 |
| Ảnh chỉ mang tính minh họa |
Thế nhưng, thực tế đấu thầu gần đây cho thấy, nhiều gói thầu quy mô hàng trăm tỷ đồng LCNT theo hình thức chỉ định thầu, đặt hàng nhưng lại công bố kết quả sau nhiều tháng triển khai thực hiện.
Câu chuyện chậm công bố kết quả xảy ra tại hàng loạt gói thầu lớn được chỉ định thầu thời gian gần đây. Đơn cử, tháng 6/2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình tỉnh Tuyên Quang công khai kết quả chỉ định thầu rút gọn 2 gói thầu thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị hơn 635 tỷ đồng thuộc Dự án cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang (giai đoạn 1), đoạn qua tỉnh Hà Giang. Theo đó, Công ty CP Đầu tư và Phát triển Phương Đông được chỉ định Gói thầu số 08-XL Thi công xây dựng hoàn chỉnh 4 làn xe đoạn từ Km12+500 đến Km19+120 với giá 231,501 tỷ đồng. Liên danh Công ty CP TACO Trường Sơn - Công ty CP Xây dựng Đồng Tiến - Công ty TNHH 307 Hà Giang - Công ty TNHH Phúc Thành An được chỉ định Gói thầu số 09-XL Thi công xây dựng đoạn hoàn chỉnh 4 làn xe từ Km19+120 đến Km27+480 với giá 403,834 tỷ đồng. Tuy nhiên, kết quả này đã được Chủ đầu tư phê duyệt từ ngày 12/3/2026, nghĩa là hơn 2 tháng sau khi phê duyệt kết quả và triển khai thi công, Chủ đầu tư mới công khai kết quả LCNT.
Tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Trị, gói thầu chính của Dự án Trường nội trú Tiểu học và Trung học Đakrông được phê duyệt kết quả chỉ định thầu ngày 15/11/2025 nhưng đến tháng 6/2026 mới công bố, giá chỉ định là 187,502 tỷ đồng; Gói thầu chính của Dự án Trường nội trú TH và THCS Hướng Phùng được phê duyệt kết quả chỉ định thầu ngày 29/10/2025 với giá 293,68 tỷ đồng nhưng đến ngày 19/5/2026 mới công khai; Gói thầu Thi công Dự án Trường nội trú TH và THCS Thượng Trạch được phê duyệt chỉ định thầu ngày 15/11/2025 với giá 159 tỷ đồng nhưng đến tháng 5/2026 mới công bố...
Ngày 29/1/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hà Nội ban hành 4 quyết định phê duyệt đặt hàng cung cấp dịch vụ công ích thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh xã hội năm 2026 trên địa bàn khu vực 1, 2, 3 và 4 của TP. Hà Nội với tổng giá trúng thầu 927,551 tỷ đồng (tổng giá gói thầu 929,445 tỷ đồng), trong đó 3 gói thầu có giá trúng thầu theo cơ chế đặt hàng khớp với giá gói thầu.
Tại Gói thầu Đặt hàng cung cấp dịch vụ thủy lợi khu vực 1, giá trúng thầu của Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển thủy lợi là 169,493 tỷ đồng. Tại Gói thầu Đặt hàng cung cấp dịch vụ thủy lợi khu vực 2, giá trúng thầu của Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển thủy lợi Sông Nhuệ là 332,249 tỷ đồng (giá gói thầu 334,143 tỷ đồng). Đây là gói thầu duy nhất trong 4 gói có giảm giá so với giá gói thầu. Giá trúng thầu của Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển thủy lợi sông Đáy tại Gói thầu Đặt hàng cung cấp dịch vụ thủy lợi khu vực 3 là 244,062 tỷ đồng. Tại Gói thầu Đặt hàng cung cấp dịch vụ thủy lợi khu vực 4, giá trúng thầu của Công ty TNHH MTV Thủy lợi sông Tích là 181,747 tỷ đồng.
Đáng chú ý, 4 gói thầu đều có thời gian thực hiện từ ngày 1/1 - 31/12/2026, nghĩa là 4 nhà thầu triển khai thực hiện gần 1 tháng thì mới phê duyệt kết quả LCNT. Và không biết vì lý do gì, sau hơn 3 tháng phê duyệt đặt hàng, Chủ đầu tư mới công khai KQLCNT.
Chia sẻ với phóng viên, một cán bộ thanh tra ngành tài chính cho biết, việc “làm trước, phê duyệt sau" tạo ra nhiều vướng mắc về pháp lý, thủ tục tài chính cũng như ảnh hưởng đến tính minh bạch của các gói thầu. Cụ thể là vi phạm nguyên tắc quản lý tài chính công tại Nghị định số 32/2019/NĐ-CP về việc giao nhiệm vụ, đặt hàng phải được thực hiện trước khi nhà thầu triển khai; nguy cơ bị xuất toán khi thanh tra, kiểm toán (nhà thầu không có cơ sở thực hiện công việc khi chưa có quyết định phê duyệt nhiệm vụ đặt hàng, chưa ký hợp đồng…), khoản kinh phí chi trả cho thời gian trước khi có quyết định phê duyệt rất dễ không được quyết toán hoặc bị xuất toán, thu hồi ngân sách...
Một số cán bộ của chủ đầu tư nêu lý do chậm công khai kết quả LCNT là cán bộ sơ suất, quên vì cùng lúc đảm nhận nhiều nhiệm vụ, nhiều dự án; không có cán bộ chuyên trách mà nhiều cán bộ cùng nắm giữ chứng thư số công khai kết quả LCNT. Khác với các gói thầu đấu thầu rộng rãi, chỉ khi kết quả LCNT được công bố thì chủ đầu tư và nhà thầu mới có cơ sở ký hợp đồng, đối với gói thầu chỉ định thầu, đặt hàng hay LCNT trong trường hợp đặc biệt, việc phê duyệt và ký hợp đồng gấp gáp, không phụ thuộc vào việc công bố kết quả LCNT nên nhiều lúc cán bộ chuyên trách gói thầu quên…
Ông Lê Văn Tăng - nguyên Cục trưởng Cục Quản lý đấu thầu (Bộ Tài chính) cho rằng, các gói thầu chỉ định thầu, đặt hàng hay LCNT trong trường hợp đặc biệt chậm công khai kết quả sẽ tạo ra những “khoảng trống” thông tin, không đảm bảo tính minh bạch của việc chọn nhà thầu khi thiếu vắng sự giám sát của cộng đồng. Điều này cho thấy sự lỏng lẻo trong quản lý, điều hành của đại diện chủ đầu tư, cấp có thẩm quyền đối với trách nhiệm công khai, giám sát sự minh bạch thông tin đấu thầu.
