 |
| Giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đến hết ngày 30/4/2026 là 144.282,9 tỷ đồng, đạt 14,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Ảnh: Song Lê |
Số vốn giải ngân tăng, nhưng áp lực còn rất lớn
Theo Bộ Tài chính, tổng hợp chung tổng kế hoạch giao năm 2026 đến thời điểm báo cáo gồm kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, kế hoạch vốn cân đối địa phương giao tăng, kế hoạch các năm trước chuyển sang là 1,106 triệu tỷ đồng.
Đến hết tháng 4/2026, các bộ, cơ quan trung ương, địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn năm 2026 chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án là 980,55 nghìn tỷ đồng. Số vốn chưa phân bổ chi tiết là 46,218 nghìn tỷ đồng của 14 bộ, cơ quan trung ương và 17 địa phương. Nguyên nhân chưa phân bổ là do các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục đầu tư dẫn tới chưa bảo đảm điều kiện bố trí kế hoạch vốn cho dự án. Một số bộ, cơ quan đề xuất điều chỉnh giảm kế hoạch vốn để điều chuyển cho bộ, ngành, địa phương có nhu cầu sử dụng.
Về giải ngân vốn kế hoạch năm 2026, tính đến hết ngày 30/4/2026, đã giải ngân 144,282 nghìn tỷ đồng, đạt 14,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, so với cùng kỳ năm 2025, tăng 12,6 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối, nhưng về tỷ lệ thấp hơn 1,7% do kế hoạch vốn năm 2026 cao hơn năm 2025 tới 22,7%, đồng thời thời gian nghỉ lễ kéo dài vào cuối tháng 4 cũng tạm thời làm chậm tiến độ thi công và giải ngân. Bên cạnh đó, trong 4 tháng, cả nước giải ngân được hơn 12,588 nghìn tỷ đồng vốn kế hoạch năm trước kéo dài sang năm 2026, đạt 15,7% kế hoạch.
Số liệu của Bộ Tài chính cũng cho thấy sự chênh lệch lớn về tỷ lệ giải ngân kế hoạch vốn năm 2026 của các bộ, cơ quan, địa phương. Đến hết ngày 30/4/2026, so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, có 8 bộ, cơ quan trung ương và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân của cả nước trở lên. Một số địa phương có kế hoạch vốn lớn và đạt tỷ lệ giải ngân cao như: Hà Nội giải ngân 28,7% trên kế hoạch vốn 125,93 nghìn tỷ đồng, Hải Phòng đạt 28,9% trên 38,756 nghìn tỷ đồng, Quảng Ninh đạt 23,8% trên kế hoạch vốn 20,543 nghìn tỷ đồng… Tuy nhiên, vẫn còn 27 bộ, cơ quan trung ương và 18 địa phương dưới bình quân chung, trong đó có 14 bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1% và chưa giải ngân.
Theo phản ánh của nhiều bộ, cơ quan, địa phương, tiến độ giải ngân đầu tư công bị ảnh hưởng vì một số khó khăn, vướng mắc về nguồn nguyên vật liệu; giải phóng mặt bằng; công tác xây dựng, phân bổ kế hoạch và triển khai thủ tục đầu tư dự án, công tác cán bộ, thể chế.
Đơn cử, theo Bộ Xây dựng, hàng loạt dự án đang gặp vướng mắc về nguồn cung vật liệu đá, mỏ đất, cát xây dựng, hay biến động giá vật liệu xây dựng như Dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14E đoạn Km15+270 - Km89+700, tỉnh Quảng Nam; Dự án Đường Hồ Chí Minh đoạn Chơn Thành - Đức Hòa; Dự án thành phần 2 thuộc Dự án Cao tốc Khánh hòa - Buôn Ma Thuột (giai đoạn 1); Dự án Tuyến nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai với cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ; Dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 28B qua tỉnh Bình Thuận và tỉnh lâm Đồng; Dự án Đầu tư xây dựng mở rộng đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Cam Lộ - La Sơn… Rất nhiều dự án còn vướng giải phóng mặt bằng như Dự án Đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh đoạn Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn; Dự án Đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất - Gò Quao - Vĩnh Thuận; Dự án Đầu tư xây dựng mở rộng đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Cam Lộ - La Sơn…
Xử lý nhanh vướng mắc, siết kỷ luật kỷ cương
Tại Hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 tổ chức ngày 24/4/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh giải ngân đầu tư công là nhiệm vụ chính trị rất quan trọng của năm 2026 và cả nhiệm kỳ, là công cụ điều hành vĩ mô, là động lực quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Trên cơ sở đó, Thủ tướng đã chỉ đạo các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, cụ thể để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Thủ tướng cũng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh giải ngân, bảo đảm giải ngân 100% vốn được giao, phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026.
Sau kết quả 4 tháng, Bộ Tài chính nhấn mạnh, để phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch Thủ tướng giao, các bộ, cơ quan, địa phương cần nghiêm túc rút kinh nghiệm, khắc phục tồn tại, hạn chế đã được nhận diện trong quá trình thực hiện dự án, áp dụng bài học kinh nghiệm của các bộ, cơ quan, địa phương giải ngân tốt, triển khai thực hiện các giải pháp đột phá, mạnh mẽ, quyết liệt hơn nữa. Trong đó, Bộ Tài chính lưu ý khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, phân bổ ngay kế hoạch vốn năm 2026 đã được giao nhưng chưa phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án. Đến hết ngày 10/5/2026, đơn vị nào chưa phân bổ thì yêu cầu báo cáo rõ lý do, nguyên nhân, trách nhiệm tập thể, cá nhân, gửi Bộ Tài chính trước ngày 15/5/2026 để tổng hợp, đề xuất báo cáo cấp thẩm quyền xử lý số vốn chưa phân bổ theo quy định…
Về nguyên vật liệu, Chủ tịch UBND cấp tỉnh khẩn trương chỉ đạo rà soát hoàn thành ngay trong quý II/2026 quy hoạch các mỏ để bảo đảm đủ nguyên vật liệu cho các dự án đầu tư, nhất là đầu tư công; Bộ Xây dựng phối hợp với địa phương theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, dự báo biến động giá cả để kịp thời xử lý theo thẩm quyền; trước ngày 10/5/2026, có hướng dẫn cụ thể các bộ, cơ quan, địa phương về việc điều chỉnh hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo đơn giá cố định trong điều kiện biến động mạnh về giá vật liệu xây dựng…
Đối với công tác cán bộ, cần siết chặt kỷ luật, kỷ cương, kiên quyết xử lý nghiêm khắc các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, tổ chức, cá nhân cố tình gây khó khăn, cản trở, thiếu trách nhiệm làm chậm tiến độ phân bổ, điều chỉnh vốn, thực hiện dự án và giải ngân vốn đầu tư công… Bộ Tài chính cũng yêu cầu các đơn vị được giao vốn cần chủ động nhập đầy đủ dữ liệu số về tình hình giải ngân đầu tư công trên hệ thống thông tin của Bộ Tài chính theo đúng hướng dẫn và thời gian quy định để triển khai bộ công cụ KPI theo dõi, đánh giá giải ngân vốn đầu tư công.
Tại Hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, Thủ tướng đã giao Bộ Tài chính chủ trì, khẩn trương nghiên cứu xây dựng phương án chấm điểm KPI việc thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, báo cáo Thủ tướng trước ngày 15/5. Việc xây dựng bộ chỉ số KPI cho giải ngân vốn đầu tư công sẽ là công cụ để lượng hóa hiệu quả công việc, tạo cơ sở minh bạch cho đánh giá và xử lý trách nhiệm.
