Rà soát phương án đầu tư Tổ hợp công nghiệp đường sắt, tránh trùng lặp

(BĐT) - Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu rà soát phương án đầu tư Tổ hợp công nghiệp đường sắt theo hướng đồng bộ, hiệu quả, tránh hình thành nhiều cơ sở có chức năng tương tự, gây phân tán nguồn lực và lãng phí. Mục tiêu trọng tâm là từng bước xây dựng năng lực tự chủ công nghiệp đường sắt ở cấp quốc gia.

Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về Tổ hợp công nghiệp đường sắt - Ảnh: chinhphu.vn/Nguyễn Hoàng
Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về Tổ hợp công nghiệp đường sắt - Ảnh: chinhphu.vn/Nguyễn Hoàng

Chiều 16/11, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về Tổ hợp công nghiệp đường sắt với sự tham dự của lãnh đạo các bộ, ngành, TP. Hà Nội, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam và Tập đoàn Vingroup.

Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng nhấn mạnh phát triển công nghiệp đường sắt trong nước là điều kiện quan trọng để hiện đại hóa hệ thống đường sắt Việt Nam. Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/2/2023 của Bộ Chính trị đã xác định yêu cầu ưu tiên phát triển công nghiệp đường sắt đồng bộ với các ngành công nghiệp khác, từng bước tự chủ trong bảo trì, sản xuất phương tiện, vật tư và trang thiết bị. Luật Đường sắt năm 2025 cũng đặt ra yêu cầu gắn các dự án đường sắt với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực trong nước.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025 đã xác định địa điểm xây dựng Tổ hợp công nghiệp đường sắt quy mô khoảng 250 ha tại khu vực xã Chuyên Mỹ và xã Ứng Hòa, TP. Hà Nội. Bộ Xây dựng đang lập quy hoạch chi tiết, làm cơ sở chuẩn bị đầu tư. Tổ hợp được định hướng thực hiện các chức năng nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm, sản xuất, lắp ráp, bảo trì và cung cấp sản phẩm phục vụ đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.

Trong khi đó, Hà Nội cũng đề xuất đầu tư một khu công nghiệp đường sắt tại vị trí gần khu vực Bộ Xây dựng đang nghiên cứu, với chức năng tương tự. Phó Thủ tướng cho rằng việc hình thành nhiều cơ sở riêng biệt nếu thiếu phối hợp có thể dẫn đến đầu tư trùng lặp, dư thừa công suất và lãng phí nguồn lực. Bộ Xây dựng cũng thống nhất định hướng chỉ hình thành một tổ hợp tại khu vực này.

Các ý kiến tại cuộc họp đề xuất huy động nguồn lực Nhà nước và doanh nghiệp, trong đó đầu tư công tập trung vào hạ tầng, doanh nghiệp tham gia sản xuất, kinh doanh phù hợp. Quy mô tổ hợp cần căn cứ nhu cầu thị trường, khả năng khai thác lâu dài; đồng thời chú trọng bảo trì, sửa chữa, thử nghiệm, kiểm định và kết nối với mạng lưới đường sắt.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu tự chủ công nghiệp đường sắt phải là tự chủ của quốc gia, không phải của riêng một doanh nghiệp. Tổ hợp cần phục vụ cả đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia hiện hữu và đường sắt tốc độ cao, thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu riêng của Hà Nội.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Xây dựng rà soát nhiệm vụ nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư đã được giao, có quan điểm chính thức và báo cáo Thủ tướng Chính phủ, cấp có thẩm quyền. Đối với các nội dung thuộc thẩm quyền theo Luật Thủ đô và quy định liên quan, Hà Nội có thể xem xét, triển khai theo thẩm quyền, bảo đảm tiến độ phát triển đường sắt đô thị.

Kết nối đầu tư