(BĐT) - Năng lực của nhà thầu khi tham dự thầu được đánh giá thông qua nhiều tiêu chí trong hồ sơ mời thầu (HSMT), trong đó có doanh thu bình quân hàng năm với khoảng thời gian thông thường là 3 năm gần đây. Mặc dù pháp luật về đấu thầu đã quy định cụ thể cách tính mức yêu cầu về doanh thu trung bình hàng năm, nhưng không ít trường hợp HSMT đưa ra yêu cầu vượt “chuẩn”, bất thường.
Mặc dù giá gói thầu chưa tới 500 triệu đồng, nhưng HSMT đưa ra yêu cầu nhà thầu phải có doanh thu bình quân hàng năm tối thiểu là 20 tỷ đồng... Ảnh chỉ mang tính minh họa. Nguồn Internet

Mặc dù giá gói thầu chưa tới 500 triệu đồng, nhưng HSMT đưa ra yêu cầu nhà thầu phải có doanh thu bình quân hàng năm tối thiểu là 20 tỷ đồng... Ảnh chỉ mang tính minh họa. Nguồn Internet

Viện Toán học đang trong thời gian phát hành HSMT Gói thầu Mua sắm cửa tự động và hệ thống kiểm soát ra vào thuộc Dự án Tăng cường trang thiết bị phục vụ nghiên cứu khoa học và đào tạo tại Viện Toán học. Thời gian thực hiện hợp đồng là 90 ngày. Mặc dù giá gói thầu này chưa tới 500 triệu đồng, nhưng HSMT đưa ra yêu cầu nhà thầu phải có doanh thu bình quân hàng năm tối thiểu là 20 tỷ đồng trong vòng 3 năm trở lại đây. Theo phản ánh của nhà thầu, yêu cầu này là bất hợp lý, không phù hợp với quy định.

Trước đó, tại Đắk Lắk, 2 gói thầu nâng cấp, kiên cố hóa kênh mương do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Lắk (chủ đầu tư, trực tiếp mời thầu) cũng gặp kiến nghị tương tự của nhà thầu. 2 gói thầu này có giá gói thầu từ 6,5 - 7 tỷ đồng, tuy nhiên HSMT đều yêu cầu doanh thu bình quân hàng năm tối thiểu là 75 tỷ đồng trong vòng 3 năm gần đây.

Theo phản ánh, trong năm 2020, một số gói thầu có thời gian thực hiện hợp đồng dưới 1 năm, giá gói thầu khoảng 1,5 tỷ đồng nhưng yêu cầu doanh thu bình quân hàng năm tối thiểu là 6,5 tỷ đồng (tương ứng hệ số k = 4). Thậm chí, có nhà thầu chia sẻ thông tin về một gói thầu cung cấp, lắp đặt biển tuyên truyền, quảng cáo với giá gói thầu khoảng 400 triệu đồng, nhưng HSMT yêu cầu doanh thu bình quân hàng năm tối thiểu là 400,16 tỷ đồng (tương ứng hệ số k = 1.000).

Theo một số nhà thầu, cũng có trường hợp sai sót về yêu cầu doanh thu bình quân do khâu nhập số liệu vào công thức tính không chuẩn xác, hoặc lỗi đánh máy trong HSMT. Tại một số gói thầu, sau khi nhận được kiến nghị của nhà thầu, bên mời thầu đã xem xét, sửa đổi số liệu, HSMT cho phù hợp với quy định pháp luật. Song, cũng có bên mời thầu “phớt lờ” kiến nghị của nhà thầu, biên bản mở thầu ghi nhận chỉ có sự tham gia của 1 nhà thầu và nhà thầu này được công bố trúng thầu.

Theo một chuyên gia về đấu thầu, các thông tư của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về mẫu HSMT đã hướng dẫn cụ thể cách tính thông thường về mức yêu cầu doanh thu bình quân hàng năm của nhà thầu đối với trường hợp thời gian thực hiện hợp đồng dưới 1 năm. Trong đó, hệ số “k” trong công thức này là từ 1,5 - 2. Việc HSMT yêu cầu nhà thầu có doanh thu bình quân hàng năm (trong 3 năm gần nhất) tương ứng với hệ số k lớn hơn 2 lần có thể làm hạn chế sự tham dự của nhà thầu. Hệ số k gấp lên quá nhiều lần sẽ trở thành yêu cầu phi lý, cản trở nhà thầu tham dự thầu. Trong trường hợp phát hiện sớm các yêu cầu bất thường này, bên mời thầu cần nhanh chóng xem xét lại tiêu chí, căn cứ và cách tính để sửa đổi HSMT cho phù hợp, tạo điều kiện cho nhà thầu tham dự thầu.