 |
| Thị trường thiết bị y tế mang tính đặc thù cao bởi sự phụ thuộc gần như tuyệt đối của nhà thầu vào nhà sản xuất hoặc các nhà phân phối độc quyền. Ảnh minh họa: Nhã Chi |
Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1 vừa thông báo chấm dứt hợp đồng và phạt hợp đồng (tịch thu bảo đảm thực hiện hợp đồng) đối với Công ty TNHH MTV Huệ Chi vì không cung ứng được hàng hóa theo đúng thời gian quy định trong hợp đồng, làm ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng, hiệu quả của gói thầu.
Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa vừa thông báo chấm dứt hợp đồng với Công ty TNHH Thiết bị y tế Sao Mai vì không tiến hành giao hàng theo hợp đồng.
Vì không cung cấp đủ hàng hóa trúng thầu, Công ty CP Dịch vụ kỹ thuật Thành An vừa bị Bệnh viện Lê Văn Thịnh chấm dứt hợp đồng do lỗi của Nhà thầu và thu hồi bảo lãnh thực hiện hợp đồng. Viện Tim TP.HCM mới đây tịch thu bảo lãnh thực hiện hợp đồng, thu hồi các khoản tạm ứng đối với Công ty TNHH Y tế Viemed vì không bàn giao hàng hóa trong thời hạn quy định của hợp đồng.
Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 2 đã xử phạt nhà thầu vi phạm hợp đồng là Công ty TNHH Thương mại điện máy điện lạnh Quang Trung vì không có khả năng cung ứng danh mục hàng hóa trúng thầu. Câu chuyện tương tự cũng xảy ra với Công ty TNHH Thiết bị y tế Hoàng Lộc M.E khi thực hiện một gói thầu tại Bệnh viện Đa khoa Phú Yên; Công ty CP Dược phẩm 3/2 khi thực hiện hợp đồng tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức…
Cán bộ đấu thầu của Công ty TNHH Thiết bị y tế Hoàng Lộc M.E giải thích, việc Nhà thầu bị Bệnh viện Đa khoa Phú Yên đánh giá uy tín dự thầu xuất phát từ việc Công ty TNHH Cao Khả gửi văn bản cho Nhà thầu thông báo ngưng cung cấp các bộ cố định ngoài để cung cấp cho Bệnh viện Đa khoa Phú Yên vì giá dự thầu của Nhà thầu thấp hơn giá sàn do nhà sản xuất công bố. Nhà thầu đã thông tin đến Bệnh viện để được chia sẻ khó khăn, tìm giải pháp khắc phục như giảm giá các mặt hàng khác để tổng giá trúng thầu không thay đổi hoặc ký hợp đồng cung cấp các mặt hàng đã trúng thầu khác ngoại trừ mặt hàng của Công ty TNHH Cao Khả…, nhưng không được chấp thuận.
Công ty CP Dược phẩm 3/2 cho biết, đặc thù của các gói thầu thiết bị y tế gồm rất nhiều mặt hàng của nhiều nhà sản xuất khác nhau nên Nhà thầu thường xuyên gặp rủi ro sau khi trúng thầu như thị trường biến động tăng giá, nguồn cung khan hiếm, nhà sản xuất cung cấp hàng hóa “nhỏ giọt”, không đủ số lượng như cam kết.
Chia sẻ với phóng viên, một số nhà thầu lĩnh vực y tế phân trần, khác với các ngành hàng thông thường, thị trường thiết bị y tế mang tính đặc thù cao bởi sự phụ thuộc gần như tuyệt đối của nhà thầu vào nhà sản xuất hoặc các nhà phân phối độc quyền. Thời gian gần đây, câu chuyện hàng loạt nhà thầu bị chủ đầu tư cảnh báo uy tín do chậm tiến độ cung cấp hoặc xin điều chỉnh giá không còn hiếm. Đây là điều nhà thầu không mong muốn khi bị nhà sản xuất thay đổi chính sách hoặc không cung cấp hàng hóa theo tiến độ đã thỏa thuận. Việc bị chủ đầu tư đánh giá uy tín dự thầu kéo theo nhiều hệ lụy, làm tăng gánh nặng tài chính khi phải nộp bảo lãnh gấp 3 lần trong vòng 2 năm kế tiếp khi tham dự thầu.
Một lãnh đạo bệnh viện chia sẻ, về mặt pháp lý và theo Luật Đấu thầu, sau khi chọn được nhà thầu, chủ đầu tư chỉ quan tâm đến chất lượng, tiến độ cung cấp hàng hóa theo cam kết trong hồ sơ dự thầu và hợp đồng, bảo đảm phục vụ kịp thời hoạt động khám chữa bệnh thường xuyên. Chủ đầu tư không có bất kỳ quan hệ nào với nhà sản xuất, chất lượng và tiến độ cung cấp hàng hóa, nhà thầu phải chịu trách nhiệm.
Theo luật sư Nguyễn Hồng Chuyên - Tổng giám đốc Công ty CP Sở hữu trí tuệ Davilaw, không ít doanh nghiệp cung cấp thiết bị y tế đang rơi vào thế "tiến thoái lưỡng nan" khi nhà sản xuất chậm giao hàng hoặc tự ý tăng giá sau trúng thầu. Do đó, các nhà thầu y tế cần thực hiện nhiều hơn các giải pháp mang tính chiến lược để nắm thế chủ động, tránh nắm "lưỡi dao" rủi ro. Ông Chuyên gợi ý nên pháp lý hóa một cách chặt chẽ các thỏa thuận và cam kết để nhà sản xuất không dám “lật kèo”, đa dạng hóa danh mục hàng hóa thay vì độc quyền một nguồn để không bị mất thế chủ động nếu phát sinh rủi ro từ một nhà sản xuất cụ thể… Việc chuyển từ tư thế chờ đợi sự bảo đảm từ nhà sản xuất sang chủ động ràng buộc và phòng ngừa là chìa khóa để các nhà thầu bảo vệ uy tín của mình trên thị trường đấu thầu mua sắm công.
