Nhà thầu “đứt gánh” ở 2 dự án chống ngập tại Hà Nội: Giá đắt từ sự dở dang

0:00 / 0:00
0:00

(BĐT) - Liên tiếp hai dự án chống ngập trọng điểm của Hà Nội vừa phải xử lý tình huống nhà thầu dừng thi công giữa chừng, đặt ra nhiều vấn đề về quản lý hợp đồng xây dựng, kiểm soát rủi ro và bảo đảm tiến độ các công trình hạ tầng thiết yếu. Mỗi hợp đồng bị chấm dứt không chỉ phát sinh thêm thủ tục, chi phí mà còn kéo dài thời gian hoàn thành dự án, trong khi người dân vẫn tiếp tục phải chịu cảnh ngập úng sau mỗi trận mưa lớn.

Ảnh chỉ mang tính minh họa: Internet
Ảnh chỉ mang tính minh họa: Internet

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp TP. Hà Nội vừa phê duyệt bổ sung kế hoạch lựa chọn nhà thầu thực hiện Gói thầu Phần còn lại của Gói thầu số 13 Xây dựng kênh và công trình trên kênh thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp và xây dựng mới cụm công trình đầu mối trạm bơm Bộ Đầu. Gói thầu sẽ được chỉ định thầu với giá dự toán 26,721 tỷ đồng.

Quyết định này được đưa ra sau khi Chủ đầu tư và Công ty CP Thương mại Hoa Đất chấm dứt Hợp đồng số 57/2022/HĐ-BQLHTKT&NN thực hiện Gói thầu số 13 vào ngày 3/6/2026.

Ngược dòng thời gian về gần 4 năm trước, Công ty CP Thương mại Hoa Đất vượt qua Công ty CP Xây dựng và Cây xanh Hà Đô (bị loại ở bước đánh giá năng lực, kinh nghiệm) để trúng Gói thầu số 13 với giá 40,511 tỷ đồng, giảm 16,789 tỷ đồng so với giá gói thầu (57,3 tỷ đồng), tương ứng mức giảm 29,3%; thời gian thực hiện 720 ngày, loại hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh.

Về Công ty CP Thương mại Hoa Đất, nhà thầu này từng trúng nhiều gói thầu tại Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2016 - 2022. Trong đó, Gói thầu số 06 Xây dựng kênh và công trình trên kênh thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp hệ thống tưới trạm bơm Đông Sơn, huyện Chương Mỹ, TP. Hà Nội (trúng thầu tháng 12/2020 với giá gần 70 tỷ đồng) được ghi nhận chậm tiến độ nhiều năm. Tháng 8/2025, Bảo hiểm Xã hội TP. Hà Nội thông báo về tình trạng nợ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp suốt 20 tháng của doanh nghiệp này với số tiền gần 170 triệu đồng.

Cũng liên quan đến dự án chống ngập, Liên danh Công ty TNHH Thi Sơn - Công ty CP Xây dựng Minh Anh đã “bỏ của chạy lấy người” tại 2 gói thầu xây lắp 16H và 16I thuộc Dự án Cải thiện hệ thống tiêu nước khu vực phía Tây TP. Hà Nội (Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa) - giai đoạn 1 với giá trị dang dở hơn 230 tỷ đồng trong tổng giá trị trúng thầu 411,015 tỷ đồng (hợp đồng trọn gói) vì không chịu nổi sức ép trượt giá do vướng mặt bằng kéo dài.

Trước thách thức tiến độ, Chủ đầu tư đành chọn giải pháp thay thế cấp bách. Liên danh Công ty CP Đầu tư xây dựng Đại An - Công ty CP Nhân Bình được chỉ định thực hiện Gói thầu số 29 Thi công xây dựng phần còn lại của hạng mục công trình thủy lợi thuộc Gói thầu số 16H, 16I thuộc Dự án Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa - giai đoạn 1 với giá 218,966 tỷ đồng (giá dự toán 230,49 tỷ đồng).

Về câu chuyện công trình tiêu thoát nước cấp bách dở dang, cử tri Hà Nội đã nhiều lần chất vấn gay gắt về tình trạng ngập úng diện rộng trên địa bàn. Việc chậm hoàn thành các gói thầu, dự án sẽ ảnh hưởng đến mục tiêu hoàn thiện đồng bộ hệ thống chống ngập của Thủ đô. Hàng nghìn hộ dân, hàng trăm hecta hoa màu tiếp tục có nguy cơ ngập úng...

TS. Nguyễn Việt Hùng – nguyên Vụ trưởng Vụ Quản lý đấu thầu cho rằng, việc phải chấm dứt hợp đồng khi công trình chưa hoàn thành đồng nghĩa với việc chủ đầu tư phải thực hiện rất nhiều thủ tục, từ rà soát toàn bộ hiện trạng để đánh giá chất lượng các hạng mục đã thực hiện, hồ sơ hoàn công, xác định khối lượng còn lại và ranh giới trách nhiệm giữa các bên; đồng thời điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu để khởi động lại, làm lại dự toán, lựa chọn đơn vị thi công mới có đủ năng lực thi công tốc hành. Quy trình phức tạp, phải làm chặt chẽ từng bước, bởi mọi sai sót trong khâu chuyển tiếp có thể ảnh hưởng đến chất lượng và trách nhiệm pháp lý của công trình.

Để giảm tình trạng đứt gánh giữa đường, cần nâng cao trách nhiệm và có biện pháp xử lý cứng rắn. Trước khi nộp hồ sơ dự thầu hay đặt bút ký vào hợp đồng thi công, nhà thầu cần đọc kỹ các điều khoản, cân nhắc tính khả thi và tiên liệu những tình huống phát sinh. Về phía chủ đầu tư, cần kiên quyết không để chậm do nguyên nhân khách quan, nhất là trong khâu giải phóng mặt bằng. Chủ đầu tư cần có biện pháp phù hợp, có thể điều chỉnh linh hoạt, gia hạn thời gian thực hiện hợp đồng để nhà thầu cũ tiếp tục triển khai, bởi ở góc độ quản lý đầu tư công, việc thay nhà thầu luôn là phương án bất đắc dĩ.

Theo chia sẻ của một số nhà thầu, thực tế có rất ít nhà thầu “mặn mà” làm “vật thế thân” trong những gói thầu dở dang bởi có nhiều rủi ro pháp lý, đặc biệt là những công trình đã trải qua nhiều lần điều chỉnh hoặc kéo dài nhiều năm. Khi tiếp quản công việc, nhà thầu mới phải tốn thêm chi phí kiểm định, gia cố hoặc đập bỏ làm lại. Cộng với đà trượt giá của nguyên vật liệu theo thời gian, đây là những yếu tố có thể làm gia tăng chi phí và ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.

Kết nối đầu tư