 |
| Việc tháo gỡ toàn diện cho các dự án tồn đọng, khó khăn dự kiến sẽ huy động được nguồn lực khoảng 3,3 triệu tỷ đồng phục vụ tăng trưởng kinh tế. Ảnh: Nhã Chi |
Chính sách tháo gỡ đặc thù
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến ngày 30/3/2025, cả nước ghi nhận 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc. Trong đó 1.022 dự án đã được các bộ, cơ quan trung ương và địa phương giải quyết theo thẩm quyền; 129 dự án được Chính phủ ban hành các nghị quyết tháo gỡ theo thẩm quyền; 1.814 dự án, đất đai thuộc thẩm quyền xử lý của địa phương, các địa phương đang tập trung xử lý; 1.524 dự án, đất đai thuộc thẩm quyền của Quốc hội đã và đang được nghiên cứu chính sách tháo gỡ.
Với các dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội, ngày 30/11/2025, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 170/2024/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại TP.HCM, TP. Đà Nẵng và tỉnh Khánh Hòa. Ngày 24/4/2026, Quốc hội thông qua Nghị quyết 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.
Ngày 7/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 147/2026/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài quy định tại Nghị quyết số 29/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội. Nghị định hướng dẫn cơ chế xử lý với nhóm các dự án đã được cấp giấy chứng nhận không đúng quy định; xử lý việc tiếp tục giao đất, cho thuê đất đối với các dự án vi phạm về lựa chọn nhà đầu tư, về quản lý sử dụng đất; dự án đầu tư trên khu đất mà Nhà nước đã thu hồi đất không thuộc trường hợp thu hồi theo quy định của pháp luật.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết thêm, đối với nhóm dự án đề nghị áp dụng chính sách đặc thù tại Nghị quyết số 170/2024/QH15 (NQ170), đến nay, Chính phủ đang hoàn thiện Dự thảo Nghị quyết để ban hành danh mục xử lý cho 667 dự án, khu đất đủ điều kiện được địa phương đề xuất áp dụng NQ 170. Ngoài ra, đối với các dự án có tình huống pháp lý tương tự có thể áp dụng NQ 170 để tháo gỡ nhưng chưa được tiến hành thanh tra, kiểm tra và các địa phương tiếp tục rà soát phát sinh sau này, Chính phủ sẽ chỉ đạo tiếp tục rà soát, tiến hành thanh tra, kiểm tra để xử lý, bảo đảm đúng nguyên tắc, điều kiện và chính xác đối tượng áp dụng.
Địa phương vào cuộc quyết liệt
Ngày 13/4/2026, UBND TP. Hà Nội có Thông báo số 396/TB-UBND tổ chức rà soát, xử lý dứt điểm các dự án vốn ngoài ngân sách có sử dụng đất chậm triển khai trên địa bàn Thành phố. Đây là một đợt rà soát quy mô lớn với danh mục 341 dự án, gồm nhiều dự án khu đô thị, nhà ở, trung tâm thương mại có quy mô lớn. Trong danh sách có nhiều dự án của những nhà đầu tư lớn như Tổng công ty Đầu tư và phát triển nhà đô thị với Khu đô thị mới Vân Canh (Hoài Đức), Khu đô thị Pháp Vân - Tứ Hiệp; Tập đoàn Nam Cường với Bệnh viện quốc tế Nam Cường; Tập đoàn Geleximco với Khu đô thị hai bên đường Lê Trọng Tấn, Dự án Cống hóa mương Cổ Nhuế; Công ty Đầu tư phát triển đô thị & KCN Sông Đà với Khu đô thị mới Nam An Khánh...
Thông báo yêu cầu các nhà đầu tư báo cáo tình hình triển khai thực tế; các thủ tục pháp lý đã thực hiện và còn tồn tại; khó khăn, vướng mắc và phân định rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan; đánh giá năng lực thực hiện dự án của nhà đầu tư về tài chính, khả năng huy động vốn, tổ chức thực hiện…; làm rõ trách nhiệm của nhà đầu tư đối với việc chậm triển khai; đề xuất phương án xử lý và cam kết tiến độ cụ thể với mốc thời gian rõ ràng, khả thi. Danh mục 341 dự án này đã giảm đáng kể so với con số 712 dự án được rà soát vào năm 2025, cho thấy công tác xử lý dự án chậm triển khai đang được đẩy mạnh và đạt được kết quả.
Tại TP.HCM, thông tin tại cuộc làm việc ngày 6/5/2026 về công tác thực hiện Kế hoạch 34/KH-UBND ngày 7/8/2025 về xử lý các công trình, dự án, khu đất tồn đọng, vướng mắc trên địa bàn Thành phố cho thấy, sau gần 1 năm, Thành phố cơ bản tháo gỡ vướng mắc cho 838 dự án, công trình, khu đất tồn đọng, vướng mắc. Thành phố tiếp tục quán triệt, triển khai Kết luận 24-KL/TW về tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài và Nghị quyết 29/2026/QH16 về cơ chế chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực.
Tại Lào Cai, ngày 25/4/2026, Chủ tịch UBND Tỉnh ký ban hành quyết định thành lập Tổ công tác rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài trên địa bàn Tỉnh. Tổ công tác có nhiệm vụ chỉ đạo, đôn đốc, rà soát toàn diện các dự án tồn đọng kéo dài; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đề xuất giải pháp xử lý dứt điểm các tồn tại, đảm bảo cơ sở pháp lý để triển khai thực hiện theo thẩm quyền. Quyết định cũng nêu rõ, các sở, ngành, địa phương, chủ đầu tư chịu trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin, không để bỏ sót dự án tồn đọng; đồng thời kiến nghị giải pháp tháo gỡ nhằm sớm hoàn thành, đưa các dự án vào khai thác, sử dụng hiệu quả.
Tại Đắk Lắk, Bí thư Tỉnh ủy Lương Nguyễn Minh Triết cũng vừa yêu cầu tổng rà soát toàn bộ các dự án, cả đầu tư công và ngoài ngân sách, thực hiện khách quan, sát thực tiễn; phân loại rõ dự án tiếp tục tháo gỡ, thu hồi hoặc cần thanh tra. Việc triển khai phải gắn với kiểm tra, thanh tra, làm rõ trách nhiệm, xử lý theo quy định với tinh thần vừa tháo gỡ, vừa xử lý, bảo đảm dự án sớm đi vào hoạt động. Đồng thời, giao UBND Tỉnh thành lập các tổ công tác theo lĩnh vực, bố trí bộ phận chuyên trách tổng hợp, theo dõi; đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư cam kết tiến độ, áp dụng chế tài cảnh báo, thu hồi đối với dự án chậm triển khai, lãng phí đất đai.
Nhiều địa phương khác cũng đang vào cuộc quyết liệt để sớm khơi thông nguồn lực tồn đọng phục vụ cho tăng trưởng. Thông tin tại Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho biết, việc tháo gỡ toàn diện cho các dự án tồn đọng, khó khăn dự kiến sẽ huy động được nguồn lực khoảng 3,3 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng kinh tế.
