Tái định cư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam qua Huế: Nơi cần vốn, nơi... nhường vốn

0:00 / 0:00
0:00

(BĐT) - Với mục tiêu hoàn thành toàn tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam vào năm 2035, các địa phương trên cả nước đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng (GPMB). Giai đoạn xây dựng các khu tái định cư (TĐC) chủ yếu từ cuối năm 2025 đến hết năm 2026 nhằm bảo đảm tiến độ bàn giao mặt bằng từ quý III/2027. Tại TP. Huế, nhiều khu TĐC đang được triển khai theo kế hoạch, nhưng cũng có khu TĐC vẫn chưa được bàn giao mốc giới.

Nhiều khu tái định cư đang được xây dựng phục vụ giải phóng mặt bằng Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam qua TP. Huế. Ảnh: Hà Minh
Nhiều khu tái định cư đang được xây dựng phục vụ giải phóng mặt bằng Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam qua TP. Huế. Ảnh: Hà Minh

Nơi vượt khối lượng

Trên địa bàn TP. Huế hiện có 33 dự án hạ tầng đã và đang được triển khai thực hiện để phục vụ Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam với kinh phí khoảng 1.807 tỷ đồng, gồm 22 khu TĐC, 6 khu nghĩa trang, 4 trường học và 1 dự án chợ kết hợp TĐC.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng (QLDA ĐTXD) khu vực 1 TP. Huế cho biết, 4 dự án hạ tầng kỹ thuật tái định cư tại khu đô thị mới An Vân Dương và khu vực trung tâm Thành phố đã được khởi công từ năm 2025, với quy mô từ 2,35 ha đến gần 8 ha, bố trí hơn 460 lô đất. Hiện khối lượng thi công đạt từ 20% đến 67% giá trị hợp đồng.

Cụ thể, khu TĐC 06 đạt khoảng 67% giá trị hợp đồng, khu OTT 24 đạt khoảng 30%, khu OTT 30 - SN5 đạt khoảng 25% và khu Thạch Căn đạt khoảng 20%. Các hạng mục chủ yếu gồm san nền, đắp đất, thi công hệ thống thoát nước, gia cố nền đất yếu. Nhiều dự án dự kiến có thể bàn giao các lô đất ngay trong quý II/2026.

Ông Nguyễn Trần Nhật Tuấn, Giám đốc Ban QLDA ĐTXD khu vực 1 thông tin, các dự án được đẩy nhanh triển khai ngay từ khi khởi công nên có khoảng thời gian việc bố trí vốn không theo kịp tiến độ thi công (từ tháng 12/2025 đến tháng 4/2026) do vốn bố trí năm 2025 đã giải ngân hết, trong khi nguồn vốn năm 2026 bao gồm chi phí GPMB và thanh toán cho nhà thầu chưa được bố trí. Trên tinh thần khẩn trương vì dự án trọng điểm quốc gia, Chủ đầu tư và nhà thầu vẫn tổ chức thi công bình thường. Hiện vốn năm 2026 đã được bố trí đầy đủ.

Tại Ban QLDA ĐTXD khu vực 2, hiện 14/14 dự án hạ tầng TĐC và nghĩa trang đã được khởi công, đạt khối lượng từ 13% đến 32%. Khó khăn lớn nhất của đơn vị là thiếu nguồn vốn, đặc biệt là kinh phí chi trả đền bù GPMB. Bên cạnh đó, nhiều hạng mục thi công vượt khối lượng nhưng chưa thể thanh toán.

Đối với Ban Quản lý Khu kinh tế, công nghiệp TP. Huế, chủ đầu tư Khu TĐC Lộc Tiến (giai đoạn 2) quy mô 12,65 ha, khu TĐC này có 238 lô đất tái định cư với tổng mức đầu tư 251 tỷ đồng, đang được tổ chức thi công đồng bộ dù giá vật liệu xây dựng tăng đột biến gây khó khăn cho các nhà thầu thi công.

Theo UBND TP. Huế, tổng nhu cầu vốn năm 2026 cho Dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trên địa bàn lên tới hơn 5.240 tỷ đồng, trong đó khoảng 1.164 tỷ đồng dành cho xây dựng hạ tầng kỹ thuật và hơn 4.076 tỷ đồng phục vụ công tác GPMB. Để kịp thời có nguồn chi trả bồi thường và quyết toán khối lượng, thời gian qua, Thành phố đã đề nghị Bộ Xây dựng bố trí nguồn vốn để các ban QLDA thực hiện liên tục, bảo đảm tiến độ, kế hoạch đề ra.

Nơi… nhường vốn

Trong khi các chủ đầu tư nêu trên thuận lợi triển khai các dự án TĐC thì Ban QLDA ĐTXD khu vực 3 đang gặp vướng mắc về bàn giao mặt bằng dẫn đến nguy cơ kéo dài tiến độ hoàn thành. Ban QLDA ĐTXD khu vực 3 được giao làm chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật 5 khu TĐC với kinh phí đầu tư khoảng 362 tỷ đồng. Ban đã hoàn thành cắm 286 mốc sơ bộ, bàn giao các mốc cho địa phương quản lý. Tuy nhiên, đến nay, công tác bồi thường, hỗ trợ, TĐC, di dời công trình hạ tầng kỹ thuật chưa được triển khai do chủ đầu tư Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam (Ban QLDA Thăng Long, Bộ Xây dựng) chưa bàn giao hồ sơ mốc giới và cọc GPMB cho địa phương.

Ông Trần Viết Tú, Phó Giám đốc Ban QLDA ĐTXD khu vực 3 thông tin, theo kế hoạch vốn ngân sách trung ương năm 2026, Ban được phân bổ hơn 1.558 tỷ đồng để thực hiện công tác bồi thường, GPMB và xây dựng các khu TĐC. Trong đó, nguồn vốn dành cho công tác bồi thường, GPMB là 1.381 tỷ đồng; vốn xây dựng các khu TĐC, nghĩa trang và chợ kết hợp TĐC là 177,6 tỷ đồng.

Theo nội dung Công văn ngày 8/5/2026, Ban QLDA Thăng Long dự kiến đến quý III/2027 mới bàn giao hồ sơ và cọc GPMB cho địa phương dẫn đến công tác bồi thường, hỗ trợ, TĐC, di dời công trình hạ tầng kỹ thuật năm 2026 chưa thực hiện được. Vì vậy, Ban QLDA ĐTXD khu vực 3 đã có văn bản gửi lãnh đạo UBND Thành phố, Sở Xây dựng TP. Huế đề nghị điều chỉnh giảm kế hoạch vốn thực hiện công tác bồi thường, GPMB của Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua phía Nam Thành phố là 1.381 tỷ đồng. Việc xin giảm kế hoạch vốn nhằm tránh lãng phí nguồn lực, đồng thời kịp thời bố trí cho các dự án cấp thiết khác.

Kết nối đầu tư