt mục tiêu 70% đề ra cho 9 tháng, vượt xa mức 49,2% cùng kỳ năm 2025. Sở Tài chính TP.HCM cho biết, nếu không tính khoản tiết kiệm 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương đã nộp ngân sách trung ương, kết quả giải ngân đạt 104.290 tỷ đồng, tương ứng 74,3% kế hoạch.
Làm rõ sự khác biệt với tỷ lệ 65,1% nêu tại Báo cáo số 819/BC-BTC ngày 2/10/2026 của Bộ Tài chính, Sở này cho biết, đây là con số ước tính tại thời điểm lập báo cáo, trong khi kết quả 74,3% được xác định trên cơ sở số liệu Kho bạc Nhà nước khu vực II chốt đến hết ngày 30/9/2026.
Điểm nhấn trong điều hành của TP.HCM năm nay là việc chủ động điều chuyển vốn giữa các dự án. Theo đó, Thành phố đã thực hiện 8 đợt điều chuyển hơn 45.000 tỷ đồng, đưa vốn từ những dự án chậm triển khai, chưa có khả năng giải ngân sang các dự án có tiến độ tốt hơn. Trong danh mục được Sở Tài chính cung cấp, 7 dự án có tổng vốn bổ sung hơn 24.126 tỷ đồng, chủ yếu thuộc lĩnh vực giao thông, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và chỉnh trang đô thị.
Đáng chú ý, hai dự án thành phần (DATP) thuộc tuyến Vành đai 4 TP.HCM được bổ sung lượng vốn lớn. Cụ thể, DATP 1-3, đoạn từ sông Sài Gòn đến kênh Thầy Cai được bổ sung 5.550 tỷ đồng, đạt tỷ lệ giải ngân 99,7% đến hết tháng 9/2026. DATP 1-1, đoạn từ ngã tư Tóc Tiên - Châu Pha đến cầu Châu Đức được bổ sung 5.000 tỷ đồng, tỷ lệ giải ngân đạt 98,5%.
Tương tự, DATP 1 bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc Dự án Đầu tư hoàn chỉnh nút giao Gò Công và nhánh nối đường xa lộ Hà Nội đến nút giao Gò Công trên Vành đai 3 được bổ sung 4.199,5 tỷ đồng, đạt tỷ lệ giải ngân 100%.
Một số dự án khác cũng có tỷ lệ giải ngân cao sau khi được bổ sung vốn như: DATP 2 về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 được bổ sung hơn 2.586 tỷ đồng, giải ngân đạt 98,7%; Dự án Nạo vét, cải tạo môi trường kết hợp chỉnh trang đô thị trục thoát nước rạch Bà Lớn được bổ sung hơn 2.526 tỷ đồng, giải ngân đạt 100%; DATP 1 về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật thuộc Dự án Xây dựng cầu đường Bình Tiên được bổ sung hơn 2.463 tỷ đồng, giải ngân đạt 99,8%. Riêng Dự án Nâng cấp đường Lương Định Của được bổ sung 1.800 tỷ đồng, đạt tỷ lệ giải ngân 92,9%.
Có thể thấy, lượng vốn đáng kể được ưu tiên cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB), tái định cư. Đây là khâu quyết định khả năng triển khai nhiều công trình hạ tầng lớn, đồng thời có thể hấp thụ vốn nhanh khi hoàn thành thủ tục liên quan.
Sở Tài chính đánh giá, các dự án được bổ sung vốn đều đã thực hiện giải ngân với kết quả tích cực. Trên cơ sở kết quả 9 tháng, Sở phối hợp với các cơ quan liên quan đề xuất UBND Thành phố xem xét khen thưởng 20 cơ quan, đơn vị có đóng góp trong công tác giải ngân quý III/2026. Trong đó có 3 ban quản lý dự án (QLDA) chuyên ngành trực thuộc Thành phố, gồm: Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình giao thông, Ban QLDA đường sắt đô thị và Ban QLDA đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM; cùng 17 UBND cấp xã và chủ đầu tư khác.
Áp lực quý IV và yêu cầu chuyển vốn thành công trình
Dù đã vượt mục tiêu giải ngân 9 tháng, khối lượng vốn còn phải thực hiện trong quý IV/2026 vẫn rất lớn. Theo Sở Tài chính, để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao, TP.HCM cần giải ngân thêm khoảng 36.104 tỷ đồng trong 3 tháng cuối năm. Áp lực này càng rõ khi TP.HCM đặt trong mục tiêu tăng trưởng GRDP 13,23% trong quý IV để phấn đấu hoàn thành mức tăng trưởng hai con số năm 2026.
Trong nhóm chủ đầu tư có quy mô kế hoạch vốn lớn, Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM còn phải giải ngân hơn 13 nghìn tỷ đồng để hoàn thành kế hoạch năm. Ông Lê Ngọc Hùng, Phó Giám đốc Ban chia sẻ, đến hết tháng 9/2026, đơn vị đã giải ngân 47.258,9 tỷ đồng. Số vốn cần giải ngân khoảng 13.779 tỷ đồng và Ban tiếp tục đặt mục tiêu hoàn thành 100% kế hoạch năm. Ông Hùng cho biết, tháng 10/2026, Ban dự kiến giải ngân 1.500 tỷ đồng; tháng 11 là 5.210 tỷ đồng; riêng tháng 12 lên tới 7.069 tỷ đồng. Trong đó, vốn GPMB dự kiến giải ngân lần lượt là 200 tỷ đồng, 320 tỷ đồng và 3.341 tỷ đồng.
Ở cấp dự án, nhiều công trình có kế hoạch vốn lớn đạt tỷ lệ giải ngân cao. Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 được giao 6.123 tỷ đồng, đã giải ngân 6.041 tỷ đồng, đạt 98,6%. Dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 22 được giao 4.650 tỷ đồng, đã giải ngân 4.541 tỷ đồng, đạt 97,6%. Dự án Đầu tư hoàn chỉnh nút giao Gò Công và nhánh nối đường xa lộ Hà Nội đến nút giao Gò Công có kế hoạch vốn 4.200,5 tỷ đồng, đã giải ngân 4.200,182 tỷ đồng, đạt 99,9%. Dự án Xây dựng cầu đường Bình Tiên được giao 2.863,68 tỷ đồng, đã giải ngân 2.860,655 tỷ đồng, đạt 99,9%.
Theo Sở Tài chính, giải ngân vốn đầu tư công bao gồm tạm ứng vốn và thanh toán khối lượng hoàn thành theo đề nghị của chủ đầu tư, dưới sự kiểm soát của cơ quan có thẩm quyền. Qua rà soát, Sở chưa ghi nhận tình trạng dự án có tỷ lệ giải ngân tốt nhưng tiến độ thực hiện hoặc khả năng đưa vào khai thác còn hạn chế.
Về phía Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình giao thông, Ban này khẳng định thường xuyên kiểm tra thực tế hiện trường, đôn đốc nhà thầu thực hiện đúng tiến độ, khối lượng được giao; sử dụng sơ đồ Gantt để kiểm soát tiến độ, giải ngân và trách nhiệm của các bên. Công tác kiểm soát thiết kế, dự toán, vật liệu đầu vào, nghiệm thu và giá trị khối lượng thực hiện cũng được tăng cường. Một số kết quả thi công đã được ghi nhận trong 9 tháng đầu năm như thông xe cầu vượt nhánh N3 thuộc nút giao An Phú, nhánh phải cầu Tăng Long và DATP 3 thuộc cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu giai đoạn 1. Dự án mở rộng Quốc lộ 50 đạt khoảng 98% khối lượng, dự kiến hoàn thành toàn bộ trong tháng 12/2026.
Dẫu vậy, khó khăn trên công trường vẫn hiện hữu. Biến động giá nhiên liệu làm tăng chi phí vật liệu, vận hành thiết bị và nhân công, ảnh hưởng đến khả năng huy động nguồn lực của nhà thầu. Riêng đá xây dựng, nhu cầu còn lại của các dự án khoảng 0,9 triệu m³, chủ yếu là cấp phối đá dăm loại I Dmax25. Bên cạnh đó, mưa lớn trong quý II và các tháng 9, 10 gây gián đoạn thi công thảm nhựa; việc bàn giao mặt bằng tại một số địa phương còn chậm.
Tại TP.HCM yêu cầu tiếp tục điều chuyển linh hoạt vốn từ dự án chậm sang dự án có tiến độ tốt, đồng thời áp dụng cơ chế cảnh báo “thẻ vàng”, “thẻ đỏ” gắn với đánh giá KPI người đứng đầu tiếp tục được thực hiện. Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM cũng đã cụ thể hóa việc đánh giá hiệu quả công việc đến các phòng, ban và ban điều hành dự án, trong đó kết quả giải ngân là một nội dung quan trọng.
Yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành tỷ lệ giải ngân theo kế hoạch, mà còn bảo đảm xây nên những công trình sớm phát huy hiệu quả đầu tư.
