 |
| Dư địa để các nhà băng tiếp tục đồng hành, chia sẻ gánh nặng tài chính với người vay vốn vẫn còn rất lớn. Ảnh: Bảo Tín |
Chênh lệch lợi nhuận và chi phí vốn
Theo số liệu Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), 27 ngân hàng thương mại có tổng vốn điều lệ khoảng 922.000 tỷ đồng, với tỷ suất lợi nhuận trên vốn điều lệ dao động từ 19,7–28,2%/năm. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp địa ốc vẫn chịu áp lực chi phí vốn cao, khó tiếp cận tín dụng do điều kiện cho vay và định giá tài sản thế chấp còn thận trọng.
Dù Ngân hàng Nhà nước đã triển khai các giải pháp điều hành nhằm hỗ trợ tín dụng, tình trạng thiếu hụt dòng tiền vẫn gây sức ép lên hoạt động đầu tư, phát triển dự án và thanh khoản thị trường bất động sản.
Ngày 19/10/2026, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn chủ trì cuộc họp với các tổ chức tín dụng, yêu cầu giảm lãi suất huy động và cho vay. Theo nội dung được nêu, các ngân hàng được yêu cầu giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm đối với lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời giảm 1,5–2 điểm phần trăm/năm lãi suất cho vay, áp dụng cả với khoản vay mới và dư nợ hiện hữu.
Đánh giá về động thái này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, đánh giá việc yêu cầu các tổ chức tín dụng chia sẻ lợi nhuận với người vay là động thái đáng chú ý. Theo ông, với mức lợi nhuận cao của hệ thống ngân hàng, vẫn còn dư địa để các nhà băng chia sẻ khó khăn tài chính với doanh nghiệp và người dân.
Tuy nhiên, điều quan trọng là chủ trương giảm lãi suất phải được triển khai thực chất, giúp người vay tiếp cận được nguồn vốn với chi phí hợp lý, thay vì chỉ dừng ở các cam kết điều hành.
Khơi thông dòng vốn, mở rộng cơ hội mua nhà
HoREA kiến nghị Ngân hàng Nhà nước tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện chủ trương giảm lãi suất cho vay. Hiệp hội cũng đề xuất mở rộng khả năng tiếp cận gói tín dụng 153.000 tỷ đồng cho người mua nhà ở thương mại giá phù hợp, với lãi suất thấp hơn 1,5–2 điểm phần trăm so với lãi suất cho vay bình quân của nhóm ngân hàng Big 4, tương tự chính sách dành cho người mua nhà ở xã hội.
Theo chuyên gia tài chính – bất động sản Nguyễn Phạm Hữu Hậu, tình trạng đứt gãy dòng vốn không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp phát triển dự án mà còn làm suy giảm thanh khoản trên thị trường thứ cấp. Việc lãi suất huy động giảm nhưng lãi suất cho vay trung và dài hạn đối với bất động sản chưa giảm tương ứng có thể liên quan đến áp lực dự phòng rủi ro và tâm lý thận trọng trước nguy cơ nợ xấu.
Do đó, cần cơ chế điều hành linh hoạt, minh bạch, bảo đảm dòng vốn được phân bổ hiệu quả, đồng thời hạn chế những chi phí trung gian không cần thiết.
Ở góc độ chính sách tín dụng, HoREA đề nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước xem xét mở rộng cơ chế không tính dư nợ một số khoản vay vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đối với các dự án nhà ở cho thuê, nhà ở thương mại giá phù hợp và một số dự án khu công nghiệp trọng điểm theo đề xuất của địa phương.
Ông Lê Hoàng Châu cho rằng việc cấp tín dụng cần dựa trên phân loại rủi ro của từng dự án, thay vì mặc định toàn bộ lĩnh vực bất động sản thuộc nhóm rủi ro cao. Cách tiếp cận này vừa giúp bảo đảm an toàn hệ thống tín dụng, vừa tạo điều kiện đưa vốn vào những dự án có tính khả thi và đáp ứng nhu cầu thực của thị trường.
Giảm lãi suất thực chất, mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng và phân bổ vốn theo mức độ rủi ro là những giải pháp cần được triển khai đồng bộ. Qua đó, doanh nghiệp có thêm điều kiện phục hồi hoạt động, người dân tăng cơ hội an cư và thị trường bất động sản có thể phát triển theo hướng bền vững hơn.
