 |
| Nhiều dự án PPP hạ tầng thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư ngay từ bước đề xuất dự án. Ảnh: Lê Gia Khoa |
Pháp luật về PPP cho phép triển khai các dự án PPP do nhà đầu tư đề xuất. Điều 26 Luật PPP, được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 90/2025/QH15, quy định các điều kiện cần đáp ứng đối với dự án PPP do nhà đầu tư đề xuất dự án. Điều 26, 27 Nghị định 243/2025/NĐ-CP quy định cụ thể trình tự chuẩn bị dự án do nhà đầu tư đề xuất. Đồng thời, Điều 75 Nghị định 243/2025/NĐ-CP quy định xử lý tình huống trong quá trình thực hiện dự án PPP đã hướng dẫn cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý tình huống sau khi nhà đầu tư đầu tiên nộp hồ sơ đề xuất dự án mà tiếp tục nhận được hồ sơ đề xuất của nhà đầu tư khác có cùng mục tiêu, địa điểm thực hiện và phù hợp với quy hoạch của dự án (khoản 1 Điều 75). Theo đó, trong 10 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ đề xuất dự án của nhà đầu tư đầu tiên mà nhận được hồ sơ đề xuất của nhà đầu tư khác thì cơ quan có thẩm quyền giao cơ quan, đơn vị, tổ chức thuộc, trực thuộc xem xét, xây dựng tiêu chí về điều kiện lựa chọn dự án theo quy định tại khoản 1 Điều 26 của Luật PPP; tính khả thi về kỹ thuật, tài chính, hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án; năng lực chuẩn bị dự án của nhà đầu tư để lựa chọn hồ sơ đề xuất có tính khả thi và hiệu quả cao nhất. Ngoài thời điểm quy định này, cơ quan có thẩm quyền không xem xét hồ sơ để xuất dự án khác và trả lại hồ sơ nguyên trạng cho nhà đầu tư.
Việc lập đề xuất dự án nhằm thực hiện bước chuẩn bị đầu tư, không phải nhà đầu tư lập đề xuất đương nhiên sẽ là nhà đầu tư được lựa chọn, vì trong nhiều trường hợp dự án sẽ được đưa ra đấu thầu rộng rãi. Tuy nhiên, nhà đầu tư có hồ sơ đề xuất dự án được chấp thuận sẽ được hưởng mức ưu đãi 5% khi đánh giá hồ sơ dự thầu, hơn nữa, sự am hiểu dự án là lợi thế rất lớn khi xây dựng hồ sơ dự thầu.
Một số địa phương phản ánh số lượng nhà đầu tư đề xuất dự án PPP ngày càng gia tăng, đặc biệt đối với các dự án có tiểm năng khai thác cao. Tuy nhiên, địa phương gặp khó khăn trong việc đánh giá đề xuất sơ bộ của nhà đầu tư.
Góp ý kiến cho Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Đầu tư theo phương thức PPP (gọi tắt là Dự thảo Nghị định), UBND TP. Hà Nội đề nghị nghiên cứu, bổ sung quy định cụ thể về tiêu chí lựa chọn hồ sơ đề xuất dự án sơ bộ trong trường hợp có từ 2 nhà đầu tư nộp hồ sơ đề xuất dự án, trong đó làm rõ nội dung “tiêu chí về điều kiện lựa chọn dự án theо quy định tại khoản 1 Điều 26 của Luật PPP", cũng như nguyên tắc, phương pháp đánh giá và xác định hồ sơ được lựa chọn.
Bộ Xây dựng đề xuất, để bảo đảm quản lý chặt chẽ, nâng cao hiệu quả rà soát khi tiếp nhận văn bản đề xuất của nhà đầu tư, Điều 26, Điều 27 Nghị định 243 nên bổ sung quy định: Nhà đầu tư gửi văn bản đề xuất thực hiện dự án PPP đến cơ quan có thẩm quyền theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến. Kèm theo văn bản đề xuất, nhà đầu tư gửi các tài liệu làm rõ về điều kiện lựa chọn dự án theo quy định tại khoản 1 Điều 26 của Luật PPP và tính khả thi về kỹ thuật, tài chính của dự án… Ngoài ra, cần nghiên cứu bổ sung hướng dẫn phương án triển khai trong trường hợp dự án PPP do nhà đầu tự đề xuất và thuộc trường hợp chỉ định nhà đầu tư, nhưng kết quả thẩm định nhà đầu tư không đáp ứng về năng lực theo hướng cơ quan có thẩm quyền quyết định phê duyệt dự án và tổ chức lựa chọn nhà đầu tư theo quy định.
Theo Bộ Tài chính, thực tiễn triển khai đặt ra yêu cầu cần bổ sung quy định cụ thể hóa trình tự, thời hạn xử lý trường hợp nhiều nhà đầu tư đề xuất cùng một dự án tại Điều 75 Nghị định số 243. Tại bản Dự thảo Nghị định gửi Bộ Tư pháp thẩm định, khoản 1 Điều 75 đã có một số sửa đổi, bổ sung đáp ứng nhu cầu thực tiễn.
Theo Dự thảo, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề xuất thực hiện dự án của nhà đầu tư đầu tiên mà nhận được văn bản đề xuất thực hiện dự án của nhà đầu tư khác thì cơ quan, đơn vị tiếp nhận hồ sơ báo cáo cơ quan có thẩm quyền trả lời bằng văn bản yêu cầu các nhà đầu tư lập hồ sơ đề xuất dự án sơ bộ gửi cơ quan có thẩm quyền. Trong thời gian 15 ngày kể từ ngày có văn bản của cơ quan có thẩm quyền, nhà đầu tư nộp hồ sơ đề xuất dự án sơ bộ làm cơ sở để cơ quan có thẩm quyền đánh giá, lựa chọn hồ sơ có tính khả thi và hiệu quả cao nhất; ngoài thời điểm này, cơ quan có thẩm quyền không xem xét hồ sơ đề xuất sơ bộ của nhà đầu tư và trả lại hồ sơ nguyên trạng cho nhà đầu tư. Sau 15 ngày này, trường hợp chỉ có 1 nhà đầu tư nộp hồ sơ đề xuất dự án sơ bộ, cơ quan có thẩm quyền xem xét, trả lời bằng văn bản chấp thuận hoặc không chấp thuận việc nhà đầu tư lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi theo quy định tại khoản 2 Điều 26 của Nghị định này (đối với dự án thuộc trường hợp quyết định chủ trương đầu tư) hoặc khoản 2 Điều 27 của Nghị định này (đối với dự án không thuộc trường hợp quyết định chủ trương đầu tư).
Trường hợp có từ 2 nhà đầu tư nộp hồ sơ đề xuất dự án sơ bộ, cơ quan có thẩm quyền giao cơ quan, đơn vị, tổ chức thuộc, trực thuộc xem xét, xây dựng tiêu chí về điều kiện lựa chọn dự án theo quy định tại khoản 1 Điều 26 của Luật PPP; tính khả thi về kỹ thuật, tài chính của dự án; hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án; năng lực chuẩn bị dự án của nhà đầu tư để lựa chọn hồ sơ đề xuất sơ bộ có tính khả thi và hiệu quả cao nhất.
