Mở rộng tài khóa hợp lý, hỗ trợ doanh nghiệp hồi phục

Chính sách tài khóa mở rộng có trọng tâm, trọng điểm được kỳ vọng là đòn bẩy thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong giai đoạn tới. Ảnh: Gia Khoa

Số liệu từ Bộ Tài chính cho thấy, công tác thu chi NSNN 5 tháng đầu năm đạt kết quả khả quan. Cụ thể, thu NSNN 5 tháng ước đạt 1.341 nghìn tỷ đồng, bằng 53% dự toán, tăng 15,4% so cùng kỳ năm 2025. Trong đó, thu nội địa ước đạt 1.168,2 nghìn tỷ đồng, tăng 15,8% so với cùng kỳ năm 2025; thu từ dầu thô ước đạt 24,8 nghìn tỷ đồng, tăng 15,4%; thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu ước đạt 147,2 nghìn tỷ đồng...

Tổng chi NSNN luỹ kế 5 tháng đầu năm 2026 ước đạt 845,4 nghìn tỷ đồng, bằng 26,8% dự toán, tăng 3,3% so cùng kỳ năm 2025. Trong đó, chi đầu tư phát triển ước đạt 206,2 nghìn tỷ đồng, bằng 18,4% dự toán Quốc hội quyết định.

Đáng chú ý, cơ quan thuế, hải quan tiếp tục triển khai các chính sách miễn, giảm thuế, phí, lệ phí đã ban hành để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tháo gỡ khó khăn trong hoạt động sản xuất - kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Ước tính lũy kế tổng số tiền đã miễn giảm trong 5 tháng đầu năm là 72,8 nghìn tỷ đồng.

Theo PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế - tài chính, công tác thu NSNN trong 5 tháng đầu năm 2026 ghi nhận những kết quả rất tích cực, cho thấy đà phục hồi ổn định của nền kinh tế. Đáng chú ý, mặc dù áp dụng các chính sách khoan thư sức dân và doanh nghiệp, tổng thu nội địa vẫn tăng trưởng mạnh.

Ông Thịnh đánh giá cao các chính sách miễn giảm thuế hỗ trợ doanh nghiệp, đây được xem là gói giải pháp “khoảng đệm chi phí” quan trọng giúp giảm bớt khó khăn cho cả người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế cần lực đẩy mạnh mẽ để đạt tăng trưởng cao.

Từ góc độ doanh nghiệp, GS. TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cho rằng, các chính sách giảm thuế, phí, lệ phí thời gian qua là những quyết sách rất kịp thời, thiết thực và có ý nghĩa quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc giảm một phần nghĩa vụ tài chính cho doanh nghiệp chính là một hình thức hỗ trợ rất cụ thể, trực tiếp và có sức lan tỏa lớn. Đồng thời, giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để tái đầu tư và cải thiện năng lực cạnh tranh, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước nhiều yêu cầu mới: chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, minh bạch hóa quản trị, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường, tiêu chuẩn lao động, trách nhiệm xã hội, quản trị dữ liệu, hóa đơn điện tử, thương mại điện tử và hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu.

Mặt khác, các chính sách giảm thuế, phí có ý nghĩa củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào sự đồng hành của Nhà nước, góp phần nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách trong dài hạn.

Về định hướng mở rộng chính sách tài khóa trong thời gian tới, ông Đinh Trọng Thịnh cho rằng, với thực trạng dư địa điều hành của chính sách tiền tệ bị thu hẹp đáng kể thì chính sách tài khóa mở rộng cần tiếp tục là giải pháp hỗ trợ nền kinh tế tăng trưởng. Tuy nhiên, để hỗ trợ tăng trưởng thực chất và bền vững, việc mở rộng chính sách tài khóa nên theo định hướng hỗ trợ có trọng tâm và kiến tạo động lực dài hạn. Theo đó, tiếp tục đẩy mạnh đầu tư công để thúc đẩy tổng cầu cho nền kinh tế, đồng thời hoàn thiện sớm các dự án hạ tầng để giảm chi phí logistics dài hạn cho doanh nghiệp. Giới chuyên gia cũng đề xuất nên tiếp tục duy trì các chính sách miễn, giảm thuế hiện hành, xem xét triển khai sâu rộng chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp mới cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, sản xuất chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số.

Ông Mạc Quốc Anh kiến nghị, trong thời gian tới, chính sách thuế, phí cần tiếp tục được thiết kế theo tinh thần ổn định, dễ hiểu, dễ thực hiện và đúng đối tượng. Theo đó, những nhóm doanh nghiệp cần được quan tâm gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, doanh nghiệp xuất khẩu, doanh nghiệp chuyển đổi xanh, do phụ nữ làm chủ, sử dụng nhiều lao động và hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp...

“Không phải doanh nghiệp nào cũng cần hỗ trợ giống nhau. Có doanh nghiệp cần giảm thuế, có doanh nghiệp cần giãn thuế, có doanh nghiệp cần tín dụng, có doanh nghiệp cần tư vấn pháp lý, có doanh nghiệp cần xúc tiến thương mại, có doanh nghiệp cần hỗ trợ chuyển đổi số. Chính sách càng đúng đối tượng, hiệu quả càng cao”, ông Mạc Quốc Anh nhấn mạnh.