 |
| Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc quốc gia đang khởi động cuộc đàm phán giá thuốc biệt dược gốc đợt 5 với tổng dự toán hơn 22.187 tỷ đồng. Ảnh: Tiên Giang |
Đây là lần thứ tư Bộ Y tế tổ chức lựa chọn nhà thầu cung cấp thuốc BDG theo hình thức đàm phán giá. Ba lần tổ chức đàm phán giá trước đó đều thành công, lần thứ nhất là năm 2018 với tổng dự toán hơn 2.595 tỷ đồng; lần thứ hai là năm 2020 với tổng dự toán hơn 1.775 tỷ đồng; lần thứ ba là năm 2021 với tổng dự toán hơn 15.192 tỷ đồng.
Ở lần thứ tư này, tổng dự toán là hơn 21.479 tỷ đồng với 86 mặt hàng. Cụ thể, Gói thầu số 1 Cung cấp các BDG điều trị bệnh tim mạch và tiểu đường (ĐPG.BDG.01.2023) có giá 5.644,4 tỷ đồng (32 phần/lô). Gói thầu số 2 Cung cấp các BDG liên quan đến điều trị ung thư, điều hòa miễn dịch (ĐPG.BDG.02.2023) có giá 6.709,9 tỷ đồng (21 phần/lô). Gói thầu số 3 Cung cấp các BDG chống nhiễm khuẩn, chống nấm, các thuốc tác dụng trên đường hô hấp, các thuốc hormon thượng thận và những chất tổng hợp thay thế (ĐPG.BDG.03.2023) có giá 5.270,6 tỷ đồng (18 phần/lô). Gói thầu số 4 Cung cấp các BDG thuộc các nhóm điều trị khác (ĐPG.BDG.04.2023) có giá hơn 3.854,3 tỷ đồng (15 phần/lô).
Hồ sơ yêu cầu của 4 gói thầu được Bộ Y tế phê duyệt từ ngày 26/12/2023. Đến ngày 15/3/2024, danh sách nhà thầu, các thuốc đáp ứng yêu cầu về mặt kỹ thuật và tài chính được chọn, bổ sung tiếp vào ngày 17/4/2024 và hủy thầu một số mặt hàng không có nhà thầu tham dự trong cùng ngày.
Tính đến tháng 1/2025, trong số 83 thuốc có hồ sơ đề xuất, 16 thuốc đã cơ bản đạt được sự thống nhất sau đàm phán giá. Tuy nhiên, việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu và ký kết thỏa thuận khung giữa Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc quốc gia với các nhà thầu cung ứng vẫn chưa thể hoàn tất, do gặp nhiều khó khăn trong việc xác định cơ sở pháp lý cũng như bị gián đoạn vì có sự thay đổi thành viên của Hội đồng đàm phán giá thuốc trong quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy ở các bộ, ngành liên quan.
Về cơ sở pháp lý, trong quá trình triển khai đàm phán giá, văn bản quy phạm pháp luật có sự thay đổi. Ban đầu, việc triển khai dựa vào quy định tại Thông tư số 15/2019/TT-BYT về việc đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập. Ngày 14/5/2024, Bộ Y tế ban hành Thông tư số 05/2024/TT-BYT quy định danh mục thuốc, thiết bị y tế, vật tư xét nghiệm được áp dụng hình thức đàm phán giá và quy trình, thủ tục lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu áp dụng hình thức đàm phán giá. Theo điểm a khoản 2 Điều 21 của Thông tư số 05/2024/TT-BYT, Chương V “quy định về đàm phán giá” của Thông tư số 15/2019/TT-BYT hết hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/5/2024.
Lãnh đạo Bộ Y tế và các đơn vị liên quan đã trải qua nhiều cuộc họp, chỉ đạo và cho ý kiến thẩm định về kết quả đánh giá hồ sơ đề xuất. Sau 6 lần gia hạn hiệu lực hồ sơ đề xuất mà vướng mắc kéo dài hơn 2 năm chưa được giải quyết triệt để, một số nhà thầu tham dự cho rằng, việc khép lại cuộc thầu đàm phán giá đợt 4 là cần thiết, tránh gia tăng thêm chi phí dự thầu cũng như ảnh hưởng tới khả năng dự báo và sự chủ động trong kế hoạch sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Một nhà thầu tham dự đàm phán giá chia sẻ, mặc dù đã có quy định cụ thể và Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc quốc gia liên tục có văn bản đốc thúc các cơ sở y tế chủ động mua sắm thuốc bảo đảm phục vụ hoạt động khám chữa bệnh trong thời gian chưa có kết quả lựa chọn nhà thầu đàm phán giá thuốc BDG ở cấp quốc gia, nhưng thực tế có rất ít bệnh viện mua sắm thuốc BDG, mà chủ yếu mua thuốc generic có hoạt chất tương tự để dễ thanh quyết toán bảo hiểm y tế. Trong khi đó, để tham dự thầu theo hình thức đàm phán giá, nhà thầu cung ứng phải làm nhiều thủ tục xin chủ sở hữu phê duyệt mức giảm giá và số lượng thuốc đặt hàng quy mô lớn, bảo lãnh dự thầu qua ngân hàng tốn kém nhiều chi phí… Do mua sắm công gián đoạn kéo dài ảnh hưởng đến khả năng kinh doanh, nên thực tế đã có nhà sản xuất thuốc BDG quyết định rút lui khỏi thị trường Việt Nam.
Trong diễn biến mới nhất, cuộc đàm phán giá đợt 5 đang được Trung tâm khởi động với tổng dự toán hơn 22.187 tỷ đồng. Một số nhà thầu kỳ vọng, việc tổ chức đàm phán giá lại theo quy định mới của Thông tư số 05/2024/TT-BYT sẽ thuận lợi và nhanh chóng hơn.
