(BĐT) - Theo nhiều ý kiến, công nghệ, thiết bị thi công xây dựng thường xuyên được thay đổi theo tiến bộ khoa học kỹ thuật và thường đi trước việc xây dựng, ban hành định mức xây dựng. Việc xây dựng, quản lý theo đơn giá, định mức xây dựng vì thế cần theo kịp công nghệ thi công và vật liệu xây dựng mới.
Việc xây dựng đơn giá, định mức phù hợp với trang thiết bị, công nghệ, vật liệu, vật tư mới giúp tiết kiệm thời gian, nâng cao hiệu quả kinh tế của dự án. Ảnh: Lê Hiếu

Việc xây dựng đơn giá, định mức phù hợp với trang thiết bị, công nghệ, vật liệu, vật tư mới giúp tiết kiệm thời gian, nâng cao hiệu quả kinh tế của dự án. Ảnh: Lê Hiếu

Là một doanh nghiệp xây dựng lớn, vừa là nhà thầu, vừa là chủ đầu tư của nhiều công trình, Công ty Fecon cho rằng, cần có cơ chế để khuyến khích ứng dụng công nghệ hiện đại vào xây dựng công trình. Công ty này kiến nghị cơ chế đột phá cho các dự án xây dựng bằng vốn ngân sách nhà nước được ứng dụng công nghệ, giải pháp thi công xây dựng hiện đại. Theo đó, nếu chứng minh được tính hiệu quả về kinh tế, tiến độ và chất lượng bền vững thì các dự án này không cần có định mức, thay vào đó là quản lý bằng tổng mức đầu tư. Đối với công nghệ thi công xây dựng hiện đại có thể ứng dụng trong các dự án mang tính chất đặc biệt, hoặc cấp thiết thì có thể áp dụng định mức và đơn giá của nước ngoài.

Theo Fecon, một số định mức, đơn giá áp dụng nhiều năm nay đã thể hiện sự bất cập trong thực tiễn, ngăn cản quá trình phát triển, bởi các công nghệ mới rất khó được áp dụng trong các dự án, công trình có sự tham gia vốn của Nhà nước. Công ty đề xuất chỉ áp dụng quy định về định mức đơn giá trong xây dựng tổng mức đầu tư phục vụ phê duyệt ngân sách dự án, không áp dụng trong quá trình triển khai đầu tư vì nhà thầu đã trải qua đấu thầu cạnh tranh, sòng phẳng.

Ở góc độ các công trình đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), ông Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ cho rằng, nhà đầu tư muốn ứng dụng tiến bộ công nghệ mới, đẩy nhanh tiến độ thi công, nâng cao chất lượng công trình. Ví dụ như làm tốt thì 8 - 10 năm mới phải trung tu, bình thường thì 5 năm, chi phí vận hành sau này sẽ rẻ hơn, nhưng ứng dụng công nghệ mới thì giá thành xây dựng có thể tăng. Vì thế, nên xem xét để có cơ chế xây dựng đơn giá, định mức làm sao khuyến khích áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ mới, nhất là những công nghệ lần đầu xất hiện ở nước ta vào đầu tư xây dựng.

Còn theo Bộ Giao thông vận tải (GTVT), về lâu dài, việc xây dựng, điều chỉnh để hoàn thiện hệ thống định mức xây dựng là cần thiết và đang được các bộ, ngành, địa phương thực hiện. Tuy nhiên, cần có thời gian, kinh phí và có dự án, công trình, hạng mục công trình có công nghệ xây dựng tương ứng để lập, điều chỉnh định mức xây dựng. Mặc dù đã có những hướng dẫn việc lập chi phí đối với hạng mục công việc chưa có định mức xây dựng hoặc đã có định mức được ban hành nhưng chưa phù hợp điều kiện thực tế của công trình, nhưng theo Bộ GTVT, việc thực hiện gặp nhiều khó khăn.

Tại Hội nghị tổng kết năm 2021 của Bộ Xây dựng diễn ra cuối tuần qua, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành lưu ý, định mức lạc hậu sẽ không khuyến khích được các đơn vị đầu tư trang thiết bị hiện đại. Nếu cho phép định mức phù hợp với trang thiết bị, công nghệ mới, vật liệu, vật tư mới thì có thể tiết kiệm thời gian, nâng cao hiệu quả kinh tế rất lớn. Phó Thủ tướng Lê Văn Thành chỉ đạo Bộ Xây dựng rà soát, điều chỉnh kịp thời các công cụ quản lý đầu tư xây dựng như định mức, tiêu chuẩn, chỉ số giá... phù hợp với thực tiễn hoạt động xây dựng nhằm khuyến khích, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong ngành xây dựng đổi mới thiết bị công nghệ, vật liệu xây dựng, biện pháp thi công...

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết, trong năm 2022 sẽ tiếp tục thực hiện việc rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống định mức xây dựng; rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật phục vụ xác định và quản lý chi phí duy trì các dịch vụ hạ tầng kỹ thuật đô thị. Bộ sẽ nghiên cứu đề xuất xây dựng hệ thống công cụ mới phục vụ việc xác định và quản lý chi phí. Theo đó, định hướng đề xuất cơ chế xác định chi phí thông qua hệ thống thông tin, giá cả của thị trường, không xác định trực tiếp từ hệ thống chỉ tiêu, định mức, đơn giá do Nhà nước công bố, ban hành như hiện nay.