 |
| Nhiều cơ sở y tế đã đầu tư hệ thống hạ tầng, thiết bị hiện đại đạt chuẩn quốc tế, đồng thời từng bước hoàn thiện hạ tầng số phục vụ quản lý và điều trị. Ảnh: Lê Tiên |
Bước chuyển mình mạnh mẽ
Giai đoạn 2024 - 2026 ghi nhận làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng y tế trên cả nước. Hàng loạt dự án bệnh viện quy mô lớn được khởi công, tái khởi động hoặc hoàn thành, từ tuyến Trung ương đến địa phương. Đặc biệt, việc đưa vào hoạt động các cơ sở mới của những bệnh viện đầu ngành không chỉ góp phần giảm tải cho trung tâm đô thị lớn, mà còn mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân, từng bước thu hẹp khoảng cách vùng miền trong chăm sóc sức khỏe.
Cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức là những ví dụ tiêu biểu. Được khởi công từ năm 2015, sau gần một thập kỷ hoang tàn, đến cuối năm 2023, vai trò chủ đầu tư của hai dự án được Bộ Y tế chuyển giao từ Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm sang Ban Quản lý dự án công trình y tế. Bước ngoặt quan trọng giúp hai đại dự án được khơi thông là việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 34 /NQ-CP ngày 13/2/2025, tạo hành lang pháp lý để tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về đầu tư xây dựng, mua sắm trang thiết bị và tổ chức thực hiện.
Ông Hoàng Cương, đại diện Ban Quản lý dự án công trình y tế chia sẻ: “Sau khi tiếp nhận vai trò chủ đầu tư, xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, Ban Quản lý dự án đã tập trung mọi nguồn lực, rà soát toàn diện dự án; khẩn trương hoàn thiện các thủ tục để có thể tổ chức thi công trở lại một cách đồng bộ và hiệu quả”.
Kết quả, chỉ sau 10 tháng tái khởi động, hai công trình với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng đã hoàn thành phần xây dựng và được khánh thành vào ngày 19/12/2025, cùng thời điểm cả nước đồng loạt khánh thành, khởi công 234 công trình hạ tầng trọng điểm.
Trước đó, vào dịp 19/8/2025, Bệnh viện Nhi Trung ương và Bệnh viện Phụ sản Trung ương cũng đã đưa cơ sở 2 tại xã Kiều Phú, TP. Hà Nội về đích với tổng mức đầu tư lần lượt là hơn 880 tỷ đồng và 950 tỷ đồng.
Nhiều công trình y tế lớn khác từng đình trệ trong nhiều năm cũng được tái khởi động, gấp rút triển khai như: Dự án Bệnh viện Nội tiết Trung ương TP.HCM được phê duyệt từ cuối tháng 10/2017 với tổng mức đầu tư 1.000 tỷ đồng; Dự án Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Trung ương Cần Thơ được phê duyệt từ tháng 7/2017 với tổng mức đầu tư 950 tỷ đồng; Dự án Đầu tư xây dựng Viện Pháp y Tâm thần Trung ương được phê duyệt năm 2016 với tổng mức đầu tư 249,892 tỷ đồng… Theo Bộ Y tế, tính đến ngày 31/1/2026, các dự án này hoàn thành giải ngân 100%.
Năm 2026, Bộ Y tế được Thủ tướng giao 2.704,893 tỷ đồng kế hoạch vốn (vốn trong nước là 2.183,763 tỷ đồng; vốn nước ngoài là 521,13 tỷ đồng), đến nay số vốn đã được phân bổ là 2.541,852 tỷ đồng (đạt 93,9%) cho 38 dự án chuyển tiếp giai đoạn 2021 - 2025. Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 dự kiến chi hơn 125 nghìn tỷ đồng, riêng giai đoạn 2026 - 2030 đầu tư 88.635 tỷ đồng. Mục tiêu là xây mới hàng trăm trạm y tế và sửa chữa, nâng cấp hơn 1.000 trạm y tế hiện có nhằm bảo đảm mạng lưới y tế cơ sở được củng cố toàn diện.
Song hành với không gian điều trị mới, hạ tầng kỹ thuật và công nghệ y tế cũng đang được đầu tư, nâng cấp đồng bộ. Nhiều cơ sở y tế đã đầu tư hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại, phòng mổ hybrid, trung tâm xét nghiệm đạt chuẩn quốc tế, đồng thời từng bước hoàn thiện hạ tầng số phục vụ quản lý và điều trị.
Hồ sơ bệnh án điện tử (EMR), hệ thống quản lý bệnh viện (HIS), kết nối chẩn đoán hình ảnh (PACS), kết nối liên thông dữ liệu, khám chữa bệnh từ xa hay thanh toán không dùng tiền mặt… không còn là chương trình thử nghiệm, mà đang dần trở thành cấu phần bắt buộc của hạ tầng y tế hiện đại. Khi công nghệ được tích hợp ngay từ khâu thiết kế và vận hành, hạ tầng y tế không chỉ mở rộng về lượng, mà còn nâng tầm về chất, giúp tối ưu chi phí và nâng cao trải nghiệm cho người bệnh.
Nâng tầm hạ tầng y tế Việt Nam
Một điểm nhấn quan trọng trong quá trình “thay áo mới” của hạ tầng y tế là sự thay đổi về cách huy động nguồn lực. Nhiều địa phương không còn chờ ngân sách trung ương, mà chủ động bố trí nguồn lực, quỹ đất, đẩy nhanh thủ tục đầu tư để hình thành các tổ hợp y tế - giáo dục - nghiên cứu, gắn bệnh viện với đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ.
Mới đây, Liên danh Bệnh viện Đại học Y Hà Nội - Tổng công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội (Handico) - Công ty CP Thiết bị và Truyền thông NGS khởi công Dự án Khu phức hợp y tế - chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại phường Hoàng Mai (TP. Hà Nội). Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến 16.093 tỷ đồng, phát triển theo mô hình bệnh viện thông minh, “bệnh viện xanh”, ứng dụng công nghệ cao và AI trong chẩn đoán, điều trị, quản trị vận hành bệnh viện và quản lý khu dưỡng cư. Giai đoạn 1 của Dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2028, hoàn thành toàn bộ vào năm 2030.
Với quy mô khoảng 2.600 giường, hệ thống đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của Đại học Y Hà Nội và 1.100 căn hộ cho người cao tuổi, Dự án được định hướng là hạt nhân công nghệ y tế của Thủ đô. Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, dự án này là minh chứng sinh động cho việc vận dụng hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù, cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học - công nghệ, phát triển kinh tế tư nhân, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Để thúc đẩy phát triển các mô hình cung cấp dịch vụ y tế kết hợp hiệu quả giữa các cơ sở y tế và cơ sở chăm sóc người cao tuổi với thu hút đầu tư tư nhân, bà Trần Thị Hiền (Ninh Bình), Chủ tịch HĐQT, Giám đốc Công ty CP Xây dựng và Phát triển Hạ tầng Kỹ thuật Hà Nam cho rằng, cần có chính sách hấp dẫn hơn nữa về đất đai, mặt bằng, tài chính thông qua ưu đãi tín dụng, hỗ trợ lãi suất, thuế thu nhập doanh nghiệp...
Hạ tầng y tế Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá với kỳ vọng quá trình “thay áo mới” sẽ đem lại những thành quả to lớn hơn khi đi kèm cải cách thủ tục, nâng cao hiệu quả đầu tư và bảo đảm sự đồng bộ giữa xây dựng, trang thiết bị, nhân lực và cơ chế vận hành.
Từ những công trình hiện đại, những mô hình mới đang hình thành có thể thấy một thông điệp rõ ràng là đầu tư cho hạ tầng y tế không chỉ chăm lo cho hôm nay, mà còn đặt nền móng cho tương lai khi người dân được kéo dài tuổi thọ và có chất lượng sống tốt hơn.
