 |
| Thi công Dự án Vành đai 2 TP.HCM. Ảnh: Lê Toàn |
Những dự án đạt tỷ lệ giải ngân cao
Theo Ban QLDA ĐTXD các công trình giao thông TP.HCM, đến hết tháng 9/2026, đơn vị đã giải ngân 47.258,9 tỷ đồng vốn đầu tư công, được Sở Tài chính đề xuất khen thưởng về kết quả giải ngân quý III/2026.
Làm rõ sự khác biệt giữa các số liệu công bố trước đó, Ban cho biết, tỷ lệ giải ngân 81,5% được tính trên kế hoạch vốn 57.905 tỷ đồng, trong khi mức 77,5% được tính trên kế hoạch 60.948 tỷ đồng. Chênh lệch 4 điểm phần trăm chủ yếu xuất phát từ việc sử dụng hai mức kế hoạch vốn khác nhau, không phải do thay đổi giá trị giải ngân. Kế hoạch vốn năm 2026 của đơn vị được điều chỉnh, bổ sung trong quá trình điều hành, trong đó có Quyết định số 6028/QĐ-UBND ngày 23/9/2026 của UBND TP.HCM. Theo hai mức kế hoạch được Ban sử dụng, quy mô vốn tăng, chênh lệch 3.043 tỷ đồng. Do đó, với cùng giá trị giải ngân 47.258,9 tỷ đồng đến hết tháng 9, tỷ lệ giải ngân giảm từ 81,5% xuống 77,5%.
Theo số liệu Ban cung cấp, nhiều dự án trọng điểm đạt tỷ lệ giải ngân cao. Đơn cử, Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 có kế hoạch vốn năm 2026 là 6.123 tỷ đồng, đã giải ngân 6.041 tỷ đồng, đạt 98,6%. Hai dự án thành phần (DATP) thuộc tuyến Vành đai 4 TP.HCM cũng ghi nhận kết quả tích cực. Trong đó, DATP 1-1 được giao 5.030 tỷ đồng, đã giải ngân 4.955 tỷ đồng, đạt 98,52%; DATP 1-3 được giao 5.560 tỷ đồng, đã giải ngân 5.550 tỷ đồng, đạt 99,8%. DATP 1 Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng phục vụ Dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 22 có kế hoạch vốn 4.650 tỷ đồng, đã giải ngân 4.541 tỷ đồng, đạt 97,6%. Dự án Đầu tư hoàn chỉnh nút giao Gò Công và nhánh nối đường xa lộ Hà Nội đến nút giao Gò Công trên Vành đai 3 được giao 4.200,5 tỷ đồng, đã giải ngân 4.200,182 tỷ đồng, đạt 99,9%. Dự án Xây dựng cầu đường Bình Tiên, kế hoạch vốn năm 2026 là 2.863,68 tỷ đồng, giá trị giải ngân đạt 2.860,655 tỷ đồng, tương ứng 99,9%.
Tổng kế hoạch vốn năm 2026 của 6 dự án trên vượt 28.400 tỷ đồng, phần lớn đã được giải ngân. Phần vốn còn lại có thể tập trung ở các dự án đang gặp khó khăn về mặt bằng, thủ tục hoặc tiến độ thi công.
Theo kế hoạch, tổng giá trị dự kiến giải ngân trong quý IV/2026 của Ban khoảng 13.779 tỷ đồng. Trong đó, tháng 10 dự kiến giải ngân 1.500 tỷ đồng, tháng 11 là 5.210 tỷ đồng và tháng 12 lên tới 7.069 tỷ đồng.
Đáng chú ý, vốn GPMB dự kiến giải ngân trong 3 tháng lần lượt là 200 tỷ đồng, 320 tỷ đồng và 3.341 tỷ đồng. Tổng cộng, khoảng 3.861 tỷ đồng dành cho nhiệm vụ này, trong đó gần 87% tập trung vào tháng 12.
Gỡ nút thắt công trường
Hiện nay, tiến độ thi công thực tế là một trong những nội dung được Ban QLDA ĐTXD các công trình giao thông TP.HCM tập trung kiểm soát. Ông Lê Ngọc Hùng, Phó Giám đốc Ban cho biết, Ban thường xuyên tổ chức kiểm tra hiện trường, đôn đốc nhà thầu huy động nhân lực, máy móc, thiết bị và vật tư thi công, đồng thời rà soát các mốc tiến độ để kịp thời xử lý những công việc có nguy cơ chậm trễ.
Trong 9 tháng đầu năm, một số công trình đã ghi nhận chuyển biến về tiến độ và khả năng khai thác. Đơn cử, đã hoàn thành, đưa vào sử dụng hầm chui HC1-02 và cầu vượt nhánh N3 thuộc nút giao An Phú; thông xe nhánh phải cầu Tăng Long và đưa vào khai thác DATP 3 thuộc cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu giai đoạn 1. Đối với Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 50, khối lượng thi công đạt khoảng 98%, dự kiến hoàn thành trong tháng 12/2026.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo Ban, quá trình triển khai các dự án vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Biến động giá nhiên liệu trong năm 2026 đã tác động trực tiếp đến chi phí vật liệu xây dựng, vận hành thiết bị và nhân công. Việc giá đầu vào tăng khiến nhà thầu gặp khó khăn trong tổ chức nguồn lực, nhất là tại những công trình phải thi công đồng loạt để đáp ứng tiến độ. Một trong những vấn đề đáng chú ý là nguồn cung đá xây dựng. Hiện nhu cầu còn lại của các dự án khoảng 0,9 triệu m³, chủ yếu là cấp phối đá dăm loại I Dmax25. Trong đó, khoảng 0,35 triệu m³ dự kiến được cung ứng từ các nguồn tại khu vực Bình Dương trước đây; khoảng 0,55 triệu m³ còn lại cần tiếp tục phối hợp tìm kiếm, tháo gỡ khó khăn về nguồn cung và giá vật liệu tại mỏ. Nếu nguồn vật liệu không được đáp ứng kịp thời, tiến độ thi công có thể bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, công tác GPMB tiếp tục là một điểm nghẽn. Tại một số dự án, việc bàn giao mặt bằng của địa phương chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ, khiến nhà thầu khó tổ chức thi công liên tục trên toàn tuyến. Quý IV của Ban dành tới 3.861 tỷ đồng cho GPMB, nhưng khả năng hoàn thành kế hoạch vốn vì vậy phụ thuộc đáng kể vào tiến độ giải quyết hồ sơ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và sự phối hợp giữa chủ đầu tư với chính quyền địa phương. Thời tiết mưa nhiều cũng là trở ngại lớn, ảnh hưởng đến công tác thi công thảm bê tông nhựa. Một số hạng mục phải chờ điều kiện thời tiết phù hợp mới có thể triển khai, làm thu hẹp quỹ thời gian thi công trong những tháng cuối năm.
Để kiểm soát tiến độ, Ban cho biết đã sử dụng sơ đồ Gantt trong theo dõi các mốc thực hiện, xác định những công việc ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chung của dự án. Các ban điều hành được yêu cầu thường xuyên cập nhật khối lượng, tiến độ, tình hình vật liệu và những vướng mắc phát sinh để có giải pháp xử lý. Cùng với đó, Ban tăng cường kiểm soát chất lượng vật liệu đầu vào, thiết kế, dự toán, công tác nghiệm thu và giá trị khối lượng hoàn thành. Việc phối hợp giữa chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu được đặt trong yêu cầu vừa đẩy nhanh tiến độ, vừa bảo đảm chất lượng, an toàn công trình.
Theo ông Lê Ngọc Hùng, công tác đánh giá hiệu quả (KPI) thực hiện nhiệm vụ cũng được cụ thể hóa đến các phòng, ban và ban điều hành dự án. Trong đó, tiến độ thực hiện và kết quả giải ngân là những nội dung quan trọng để xem xét trách nhiệm của từng đơn vị, cá nhân.
Nhìn từ kế hoạch quý IV, áp lực lớn nhất đối với Ban QLDA ĐTXD các công trình giao thông TP.HCM không chỉ nằm ở giá trị vốn cần giải ngân, mà còn ở việc phải đồng thời xử lý những điểm nghẽn như nguồn vật liệu, thời tiết, mặt bằng và năng lực huy động của nhà thầu. Kết quả giải ngân cuối năm sẽ là phép thử đối với năng lực điều hành của Ban và khả năng phối hợp giữa các bên tham gia dự án.
