 |
| Ảnh chỉ mang tính minh họa: Ảnh AI |
Nhu cầu vốn hàng trăm nghìn tỷ đồng
Ngày 7/10/2026, EVNNPT chính thức mời các ngân hàng tham gia chào cạnh tranh thu xếp vốn cho 8 dự án truyền tải điện trọng điểm. Tổng nhu cầu vốn vay lên tới 200,9 triệu EUR, tương đương 6.159 tỷ đồng.
Đợt gọi vốn này nối tiếp chuỗi kế hoạch huy động tài chính dồn dập của EVNNPT kể từ giữa năm 2026. Trước đó vào tháng 9/2026, EVNNPT thông báo mời các ngân hàng tham gia chào hàng cạnh tranh thu xếp hơn 800 tỷ đồng vốn vay cho 4 dự án truyền tải điện. Xa hơn, vào tháng 6/2026, EVNNPT cũng tìm kiếm đối tác thu xếp vốn hơn 700 tỷ đồng cho 3 dự án truyền tải điện khác.
Theo EVNNPT, để thực hiện các mục tiêu của Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, từ nay đến năm 2030, Tổng công ty dự kiến cần vay khoảng 204.000 tỷ đồng để triển khai khoảng 220 dự án lưới điện truyền tải.
Quy mô nhu cầu vốn như trên cho thấy áp lực tài chính rất lớn đối với EVNNPT. Theo số liệu từ Dự thảo Tính toán điều chỉnh Quy hoạch điện VIII đang được Bộ Công Thương lấy ý kiến, nhu cầu vốn đầu tư lưới điện truyền tải giai đoạn 2025 - 2030 bình quân khoảng 78.000 tỷ đồng/năm. Trong khi đó, khả năng huy động vốn đầu tư thuần hằng năm của EVNNPT khoảng 13.000 tỷ đồng, đồng nghĩa nhu cầu thực tế cao gấp khoảng 6 lần năng lực thu xếp hiện hữu.
Khoảng cách chênh lệch này không chỉ tạo áp lực lớn đối với việc cân đối nguồn vốn và triển khai đồng thời các dự án, mà còn đặt ra yêu cầu đa dạng hóa nguồn lực đầu tư và ưu tiên các công trình cấp bách, có vai trò giải tỏa công suất nguồn điện và bảo đảm cung cấp điện.
Bên cạnh áp lực về vốn, nhiều dự án lưới điện truyền tải đang gặp khó khăn do vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai, điều kiện thi công... Trong báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ mới đây, Bộ Công Thương đã đưa ra cảnh báo nguy cơ thiếu điện giai đoạn 2027 - 2030, trong bối cảnh nhiều dự án điện chậm tiến độ xuất phát từ nguyên nhân trên. Điều này khiến yêu cầu tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư lưới điện trở nên cấp thiết, bởi chậm trễ ở khâu truyền tải có thể ảnh hưởng đến khả năng đưa nguồn điện đến các khu vực có nhu cầu.
Hướng nào giải bài toán vốn?
Để đáp ứng nhu cầu tài chính lớn, EVNNPT cho biết đang tích cực tìm kiếm và linh hoạt kết hợp đa dạng các kênh huy động, bao gồm nguồn vốn vay hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vốn vay thương mại quốc tế, vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam và vốn vay thương mại trong nước.
Mới đây, EVNNPT đã ký kết với Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) các khoản vay trực tiếp cho 3 dự án lưới điện với tổng giá trị 67 triệu EUR. Đáng chú ý, EVNNPT đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề xuất khoản vay REACH 1 cho Dự án Đường dây 500 kV Krông Buk - Tây Ninh 1 với giá trị khoảng 270,3 triệu EUR và 48,7 triệu USD. Tổng công ty hiện tiếp tục làm việc với nhiều tổ chức tài chính quốc tế khác.
Theo ông Phan Xuân Dương - chuyên gia trong lĩnh năng lượng tại Việt Nam, việc kết hợp các nguồn vốn trong nước và quốc tế là hướng đi phù hợp trong bối cảnh nhu cầu đầu tư lưới điện truyền tải lớn. Dẫu vậy, khả năng thu xếp vốn còn phụ thuộc vào điều kiện vay, yêu cầu của bên cho vay và tiến độ chuẩn bị dự án. Do đó, việc chủ động phương án tài chính, hoàn thiện hồ sơ dự án và bảo đảm khả năng triển khai thực tế là những yếu tố cần được chú trọng.
Nhìn từ diễn tiến triển khai các dự án lưới điện truyền tải, ông Phan Xuân Dương cho rằng, tiến độ các dự án lưới điện không chỉ phụ thuộc vào năng lực thi công mà còn chịu tác động từ công tác bàn giao mặt bằng, hoàn thiện thủ tục, bố trí nguồn vốn và sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.
Để hóa giải nút thắt mặt bằng và thủ tục đất đai, ông Dương kiến nghị cần quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, nhất là địa phương. Với các dự án có nguy cơ chậm tiến độ, chủ đầu tư cần rà soát lại đường găng, cập nhật kế hoạch thi công, ấn định thời hạn xử lý từng vướng mắc và thường xuyên kiểm tra tại hiện trường.
Đồng tình quan điểm trên, ông Bùi Quốc Hùng - Phó Cục trưởng Cục Điện lực thuộc Bộ Công Thương nhấn mạnh, một trong những giải pháp trọng tâm mà Bộ đang chỉ đạo là gắn chặt trách nhiệm với các địa phương, nhất là trong vấn đề liên quan đến mặt bằng. Bộ Công Thương kiến nghị Chính phủ có giải pháp đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các dự án đã có trong quy hoạch và trong kế hoạch thực hiện quy hoạch.
