 |
| Ảnh chỉ mang tính minh họa: Ảnh AI |
Y tế Việt Mỹ trên thị trường thầu
Cục Cảnh sát kinh tế (Bộ Công an) đang mở rộng điều tra vụ án “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, buôn lậu và nhận hối lộ” xảy ra tại ĐTYT Việt Mỹ và các đơn vị, địa phương có liên quan.
Theo cơ quan điều tra, hệ sinh thái của ĐTYT Việt Mỹ bao gồm các đơn vị như: Công ty TNHH ĐTYT Sao Kim, Công ty CP Dược phẩm Hoàng Mai…, chủ yếu kinh doanh thiết bị y tế và dược phẩm nhập khẩu phục vụ điều trị ung thư. Trong đó, các thiết bị trúng thầu chủ lực của ĐTYT Việt Mỹ là hệ thống máy gia tốc tuyến tính, hệ thống chụp cắt lớp vi tính mô phỏng, hệ thống thu nhận hình ảnh y học hạt nhân SPECT/CT, hệ thống Cyclotron, hệ thống chụp PET/CT…
Dữ liệu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, ĐTYT Việt Mỹ trúng nhiều gói thầu lớn tại nhiều bệnh viện lớn trong thời gian qua, với hình thức đấu thầu rộng rãi hay mua sắm trực tiếp trong trường hợp cấp bách…
Tại Bệnh viện K, tính riêng trong năm 2025, ĐTYT Việt Mỹ đã trúng 5 gói thầu mua thiết bị xạ trị, gia tốc và CT mô phỏng với tổng giá trị hàng trăm tỷ đồng như: Gói MS01-790 (giá trúng thầu 267,9 tỷ đồng, giảm 0,56% so với giá gói thầu); Gói MS01 (giá trúng thầu 126,5 tỷ đồng, giảm 0,39%); Gói MS02-790 (giá trúng thầu 126,5 tỷ đồng, giảm 0,39%); Gói MS03 (giá trúng thầu 50,2 tỷ đồng, giảm 1,57%); Gói số 1 tại cơ sở Tam Hiệp (giá trúng thầu 98,5 tỷ đồng, giảm 0,71%)… Trước đó, đơn vị này cũng độc quyền thực hiện các gói thầu bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa và thay thế linh kiện.
Tại Phú Thọ, tháng 4/2025, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ đã lựa chọn ĐTYT Việt Mỹ thực hiện Gói thầu số 1 Mua sắm hệ thống máy gia tốc tuyến tính đa mức năng lượng và hệ thống máy chụp cắt lớp vi tính mô phỏng phục vụ công tác chuyên môn với giá 144,5 tỷ đồng (giảm 0,69%). Đầu năm 2024, Việt Mỹ trúng gói thầu hệ thống SPECT/CT trị giá 25,25 tỷ đồng. Đơn vị này cũng thực hiện các gói thầu bảo trì trọn gói qua nhiều năm.
Tại Nghệ An, năm 2025, ĐTYT Việt Mỹ liên danh với Công ty TNHH Kỹ thuật và Thương mại Thành An trúng các gói thầu mua sắm thiết bị y tế trị giá hàng trăm tỷ đồng như: Gói thầu Cung cấp 4 hệ thống thiết bị với giá 291,068 tỷ đồng (giảm 0,66%); Gói thầu số 02 Mua sắm thiết bị y tế chuyên dùng với giá 291,068 tỷ đồng (giảm 0,66%). Với tư cách nhà thầu độc lập, Việt Mỹ còn trúng Gói thầu số 01 Mua sắm thiết bị chẩn đoán hình ảnh với giá 26,3 tỷ đồng (giảm 2,23%); Gói thầu Mua sắm máy Spect/CT với giá 23,5 tỷ đồng (trùng khớp giá gói thầu). Năm 2018, doanh nghiệp này từng ký hợp đồng liên doanh liên kết lắp đặt máy gia tốc xạ trị và CT mô phỏng (giá trúng thầu 227,969 tỷ đồng) tại Bệnh viện Ung Bướu Nghệ An với thời hạn 10 năm (bảo trì trọn gói 1 năm đầu tiên, hỗ trợ thay thế linh kiện, chi phí nhân công 9 năm tiếp theo).
Tại Quảng Ninh, Đắk Lắk, Huế, ĐTYT Việt Mỹ liên tục trúng các gói thầu quy mô lớn như Gói thầu số 11 tại Bệnh viện Bãi Cháy - tỉnh Quảng Ninh (hệ thống Cyclotron 199,8 tỷ đồng, giảm 0,1%); Gói thầu thiết bị xạ trị tại Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên với giá trị khoảng 127 tỷ đồng (khớp với giá dự toán); “cú đúp” gói thầu hệ thống chụp PET/CT (34 tỷ đồng) và hệ thống Cyclotron (150 tỷ đồng) tại TP. Huế đầu năm 2026…
Cần đánh giá toàn diện hiệu quả mua sắm
Sau khi khởi tố vụ án, động thái hậu kiểm tại các địa phương ghi nhận nhiều trạng thái khác nhau. Một số nơi như Hà Tĩnh, Ninh Bình, Đà Nẵng đã nhanh chóng chỉ đạo các sở, ngành rà soát, thống kê và báo cáo toàn bộ các gói thầu liên quan đến ĐTYT Việt Mỹ. Chẳng hạn tại Hà Tĩnh, Gói thầu 03.2/MSTB Mua sắm, lắp đặt thiết bị y tế thuộc Dự án Xây dựng khu xạ trị tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh trị giá 99,2 tỷ đồng (giảm 1% sau đấu thầu, ĐTYT Việt Mỹ trúng thầu cuối năm 2023) nằm trong diện rà soát. Tuy nhiên, nhiều địa phương khác - nơi Việt Mỹ từng trúng các gói thầu hàng trăm tỷ đồng - hiện vẫn chưa ghi nhận động thái rà soát tương tự.
Thực tế khảo sát cho thấy, phần lớn các gói thầu có sự xuất hiện của ĐTYT Việt Mỹ chỉ có 1 nhà thầu tham dự. Một số trường hợp có cạnh tranh thì đối thủ của Việt Mỹ thường bị loại tại vòng đánh giá kỹ thuật như Gói thầu số 1 Mua sắm Hệ thống gia tốc tuyến tính đa mức năng lượng tại Bệnh viện Đa khoa Bình Định (nay là Gia Lai), mời thầu tháng 8/2023.
Dù vậy cũng có gói thầu ĐTYT Việt Mỹ bị loại do không làm rõ thông số kỹ thuật của hàng hóa chào thầu như tại Phần 001 Hệ thống chụp cộng hưởng từ ≥ 1.5 Tesla thuộc Gói 1 Mua sắm hệ thống cộng hưởng từ của Bệnh viện Bạch Mai, mở thầu cuối năm 2025. Tuy nhiên, những trường hợp như thế rất ít xảy ra.
Theo chuyên gia đấu thầu, yêu cầu hậu kiểm đối với các gói thầu giá trị lớn cần được quan tâm. Việc hậu kiểm không dừng lại ở việc “đếm số gói thầu” hay kiểm tra thủ tục lựa chọn nhà thầu trên hồ sơ giấy tờ, mà phạm vi hậu kiểm cần được mở rộng toàn diện đối với hiệu quả mua sắm, từ quá trình hình thành giá gói thầu (tính khách quan của việc lấy báo giá tham khảo, vai trò của các đơn vị thẩm định giá, việc đối chiếu cấu hình/model/giá trúng thầu thiết bị tương đương với các bệnh viện khác), xây dựng hồ sơ mời thầu cho đến đánh giá toàn bộ vòng đời của thiết bị. Việc mở rộng và làm sâu sắc công tác hậu kiểm sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đấu thầu nói chung, mua sắm thiết bị y tế nói riêng, qua đó ngăn ngừa thất thoát ngân sách nhà nước và bảo vệ quyền lợi của bệnh nhân.
