 |
| Ảnh minh họa (Ảnh: Nhã Chi) |
Trong thời gian qua, nhiều hiệp hội, nhà thầu xây dựng liên tục phản ánh về vướng mắc liên quan định mức xây dựng do thiếu công cụ định mức dự toán công tác xây dựng, một số định mức đã ban hành chưa phù hợp với thực tế, lạc hậu so với công nghệ xây dựng mới. Về hệ thống giá xây dựng, các chỉ tiêu suất vốn đầu tư, giá tổng hợp bộ phận kết cấu công trình chưa đầy đủ; giá vật liệu, nhân công, máy thi công tại nhiều địa phương chưa phản ánh đúng diễn biến thị trường. Do không có dữ liệu cập nhật, chủ đầu tư khó tính đúng, tính đủ chi phí, đặc biệt với các dự án có biến động giá lớn.
Về phía cơ quan quản lý nhà nước, theo Bộ Xây dựng, Nghị định 10/2021/NĐ-CP đã quy định đầy đủ các nội dung về trách nhiệm, thẩm quyền cho các bộ, UBND cấp tỉnh, chủ đầu tư trong việc tổ chức xây dựng, ban hành định mức xây dựng; đồng thời ban hành quy định về quy trình, thời gian rà soát, cập nhật hệ thống định mức xây dựng. Tuy nhiên, trong thực tiễn vẫn còn vướng mắc trong tổ chức thực hiện.
Từ thực tiễn này, Bộ Xây dựng cho biết, Dự thảo Nghị định tập trung sửa đổi nội dung các điều khoản quy định về phạm vi, trách nhiệm quản lý định mức của Bộ Xây dựng, các bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành, UBND cấp tỉnh theo hướng phân định rõ phạm vi, trách nhiệm cụ thể, quy định chế tài ràng buộc và phương pháp triển khai thuận tiện để tháo gỡ các vướng mắc trong công tác tổ chức xây dựng, ban hành hệ thống định mức xây dựng. Theo đó, Dự thảo Nghị định quy định Bộ Xây dựng là cơ quan chủ trì, đầu mối, thống nhất kế hoạch rà soát tổng thể trên cơ sở đề xuất của các bộ, UBND cấp tỉnh và phân công tổ chức thực hiện theo phạm vi, trách nhiệm của từng bộ, địa phương. Bên cạnh đó, quy định rõ vai trò trách nhiệm của chủ đầu tư các dự án đầu tư công và những chủ thể khác có liên quan trong việc tổ chức khảo sát, xây dựng định mức công trình phục vụ công tác rà soát, cập nhật định mức của cơ quan quản lý nhà nước.
Về giá xây dựng, Dự thảo Nghị định bổ sung quy định chủ đầu tư căn cứ vào thiết kế, tham khảo, sử dụng hệ thống giá xây dựng do cơ quan nhà nước ban hành, công bố và báo giá của đơn vị thi công, nhà sản xuất, nhà cung cấp hoặc theo giá, suất chi phí tương tự ở các công trình đã thực hiện để lập tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng phù hợp với yêu cầu kỹ thuật, điều kiện thi công, biện pháp thi công và kế hoạch thực hiện cụ thể của công trình. Trường hợp không đủ cơ sở xác định chi phí theo giá, dữ liệu nêu trên thì được tham khảo, sử dụng giá, dữ liệu chi phí của các công trình, dự án đã thực hiện hoặc đang thực hiện ở nước ngoài để xác định chi phí. Đối với các dự án có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp, sử dụng công nghệ mới chưa phổ biến ở Việt Nam thì người quyết định đầu tư được thành lập ban đơn giá xây dựng công trình để xác định đơn giá các công tác xây dựng đặc thù áp dụng cho dự án.
Theo một số ý kiến, việc Dự thảo Nghị định cho phép tham khảo, sử dụng giá, dữ liệu chi phí của các công trình, dự án đã thực hiện hoặc đang thực hiện ở nước ngoài để xác định chi phí đầu tư xây dựng đối với dự án mới xuất hiện tại Việt Nam có thể tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn thiếu dữ liệu giá, chi phí trong lập và quản lý chi phí.
Đồng thời, Dự thảo Nghị định bổ sung chi phí dự phòng rủi ro trong chi phí dự phòng của tổng mức đầu tư cho các phát sinh không lường trước được trong quá trình thực hiện dự án, ví dụ các sự kiện được coi là bất khả kháng, hoàn cảnh thay đổi. Quy định này sẽ giúp thuận tiện hơn trong quản lý, giảm bớt thời gian, đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án do không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh dự án, nhất là đối với các dự án có quy mô lớn, trải dài qua nhiều địa hình, sử dụng công nghệ mới, thời gian thực hiện kéo dài.
Dự thảo Nghị định tiếp tục khẳng định vai trò lớn của chủ đầu tư trong công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Trong các thông báo giá vật liệu xây dựng mới nhất, các Sở Xây dựng yêu cầu đối với một số loại vật liệu trong từng thời điểm có biến động lớn, thay đổi liên tục trong thời gian ngắn, chủ đầu tư cần chủ động cập nhật giá phù hợp với thị trường theo quy định hiện hành về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình, bảo đảm tiến độ thi công và kịp thời phản ánh thông tin về Sở Xây dựng.
