Hình thành thị trường hạ tầng đường sắt đô thị tỷ đô: Mở cơ hội cho nhà thầu Việt

(BĐT) - Giai đoạn 2025 - 2030 mở thời cơ vàng cho đội ngũ nhà thầu thi công hạ tầng đường sắt khi hàng loạt dự án trọng điểm dự kiến được triển khai, hiện thực hóa giấc mơ làm chủ công nghệ xây dựng đường sắt của đội ngũ nhà thầu Việt Nam.

Ảnh: Lê Tiên
Ảnh: Lê Tiên

Ông Trần Văn Thi, Giám đốc Ban Quản lý dự án (QLDA) Mỹ Thuận cho biết, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án Tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ vừa được gửi Bộ Xây dựng. Theo đó, phương án tuyến đường sắt đi chung cầu đường bộ tại vị trí vượt sông Hậu có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 171.300 tỷ đồng; nếu xây cầu đường sắt tách biệt với cầu đường bộ, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 175.110 tỷ đồng.

Theo Ban QLDA Mỹ Thuận, tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ được nghiên cứu theo quy mô đường sắt điện khí hóa, vận chuyển hỗn hợp hành khách và hàng hóa. Giai đoạn 1 được đầu tư đường đơn, khổ ray 1.435 mm, tốc độ thiết kế tối đa 160 km/h đối với tàu khách và 120 km/h với tàu hàng. Toàn tuyến dự kiến có 12 ga và 3 depot tại An Bình, Tân Kiên và Cần Thơ. Ban QLDA Mỹ Thuận kiến nghị xây dựng tuyến đường sắt này bằng vốn đầu tư công.

Về tiến độ cụ thể, ông Thi cho biết, Dự án dự kiến được trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư vào tháng 8/2026; hoàn thành thiết kế kỹ thuật tổng thể và phê duyệt dự án trong quý I/2028, khởi công trong quý III/2028 và cơ bản hoàn thành xây dựng vào năm 2035.

Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ góp phần đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng trên hành lang kinh tế TP.HCM - Cần Thơ; giảm chi phí logistics, tái cơ cấu thị phần vận tải và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đây cũng là dự án mở ra cơ hội lớn cho các nhà thầu giao thông, đặc biệt là hạ tầng đường sắt cũng như nhà thầu cơ khí…

Trong khi đó, ông Phan Công Bằng, Trưởng ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM chia sẻ, đơn vị vừa báo cáo UBND Thành phố về việc giao nhiệm vụ chủ đầu tư và nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư dự án kéo dài Tuyến metro số 3 (Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ) kết nối với khu vực Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Lộ trình đầu tư dự án thuộc giai đoạn trung hạn 2026 - 2030 và 2031 - 2035. Bên cạnh đó, hàng loạt dự án đường sắt kết nối vào khu vực Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã được công bố như: đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, Dự án kéo dài tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính TP. Đồng Nai và sân bay Long Thành…

Trong đó, tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành với chiều dài 48 km hiện được Công ty CP Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh nghiên cứu đầu tư, dự kiến khởi công vào tháng 9/2026.

Tại Đồng Nai, dự án kéo dài metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) đến Trung tâm hành chính TP Đồng Nai và sân bay Long Thành đang được đẩy nhanh. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 60.261 tỷ đồng, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026 - 2029…

Theo ông Phan Công Bằng, giai đoạn 2025 - 2030, TP.HCM đặt mục tiêu hình thành đội ngũ nhà thầu nội có thể làm chủ hoàn toàn công tác thi công đường sắt đô thị. Bên cạnh đó, Thành phố cũng đang từng bước giảm sự phụ thuộc vào các đơn vị tư vấn nước ngoài thông qua yêu cầu liên danh, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân sự cho phía Việt Nam. “Ban thường xuyên tổ chức hội thảo, tọa đàm… với sự tham gia của đội ngũ tư vấn, nhà thầu thi công, hãng sản xuất thiết bị tiên tiến trên thế giới để thu hút sự quan tâm của các đơn vị này đối với những dự án metro sắp triển khai. Tuy nhiên, mục tiêu của TP.HCM là nội địa hóa cao độ dự án metro. Cụ thể, Thành phố sẽ tạo điều kiện để nhà thầu trong nước từng bước tham gia, làm chủ công nghệ. Trải qua dự án Metro số 1, sự tham gia của các nhà thầu phụ Việt Nam rất đáng ghi nhận. Đã đến thời điểm những nhà thầu này được trao cơ hội để sẵn sàng tham gia với vai trò lớn hơn, quan trọng hơn tại các dự án metro”, ông Bằng cho biết.

Là nhà đầu tư tuyến metro số 2, Công ty CP Địa ốc Đại Quang Minh cho biết, với lợi thế công nghiệp cơ khí của doanh nghiệp, đơn vị đã dồn nhiều công sức để đến tháng 4/2027 sẽ bắt đầu sản xuất các toa tàu tại khu liên hợp đường sắt thuộc các nhà máy cơ khí - nhôm, sản xuất các cấu kiện vỏ hầm TBM.

Mới đây, Liên danh Công ty CP Đầu tư & Xây dựng SGC - Công ty TNHH Thương mại & Xây dựng Trung Chính phối hợp cùng Công ty CP Bê tông Đường thủy đã hoàn thành 2 cọc khoan nhồi đầu tiên cho trụ P3 và trụ P4 của cầu đường sắt Cần Giờ. Đây là dự án hạ tầng lớn mà nhà đầu tư đã tin tưởng trao cơ hội cho các nhà thầu Việt Nam.

Kết nối đầu tư