 |
| Hàng loạt dự án kết cấu hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị, công nghiệp được tăng tốc triển khai trong nửa cuối năm kéo theo nhu cầu rất lớn về vật liệu xây dựng. Ảnh: Song Lê |
Giá vật liệu tiếp tục xu hướng tăng
Theo Báo cáo giá thị trường quý II/2026 của Bộ Tài chính, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tiếp tục có mức tăng cao trong rổ CPI. Bình quân 6 tháng đầu năm 2026, chỉ số giá của nhóm này tăng 6,72% so với cùng kỳ năm trước, đóng góp đáng kể vào mức tăng CPI chung. Riêng trong quý II/2026, chỉ số giá nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 7,77% so với cùng kỳ năm 2025.
Báo cáo cho biết, giá thép xây dựng tăng do nhu cầu tiêu thụ phục hồi cùng với hoạt động xây dựng và đầu tư công khởi sắc. Cụ thể, giá thép bình quân trong quý II khoảng 16.575 đồng/kg, tăng 5,55% so với quý I và tăng 9,42% so với cùng kỳ năm trước. Dù giá bình quân tháng 6 giảm nhẹ so với tháng 5, mặt bằng giá vẫn cao hơn đáng kể so với đầu năm. Giá xi măng, cát xây dựng cũng có xu hướng tăng tại nhiều khu vực, trong khi chi phí nhiên liệu và vận tải tiếp tục tạo áp lực lên giá thành vật liệu.
Theo công bố giá của các Sở Xây dựng TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Cần Thơ, An Giang và Vĩnh Long, nhiều loại vật liệu như thép xây dựng, cát bê tông, cát san lấp, đá xây dựng... đã điều chỉnh tăng so với các kỳ công bố trước. Mức tăng không đồng đều giữa các địa phương, song xu hướng chung là mặt bằng giá đã nhích lên cùng với nhu cầu xây dựng và đầu tư công gia tăng.
Trong đó, nhóm vật liệu cát và đá tiếp tục là hai nhóm được nhiều nhà thầu theo dõi sát nhất. Đây là các loại vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong các công trình giao thông và hạ tầng kỹ thuật nhưng khả năng mở rộng nguồn cung trong ngắn hạn còn hạn chế. Trong khi đó, giá thép sau giai đoạn tương đối ổn định bắt đầu tăng trở lại, tạo thêm áp lực đối với chi phí xây lắp của các dự án có khối lượng kết cấu bê tông cốt thép lớn.
Ông Thân Anh Tuấn, Giám đốc Ban Điều hành Trường Sơn 3, đơn vị đang thi công một số gói thầu xây lắp lớn thuộc Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành (TP. Đồng Nai) cho biết, thực tế tại công trường, giá nhiều loại vật liệu cùng điều chỉnh tăng trong thời gian ngắn khiến áp lực đè nặng lên nhà thầu. Với các dự án có khối lượng lớn, chỉ cần giá thép, cát hoặc đá tăng vài phần trăm cũng làm chi phí đầu vào tăng mạnh. Trong bối cảnh nhiều dự án bước vào giai đoạn tăng tốc, nhà thầu lại không thể chủ động xây dựng kế hoạch cung ứng vật tư, nên rủi ro thiếu nguồn cung hoặc tăng giá đột biến là rõ nét. “Do đó, việc phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư trong cập nhật giá, chỉ số giá vật liệu xây dựng nhằm xử lý các tình huống phát sinh theo hợp đồng là rất quan trọng", ông Tuấn nói.
Theo giới chuyên môn, biến động giá vật liệu thời gian vừa qua đã tác động mạnh đến nhà thầu, nhưng nay thị trường vật liệu xây dựng đang bước sang giai đoạn căng thẳng mới. Khi nhu cầu từ khu vực đầu tư công và xây dựng dân dụng cùng tăng ở pha cuối năm, nếu nguồn cung không được cải thiện mạnh mẽ thì mặt bằng giá các loại vật liệu chủ lực nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng.
Chủ đầu tư cũng sốt ruột
Nếu những diễn biến trong quý II phản ánh xu hướng tăng của giá vật liệu xây dựng thì bức tranh giải ngân đầu tư công lại cho thấy nhu cầu vật liệu trong những tháng cuối năm sẽ rất lớn.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, đến ngày 9/7/2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 đã được phân bổ đạt 1.022.743,8 tỷ đồng, trong đó mới giải ngân 370.854,2 tỷ đồng, tương đương 36,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Như vậy, trong những tháng còn lại của năm, cần giải ngân gần 652 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư công.
Với cấu trúc kế hoạch hiện nay, phần lớn vốn trong số 652 nghìn tỷ đồng sẽ chảy vào các dự án hạ tầng. Do đó, nhu cầu các loại vật liệu xây dựng như cát, đá, thép, xi măng sẽ tiếp tục gia tăng.
Đơn cử tại TP.HCM, địa phương có kế hoạch vốn năm 2026 lớn nhất cả nước với hơn 147,5 nghìn tỷ đồng. Đến ngày 9/7, TP.HCM đã giải ngân 52.050,2 tỷ đồng (35,3% kế hoạch), còn hơn 95 nghìn tỷ đồng cần giải ngân giai đoạn cuối năm. Với hàng loạt dự án trọng điểm như Vành đai 3 TP.HCM, các tuyến kết nối cảng biển, chống ngập, hạ tầng giao thông, đô thị… nhu cầu vật liệu xây dựng TP.HCM sẽ tiếp tục duy trì ở mức rất cao. Tương tự, Hà Nội với tổng kế hoạch vốn khoảng 126 nghìn tỷ đồng, đã giải ngân khoảng 65,5 nghìn tỷ đồng, vẫn còn trên 60 nghìn tỷ đồng phải thực hiện. Các địa phương khác tiếp tục triển khai nhiều dự án hạ tầng với kế hoạch vốn lớn như Hải Phòng (gần 38,8 nghìn tỷ đồng), Hưng Yên (hơn 43,3 nghìn tỷ đồng)… đều tạo lực cầu lớn lên thị trường vật liệu xây dựng.
Ở phía Nam, Đồng Nai là một trong những "đại công trường" với kế hoạch vốn hơn 27,1 nghìn tỷ đồng, mới giải ngân khoảng 10,9 nghìn tỷ đồng. Cũng tại địa phương này, Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang vào chu kỳ “nước rút” sẽ kéo nhu cầu lớn về thép, cát, đá và xi măng. Bên cạnh đó, An Giang, Tây Ninh, Vĩnh Long, Cần Thơ cũng là các địa phương cần giải ngân lượng vốn lớn, gây áp lực cầu lớn cho thị trường vật liệu tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Chỉ huy trưởng của Công ty CP Đầu tư xây dựng số 1 Mê Kông đang thi công cầu An Biên - Rạch Giá (tỉnh An Giang) cho biết, áp lực không chỉ do vật liệu tăng giá mà còn là vấn đề bảo đảm nguồn cung ổn định trong giai đoạn cao điểm. Ở dự án quy mô lớn, nhà thầu không chỉ lo tối ưu tiến độ mà lo quản trị chuỗi cung ứng, chủ động ký kết với nhà cung cấp, xây dựng phương án dự trữ vật liệu, kiểm soát dòng tiền nhằm hạn chế tác động bất lợi từ biến động giá.
Cát, đá xây dựng là 2 nhóm vật liệu khó có khả năng tăng nhanh nguồn cung trong ngắn hạn do phụ thuộc vào công suất khai thác, thủ tục cấp phép mỏ và điều kiện vận chuyển. Khi nhu cầu thi công đồng loạt tăng tại nhiều địa phương, giá 2 loại vật liệu này sẽ chịu sức ép cực lớn, nhất là những khu vực tập trung nhiều dự án quy mô lớn, xa điểm mỏ.
Ở góc độ chủ đầu tư, ông Hồng Văn Non, Phó Giám đốc Ban điều hành Dự án thành phần 4 cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng cho biết, việc kiểm soát tác động từ biến động giá vật liệu đang trở thành ưu tiên trong công tác quản lý dự án. Mục tiêu vừa đủ nguồn cung, vừa kiểm soát chi phí đầu tư, vừa bảo đảm chất lượng và tiến độ công trình là rất thách thức.
