TP.HCM đi trước mở đường cho loạt dự án PPP

Trong kế hoạch đầu tư công năm 2026, TP.HCM bố trí 14.611 tỷ đồng vốn đầu tư của Nhà nước tham gia thực hiện các dự án PPP và dự án phục vụ PPP. Ảnh: Nguyễn Công Thành

Kế hoạch đầu tư công TP.HCM năm 2026 cho thấy rõ tư duy này khi ngân sách được bố trí có trọng tâm nhằm dẫn dắt và kích hoạt dòng vốn PPP thực hiện các dự án hạ tầng quan trọng.

Bố trí vốn công, quyết tâm giải phóng mặt bằng

Trong kế hoạch đầu tư công năm 2026, TP.HCM bố trí 14.611 tỷ đồng vốn đầu tư của Nhà nước tham gia thực hiện các dự án PPP và các dự án phục vụ PPP. Trong đó, phần lớn lượng vốn (hơn 14.518 tỷ đồng) bố trí cho 8 dự án chuyển tiếp và 93,1 tỷ đồng dành cho 13 dự án chuẩn bị đầu tư. Quy mô này phản ánh rõ định hướng dùng đầu tư công như “vốn mồi”, tập trung xử lý những phần việc khó, ít hấp dẫn về mặt tài chính nhưng có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ và tính khả thi của dự án PPP.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, không ít dự án PPP bị kéo dài không phải vì thiếu nhà đầu tư, mà do vướng mắc ở khâu bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật. Do đó, việc TP.HCM bố trí vốn công tham gia các dự án PPP và dự án phục vụ dự án PPP được xem là điều kiện tiên quyết giảm rủi ro cho nhà đầu tư và nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư PPP.

Nguồn vốn năm 2026 dành cho nhóm dự án chuyển tiếp tập trung vào các dự án giao thông quy mô lớn, có tính liên vùng và tác động lan tỏa mạnh. Tiêu biểu là Dự án thành phần (DATP) 1 Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng phục vụ Dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 22 trên địa bàn huyện Hóc Môn (trước đây) thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 22 (từ nút giao An Sương đến đường Vành đai 3). DATP 1 có tổng mức đầu tư khoảng 6.227 tỷ đồng, năm 2026 chuyển sang giai đoạn thực hiện nên Thành phố bố trí nguồn vốn lớn, 6.200 tỷ đồng, với quyết tâm hoàn thành GPMB, tháo gỡ “điểm nghẽn” cho trục giao thông cửa ngõ quan trọng phía Tây Bắc TP.HCM.

Một dự án khác thuộc nhóm chuyển tiếp cũng được bố trí lượng vốn lớn là DATP 2 Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn huyện Bình Chánh (nay là xã Tân Nhựt, xã Bình Chánh và phường Bình Đông) thuộc Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 (từ đường Kinh Dương Vương đến ranh tỉnh Long An) theo hợp đồng BOT (nay là đường Lê Khả Phiêu). DATP 2 có tổng mức đầu tư 8.542,989 tỷ đồng, lũy kế giải ngân đến năm 2025 là 753 tỷ đồng. Năm 2026, TP.HCM bố trí lượng vốn đầu tư công 3.500 tỷ đồng để tăng tốc GPMB. Hai dự án trên đều được UBND TP.HCM giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng (QLDA ĐTXD) các công trình giao thông làm chủ đầu tư.

Hai dự án khác trong nhóm chuyển tiếp được bố trí kế hoạch vốn lớn nằm trên địa bàn tỉnh Bình Dương (cũ), do Ban QLDA ĐTXD công trình giao thông tỉnh Bình Dương (thuộc UBND TP.HCM) làm chủ đầu tư. Cụ thể, DATP 1 GPMB đường cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành đoạn qua tỉnh Bình Dương (cũ) có tổng mức đầu tư 8.283,276 tỷ đồng, năm 2025 đã giải ngân được 2.800 tỷ đồng và năm 2026 được TP.HCM bố trí 1.870 tỷ đồng. DATP 1 GPMB đường Vành đai 4 - TP.HCM đoạn từ cầu Thủ Biên đến sông Sài Gòn có tổng mức đầu tư 7.926,321 tỷ đồng, năm 2025 đã giải ngân được 4.905 tỷ đồng, năm nay được Thành phố bố trí 1.514,321 tỷ đồng.

Theo tìm hiểu, cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành đoạn đi qua địa phận Bình Dương có chiều dài trên 45,6 km, quy mô 4 làn xe, vận tốc thiết kế 100 km/giờ. Dự án được khởi công tháng 2/2025, dự kiến hoàn thành trong năm 2027, do Liên danh Tổng công ty Đầu tư và Phát triển công nghiệp (Becamex) - Công ty CP Tập đoàn Đèo Cả là nhà đầu tư. Dự án Đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 TP.HCM đoạn từ cầu Thủ Biên đến sông Sài Gòn có chiều dài 47,45 km, tổng mức đầu tư (bao gồm lãi vay) là 11.743,41 tỷ đồng, nhà đầu tư là Liên danh Becamex - Công ty CP Phát triển hạ tầng kỹ thuật - Công ty CP Tập đoàn Đèo Cả. Đây là các dự án hạ tầng quan trọng, do vậy, việc TP.HCM bố trí lượng vốn lớn GPMB được kỳ vọng thúc đẩy tiến độ đầu tư 2 dự án này.

Đại diện một nhà đầu tư tham gia thực hiện dự án PPP cho biết, nhìn tổng thể, vai trò của vốn công bố trí thực hiện các dự án PPP chuyển tiếp có ý nghĩa lớn, dẫn dắt, mở đường cho dòng vốn của nhà đầu tư, bởi vốn công tập trung xử lý bài toán mặt bằng và hạ tầng phụ trợ, những yếu tố quyết định để khu vực tư nhân có thể yên tâm đầu tư các dự án quy mô lớn, thời gian thu hồi vốn dài.

Tạo nguồn dự án cho các năm tiếp theo

Song song với các dự án đang triển khai, TP.HCM cũng dành một phần vốn cho nhóm dự án chuẩn bị đầu tư. Dù quy mô vốn bố trí trong năm 2026 chưa lớn so với nhóm chuyển tiếp, nhưng đây được xem là nhóm dự án mang tính chiến lược, tạo nguồn dự án PPP cho các năm tiếp theo.

Các dự án trong nhóm này chủ yếu tập trung vào công tác chuẩn bị đầu tư như mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật và hoàn thiện hồ sơ dự án. Lũy kế giải ngân đến hết năm 2025 của nhiều dự án còn thấp hoặc chưa phát sinh. Kế hoạch vốn năm 2026 đã bố trí các khoản vốn “khởi động” nhằm từng bước hoàn thiện điều kiện cần thiết trước khi tổ chức lựa chọn nhà đầu tư PPP.

Lãnh đạo Sở Tài chính TP.HCM cho biết, việc chủ động bố trí vốn chuẩn bị đầu tư với danh mục 13 dự án PPP cho trung và dài hạn là rất cần thiết. Trong số này có các dự án: Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 (từ cầu Bình Triệu đến ranh tỉnh Bình Dương), cầu Cần Giờ, cầu Thủ Thiêm 4… Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn PPP ngày càng gay gắt giữa các địa phương, việc có sẵn quỹ đất sạch, hồ sơ dự án PPP rõ ràng và hạ tầng kết nối đồng bộ được xem là lợi thế lớn của TP.HCM.

Ở một góc nhìn khác, vốn đầu tư công bố trí thực hiện dự án PPP và dự án phục vụ dự án PPP là thước đo niềm tin chính sách đối với các nhà đầu tư. Vai trò dẫn dắt của vốn công năm 2026 tại TP.HCM không chỉ thể hiện ở quy mô hơn 14.600 tỷ đồng cho các dự án PPP và dự án phục vụ dự án PPP, mà còn ở cách phân bổ và sử dụng. TP.HCM đang cho thấy quyết tâm giải ngân nhanh và sử dụng hiệu quả vốn công để tạo “đòn bẩy” thu hút khu vực tư nhân tham gia phát triển các dự án hạ tầng lớn, phức tạp.